Bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 của NASA đã hoàn toàn bước vào hành trình bay quanh Mặt Trăng, sau khi tàu Orion của họ thực hiện thành công một thao tác quan trọng vào tối thứ Năm, 2/4 (tức sáng thứ Sáu giờ Việt Nam) để đưa họ vào không gian sâu. Cú đốt động cơ này, gọi là “chuyển tiếp quỹ đạo lên Mặt Trăng”, cũng đồng thời “thiết lập” hành trình trở về của phi hành đoàn, bởi Artemis 2 sẽ bay theo quỹ đạo vòng quanh Mặt Trăng và quay lại Trái Đất.
Trước đó là hai ngày làm việc căng thẳng trong không gian, bắt đầu bằng vụ phóng ngoạn mục trên tên lửa siêu lớn Space Launch System của NASA vào ngày 1-4, tiếp theo là 24 giờ dày đặc hoạt động, bao gồm tiếp cận gần tầng trên của tên lửa, thử nghiệm điều khiển thủ công tàu Orion và các cú đốt động cơ quan trọng để rời khỏi Trái Đất. Vào ngày thứ ba, nhịp độ đã chậm lại.
“Ngày hôm nay sẽ thoải mái hơn nhiều so với hai ngày đầu,” ông Judd Freiling, giám đốc bay giai đoạn phóng của Artemis 2, nói với các phóng viên tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA vào tối thứ Năm.
Các phi hành gia Artemis 2 — chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover (đều thuộc NASA), cùng các chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Canada) —dành ngày thứ ba trong hành trình để diễn tập các kỹ thuật và thiết bị cứu sinh trong môi trường không trọng lực.
“Glover, Koch và Hansen trình diễn các quy trình kiểm tra hồi sức tim, phổi trong không gian; Wiseman và Glover kiểm tra một số thiết bị y tế trên tàu Orion, bao gồm nhiệt kế, máy đo huyết áp, ống nghe và ống soi tai,” NASA cho biết trong bản tổng quan sứ mệnh.
Các phi hành gia cũng sẽ luyện tập quy trình phức tạp liên quan đến chụp ảnh và quan sát Mặt Trăng mà họ dự kiến thực hiện khi bay gần Mặt Trăng nhất trong lần bay lướt qua vào Ngày bay thứ 6 (6-4). Họ thậm chí có thể tranh thủ thời gian để nhìn lại Trái Đất phía sau.
“Quan sát chắc chắn là một trong những hoạt động mà phi hành đoàn sẽ thực hiện, và giờ họ có nhiều thời gian hơn để suy ngẫm cũng như tiến hành các nhiệm vụ khác,” Freiling cho biết. Ông cũng nói thêm rằng Trung tâm Điều khiển muốn đảm bảo họ có thời gian gọi điện về cho gia đình, điều mà họ vẫn chưa làm được cho tới lúc này.
Các phi hành gia Artemis 2 đã hoàn thành một khối lượng lớn các thử nghiệm trong danh sách của chuyến bay kiểm tra tàu Orion này.
Glover đã điều khiển thủ công tàu Orion tiếp cận trong phạm vi khoảng 15 mét với tầng trên của tên lửa SLS để kiểm tra khả năng điều khiển của các động cơ đẩy khi vận hành bằng tay.
“Tôi gọi đó là lái thử xe,” ông Howard Hu, quản lý chương trình Orion của NASA, nói với các phóng viên. Ông cho biết tàu Orion đã hoạt động đúng như kỳ vọng trong thử nghiệm này.
Có lúc, Glover đã tiến đủ gần để không chỉ nhìn thấy rõ các điểm ghép nối mà còn cả lá cờ Mỹ in trên tầng tên lửa.
“Tôi có thể thấy mục tiêu ghép nối bên hông. Lá cờ Mỹ trông thật đẹp,” Glover nói.
“Nhìn chung, con tàu này bay rất mượt,” ông nói thêm sau khi hoàn tất thử nghiệm. “Rất chính xác.”
Trong ngày thứ Năm, Wiseman và Glover cũng đã lắp đặt một thiết bị tập luyện bánh đà mới nhằm thử nghiệm các phương pháp duy trì thể lực trong các chuyến bay tới Mặt Trăng. Sau nửa giờ tập luyện với thiết bị này — hoạt động giống như máy chèo thuyền trong môi trường không trọng lực — Wiseman tỏ ra ấn tượng.
Các phi hành gia cũng dành thời gian chuyển ít nhất 7 lít nước từ các bể chứa trên tàu vào túi nhựa như một biện pháp phòng ngừa, sau khi một van bị kẹt trong quá trình phóng. Bộ phận điều khiển bay muốn đảm bảo luôn có nguồn nước dự phòng nếu xảy ra sự cố tương tự.
Trong quá trình chuẩn bị cho cú đốt động cơ chuyển hướng Mặt Trăng, phi hành đoàn Artemis 2 đã ghi nhận một số cảnh báo và tín hiệu rò rỉ trong khoang, nhưng tất cả đều không nghiêm trọng và không gây nguy hiểm, theo ông Hu. Họ cũng đã sửa xong nhà vệ sinh trên tàu Orion.
“Chúng tôi đang tìm hiểu giới hạn của các thông số cảnh báo này — liệu chúng chỉ là cảnh báo phiền toái hay thực sự là vấn đề,” Hu nói.
Trong ngày thứ Sáu, Orion dự kiến sẽ kích hoạt động cơ đẩy để tinh chỉnh quỹ đạo hướng tới Mặt Trăng. Koch cũng sẽ thử nghiệm hệ thống liên lạc khẩn cấp thông qua Mạng lưới Không gian Sâu của NASA.
“Mọi thứ đang diễn ra rất tốt,” bà Lori Glaze, quyền phó giám đốc NASA phụ trách thám hiểm, cho biết. “Chúng tôi thực sự rất hài lòng với tiến độ hiện tại.”

Các thành viên phi hành đoàn Artemis 2 gồm Jeremy Hansen, Reid Wiseman, Christina Koch và Victor Glover trả lời câu hỏi của các phóng viên trong sự kiện truyền tín hiệu đầu tiên của sứ mệnh. Ảnh: NASA

Tầng trên của tên lửa Space Launch System trong sứ mệnh Artemis 2, được ghi lại bởi camera ghép nối của tàu Orion trong quá trình tiếp cận ở quỹ đạo Trái Đất ngày 1-4-2026. Ảnh: NASA
| Tóm tắt các diễn biến chính của sứ mệnh Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II đã chính thức lên đường tới Mặt Trăng sau khi hoàn thành thành công cú đốt động cơ chuyển tiếp quỹ đạo lên Mặt Trăng (TLI). Cú đốt TLI kéo dài khoảng 5 phút. Sau khi hoàn tất, phi hành gia Jeremy Hansen nói: “Nhân loại một lần nữa cho thấy chúng ta có thể làm được gì, và chính hy vọng của các bạn đã đưa chúng tôi lên hành trình quanh Mặt Trăng.” Đây là lần đốt động cơ lớn cuối cùng của sứ mệnh, đưa tàu vào quỹ đạo “free-return” để tự động quay trở lại Trái Đất và hạ cánh xuống đại dương. Sinh hoạt trong khoang tàu Orion
Cuộc sống trên tàu Orion: Nhỏ nhưng tiện nghi
Thông điệp từ không gian
Cảm xúc của phi hành đoàn
|

