OpenAI vào thứ Năm đã ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo GPT-5, phiên bản mới được chờ đợi từ lâu của ngành công nghệ đã góp phần làm thay đổi hoạt động kinh doanh và văn hóa toàn cầu.
Các mô hình GPT của OpenAI là công nghệ AI đứng sau chatbot nổi tiếng ChatGPT, và GPT-5 sẽ được cung cấp cho toàn bộ 700 triệu người dùng ChatGPT, theo thông báo của OpenAI.
Câu hỏi lớn đặt ra là liệu công ty đã khởi xướng làn sóng AI tạo sinh này có tiếp tục thúc đẩy những tiến bộ công nghệ đủ mạnh để thu hút người dùng ở cấp độ doanh nghiệp để tương xứng với khoản đầu tư khổng lồ mà công ty đang rót vào phát triển hay không.
Việc ra mắt diễn ra vào thời điểm then chốt với ngành AI. Những nhà phát triển AI lớn nhất thế giới – gồm Alphabet, Meta, Amazon và Microsoft (đơn vị hậu thuẫn cho OpenAI) – đã tăng mạnh chi tiêu vốn để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI, nuôi hy vọng của nhà đầu tư về lợi nhuận lớn. Tổng cộng, bốn công ty này dự kiến sẽ chi gần 400 tỷ USD trong năm tài chính này.
“Cho đến nay, chi tiêu của doanh nghiệp cho AI vẫn khá yếu, trong khi chi tiêu của người tiêu dùng lại khá mạnh vì mọi người rất thích trò chuyện với ChatGPT,” nhà báo kinh tế Noah Smith nhận định. “Nhưng chi tiêu từ người tiêu dùng cho AI sẽ không đủ để biện minh cho tất cả số tiền khổng lồ đang được đổ vào các trung tâm dữ liệu AI.”
OpenAI đang nhấn mạnh năng lực của GPT-5 dành cho doanh nghiệp. Ngoài khả năng phát triển phần mềm, công ty cho biết GPT-5 đặc biệt vượt trội trong lĩnh vực viết lách, tư vấn y tế và tài chính.
“Với GPT-5, thực sự là lần đầu tiên tôi cảm thấy một mô hình chủ lực của chúng tôi có thể giống như một chuyên gia thực thụ, trình độ tiến sĩ, có thể trả lời bất kỳ điều gì bạn hỏi,” CEO OpenAI Sam Altman phát biểu trong một cuộc họp báo.
“Một trong những tính năng tuyệt vời nhất là nó có thể viết phần mềm ngay lập tức và hiệu quả. Khái niệm ‘phần mềm theo yêu cầu’ sẽ là một trong những đặc điểm định hình thời đại GPT-5.”
Có phải là bước nhảy vọt?
Gần ba năm trước, ChatGPT đã giới thiệu AI tạo sinh đến với thế giới, gây ấn tượng với khả năng viết văn và thơ giống con người – nhanh chóng trở thành một trong những ứng dụng phát triển nhanh nhất mọi thời đại.
Vào tháng 3 năm 2023, OpenAI tiếp nối thành công với GPT-4 – một mô hình ngôn ngữ lớn đạt bước tiến vượt bậc về trí tuệ. Trong khi GPT-3.5 chỉ đạt điểm thuộc nhóm 10% thấp nhất trong kỳ thi mô phỏng, thì GPT-4 lại lọt vào nhóm 10% cao nhất.
Bước tiến của GPT-4 chủ yếu dựa vào sức mạnh tính toán và dữ liệu lớn hơn, và công ty từng hy vọng rằng việc “mở rộng quy mô” như vậy sẽ tiếp tục tạo ra các mô hình AI ngày càng tốt hơn.
Tuy nhiên, OpenAI đã vấp phải giới hạn trong việc mở rộng này. Một trong những vấn đề là bức tường dữ liệu – lượng dữ liệu khả dụng không tăng cùng tốc độ với năng lực xử lý. Cựu giám đốc khoa học của OpenAI, Ilya Sutskever, năm ngoái từng nói rằng, mặc dù năng lực tính toán đang tăng lên, nhưng nguồn dữ liệu thì không.
Ông đề cập đến thực tế rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện trên những tập dữ liệu khổng lồ thu thập từ toàn bộ internet – và các phòng thí nghiệm AI không có nhiều lựa chọn thay thế cho kho dữ liệu văn bản do con người tạo ra.
Ngoài thiếu hụt dữ liệu, còn một vấn đề nữa là các đợt huấn luyện (training runs) cho những mô hình lớn thường dễ gặp lỗi do phần cứng, hệ thống rất phức tạp và các nhà nghiên cứu thường không thể đánh giá được hiệu suất mô hình cho đến cuối quá trình – vốn có thể kéo dài nhiều tháng.
Suy luận nhiều hơn
Đồng thời, OpenAI phát hiện một cách tiếp cận mới để tăng trí thông minh cho AI – gọi là “test-time compute”, một phương pháp cho phép mô hình AI sử dụng nhiều tài nguyên tính toán hơn tại thời điểm đưa ra câu trả lời. Điều này giúp giải các bài toán khó hoặc các yêu cầu phức tạp cần suy luận và ra quyết định nâng cao.
GPT-5 hoạt động như một bộ định tuyến – nếu người dùng đặt ra một câu hỏi khó, GPT-5 sẽ tự động dùng test-time compute để xử lý và trả lời.
Đây là lần đầu tiên công chúng có quyền truy cập công nghệ test-time compute của OpenAI – điều mà Altman cho là quan trọng trong sứ mệnh “xây dựng AI vì lợi ích chung của toàn nhân loại.”
Altman tin rằng đầu tư hiện tại vào AI vẫn chưa đủ.
“Chúng ta cần xây dựng nhiều hạ tầng hơn trên toàn cầu để AI có thể phục vụ tại chỗ ở mọi thị trường,” Altman nói.
Một chiếc điện thoại thông minh hiển thị logo ChatGPT đặt trên bo mạch máy tính trong ảnh minh họa. Ảnh: Reuters
