Tập đoàn điện tử Nhật Bản NEC đã rút khỏi hoạt động phát triển máy tính lượng tử sau khi xác định dự án sẽ cần thêm hơn một thập niên đầu tư trước khi có thể được đưa vào sử dụng thực tế, đồng thời khó tạo ra doanh thu.
Cuộc đua phát triển máy tính lượng tử, công nghệ có khả năng giải các phép tính phức tạp với tốc độ cực cao, đang nóng lên tại Mỹ và Trung Quốc khi công nghệ này được xem là yếu tố quan trọng đối với an ninh kinh tế. Trong khi đó, Nhật Bản gặp khó khăn trong việc theo kịp do nguồn vốn dành cho lĩnh vực này nhỏ hơn.
Điện toán lượng tử khai thác các đặc tính của cơ học lượng tử trong nguyên tử và các hạt hạ nguyên tử như photon và electron. Trong khi máy tính thông thường sử dụng các chuỗi bit dài, mỗi bit biểu thị 0 hoặc 1, thì máy tính lượng tử sử dụng bit lượng tử, hay qubit, có thể biểu diễn đồng thời cả 0 và 1.
NEC có nhiều năm nghiên cứu về công nghệ lượng tử và là công ty đầu tiên trên thế giới chế tạo thành công qubit siêu dẫn vào năm 1999. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, công ty đã tụt lại phía sau, khi mới chỉ chế tạo được máy tính 8 qubit, trong khi các quốc gia khác đã phát triển những máy tính có khả năng xử lý với hàng trăm qubit.
Cho dù NEC đã thông báo ngừng dự án phát triển máy tính lượng tử, một lãnh đạo công ty cho biết NEC sẽ tiếp tục nghiên cứu công nghệ lượng tử.
Trong số các doanh nghiệp Nhật Bản, Fujitsu dẫn đầu nghiên cứu về máy tính lượng tử sử dụng qubit siêu dẫn, cùng hệ thống với NEC, và máy tính lượng tử dựa trên spin của kim cương. Fujitsu tuần này đã công bố nguyên mẫu máy tính lượng tử dựa trên spin của kim cương, làm dấy lên kỳ vọng công suất tính toán có thể tăng mạnh vào năm tài chính 2030.
Tập đoàn công nghiệp Hitachi cũng đang nghiên cứu phát triển máy tính lượng tử silicon.
Điện toán lượng tử được đánh giá cao về tiềm năng ứng dụng trong phát triển thuốc và vật liệu mới, cùng nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, công nghệ này cũng làm dấy lên lo ngại về các nguy cơ đối với an ninh mạng và quốc phòng.
Chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã xác định 17 lĩnh vực chiến lược, trong đó có công nghệ lượng tử, trong kế hoạch thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ thông qua các khoản đầu tư lớn nhằm tăng khả năng chống chịu trước những cuộc khủng hoảng tiềm tàng.
Chính phủ Nhật Bản kỳ vọng khu vực công và tư nhân sẽ đầu tư hơn 10.000 tỉ yen (65,3 tỉ USD) vào lĩnh vực điện toán lượng tử đến năm tài chính 2040, song con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với Mỹ và Trung Quốc.
“Chúng tôi cần thêm sự hỗ trợ từ chính phủ,” Shintaro Sato, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu lượng tử của Fujitsu, nói.

NEC đã tiên phong nghiên cứu công nghệ điện toán lượng tử từ những năm 1990. Ảnh: Reuters

