IBM và NASA hôm thứ Năm ra mắt một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) nguồn mở nhằm hỗ trợ các nhà khoa học phân tích dữ liệu quan sát Mặt Trăng được thu thập trong nhiều thập niên, đồng thời phục vụ kế hoạch duy trì sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
Mô hình nền tảng Mặt Trăng của NASA-IBM là công cụ AI được cung cấp công khai, thiết kế dành cho nghiên cứu Mặt Trăng. Mô hình được huấn luyện trên hơn 30 lớp dữ liệu do 9 thiết bị thu thập trong 4 sứ mệnh của NASA, trong đó có Tàu Quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng.
Mô hình này được bổ sung vào dòng mô hình nền tảng nguồn mở Prithvi do IBM và NASA phát triển, bao gồm các mô hình phục vụ nhiều lĩnh vực như dữ liệu địa không gian, thời tiết và các ứng dụng khác.
Mô hình có thể giúp các nhà nghiên cứu xác định những khu vực có khả năng chứa băng tại các vùng tối vĩnh viễn trên Mặt Trăng, lập bản đồ các miệng hố để lựa chọn địa điểm hạ cánh an toàn và nghiên cứu các đặc điểm núi lửa. Trước đây, những công việc này thường đòi hỏi các nhà khoa học phải xem xét thủ công từng bản đồ, hình ảnh hoặc sử dụng các công cụ học máy có độ phân giải thấp hơn.
NASA và IBM cho biết trong các bài kiểm tra chuẩn, mô hình xác định các đặc điểm quan trọng trên bề mặt Mặt Trăng chính xác hơn tới 23% so với những phương pháp được sử dụng rộng rãi.
Băng trên Mặt Trăng đặc biệt được các cơ quan vũ trụ quan tâm vì sự hiện diện của băng cho thấy có nước và oxy, những nguồn tài nguyên được xem là thiết yếu cho các căn cứ Mặt Trăng trong tương lai và để sản xuất nhiên liệu tên lửa phục vụ các sứ mệnh tới Sao Hỏa.
Chương trình Artemis của NASA dự kiến đưa các phi hành gia trở lại Mặt Trăng vào năm 2028, thử nghiệm các công nghệ phục vụ sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng và các sứ mệnh Sao Hỏa trong tương lai.
Logo NASA tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, Florida, Mỹ. Ảnh: Reuters
