Đức và châu Âu cần đẩy nhanh phát triển năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) của riêng mình để bảo vệ “chủ quyền số” trong bối cảnh công nghệ mới đang làm thay đổi sâu sắc đời sống kinh tế, Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu hôm 2-11.
Phát biểu tại một hội nghị về AI ở Berlin, ông Merz cảnh báo các quốc gia có nguy cơ đánh mất quyền kiểm soát vào tay những nhà cung cấp nước ngoài khi công nghệ này ngày càng được tích hợp sâu vào nền kinh tế.
“Vì vậy, chúng ta phải tránh bằng mọi giá việc phụ thuộc hoàn toàn vào bên thứ ba trong quá trình phát triển và ứng dụng công nghệ này,” ông nói. “Đó cũng là lý do chủ quyền số trong bối cảnh AI trở thành vấn đề mang tính sống còn,” Thủ tướng Đức nhấn mạnh.
Theo ông Merz, thích ứng với sự thay đổi này đòi hỏi “nỗ lực to lớn về công nghệ và tổ chức, cùng quá trình hiện đại hóa sâu rộng bộ máy nhà nước và nền kinh tế”. Ông cam kết đẩy nhanh tiến trình số hóa nền kinh tế.
“Mục tiêu là có thể tự chủ sản xuất và quản lý công nghệ một cách độc lập, an toàn, xuyên suốt toàn bộ chuỗi giá trị, từ phần cứng đến phần mềm,” ông nói.
Khi nhậm chức năm ngoái, ông Merz đã bổ nhiệm một bộ trưởng phụ trách số hóa và hiện đại hóa. Chính phủ Đức cũng cam kết tăng cường nỗ lực thu hẹp khoảng cách công nghệ với những nền kinh tế châu Âu đi nhanh hơn, trong đó có Hà Lan và Đan Mạch.
Đức đã xây dựng chiến lược AI quốc gia từ năm 2018. Nhiều doanh nghiệp nước này, trong đó có làn sóng công ty khởi nghiệp, đã ứng dụng và tích hợp công nghệ này vào hoạt động. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng Đức triển khai chậm việc xây dựng hạ tầng số, phát triển kỹ năng và ngành công nghệ nội địa cần thiết để khai thác đầy đủ tiềm năng của AI.
Viện nghiên cứu kinh tế Ifo nhận định Đức vẫn chưa sẵn sàng tận dụng tối đa làn sóng phát triển AI. Nhiều cơ quan hành chính công và doanh nghiệp nước này vẫn phụ thuộc đáng kể vào thư từ, hồ sơ giấy và phương thức lưu trữ truyền thống.
Ifo chỉ ra ba điểm yếu chính của Đức: quy mô ngành công nghệ cao còn nhỏ, dịch vụ công chưa được số hóa đầy đủ và tình trạng thiếu hụt nhân lực có kỹ năng.
Thủ tướng Merz, người vừa có chuyến công du kéo dài 5 ngày tới Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc trong tuần trước, nhấn mạnh thế mạnh của Đức trong lĩnh vực kỹ thuật công nghiệp. Tuy nhiên, ông cho biết nước này cũng sẽ tìm cách hợp tác với những đối tác có cùng định hướng, như Canada và Pháp.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu tại Bài giảng Singapore lần thứ 49 của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore, ngày 27-10-2026. Ảnh: Reuters
