Anthropic đang cảnh báo về một hệ sinh thái bất hợp pháp được cho là đang tìm cách tiếp cận các mô hình AI Claude để sao chép năng lực và phát triển sản phẩm cạnh tranh với chi phí thấp hơn.
Jacob Klein, người đứng đầu bộ phận tình báo mối đe dọa của Anthropic, cho biết các đối thủ nước ngoài đang sử dụng kỹ thuật “chưng cất” (distillation) để thu thập câu trả lời từ Claude rồi dùng dữ liệu này huấn luyện mô hình AI của riêng họ.
Chưng cất không phải lúc nào cũng bất hợp pháp. Về bản chất, kỹ thuật này cho phép một nhà phát triển sử dụng đầu ra của một mô hình AI mạnh để huấn luyện một mô hình khác, giúp giảm đáng kể chi phí phát triển. Tuy nhiên, Anthropic cho rằng một số đối thủ đang thực hiện việc này bằng cách gian lận, né tránh các biện pháp kiểm soát và sử dụng tài khoản bị đánh cắp hoặc giả mạo.
“Có cả một hệ sinh thái bất hợp pháp nhằm tìm cách tiếp cận Claude và các mô hình khác,” Klein nói với CNBC.
Theo ông, những đối tượng này có thể tạo ra hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tài khoản giả để gửi số lượng lớn câu hỏi tới Claude. Các câu trả lời sau đó được thu thập và sử dụng làm dữ liệu huấn luyện cho mô hình khác, thường được gọi là “mô hình học sinh”.
Anthropic đặc biệt cáo buộc một số phòng thí nghiệm AI Trung Quốc sử dụng phương thức này. Đầu năm nay, công ty cho rằng Moonshot AI, DeepSeek và MiniMax đã chưng cất các mô hình AI tiên tiến của Anthropic.
Anthropic cũng cáo buộc Alibaba, công ty phát triển dòng mô hình Qwen, tiến hành một “cuộc tấn công chưng cất” quy mô lớn nhằm thu thập trái phép năng lực của Claude.
Moonshot AI gây chú ý hồi tháng 7 sau khi ra mắt Kimi K3, mô hình AI có năng lực cạnh tranh với các hệ thống tiên tiến nhưng có chi phí thấp hơn. Mô hình này nhanh chóng được nhiều doanh nghiệp tại Thung lũng Silicon sử dụng. Klein cáo buộc Kimi K3 được huấn luyện bất hợp pháp dựa trên phiên bản Claude mới nhất.
“Chúng tôi đã chứng kiến khá nhiều trường hợp như vậy từ Trung Quốc. Đây là vấn đề mà toàn ngành đang phải đối mặt,” ông nói.
Dark web tiếp tay
Theo các chuyên gia an ninh mạng, hoạt động tìm cách tiếp cận trái phép các mô hình AI không chỉ xuất phát từ Trung Quốc mà còn liên quan đến các đối tượng ở một vài quốc gia khác nơi việc sử dụng Claude, Gemini của Google và ChatGPT của OpenAI bị hạn chế.
Một số đối tượng được cho là tìm đến dark web, nơi có các thị trường mua bán thông tin thẻ tín dụng bị đánh cắp và tài khoản AI bị chiếm quyền kiểm soát.
Klein cho biết các đối tượng có thể sử dụng những tài khoản này để vượt qua hệ thống kiểm soát của Anthropic, sau đó gửi hàng nghìn câu hỏi tới mô hình nhằm thu thập dữ liệu.
Đây là một thách thức lớn đối với các công ty AI. Travis Lanham, giám đốc công nghệ tại công ty an ninh mạng Armadin và cựu kỹ sư Google, cho rằng các đối tượng xấu có thể dễ dàng hòa lẫn vào lượng người dùng khổng lồ của những nền tảng AI.
“Các công ty này đang xử lý hàng tỷ yêu cầu,” Lanham nói. “Hàng triệu yêu cầu là con số tương đối nhỏ so với tổng thể, vì vậy những đối tượng này chỉ cần lẻn vào và cố gắng trông giống như những người dùng bình thường.”
Anthropic cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân hoạt động chưng cất mà ở cách thức thực hiện. Chưng cất có thể hợp pháp nếu nhà phát triển được cấp phép và tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ cũng như kiểm soát xuất khẩu.
Klein cho rằng nguy cơ lớn hơn xuất hiện khi các đối tượng có thể dùng phương thức gian lận để tiếp cận những mô hình mạnh hơn khả năng mà họ có thể tự phát triển.
“Nếu những đối tượng nguy hiểm mà chúng ta không tin tưởng có thể tiếp cận các mô hình mạnh hơn thông qua hoạt động chưng cất, đây sẽ là một vấn đề an ninh quốc gia,” ông nói.
Anthropic cũng cảnh báo công nghệ bị đánh cắp có thể được sử dụng cho các mục đích nguy hiểm, trong đó có hoạt động giám sát, gián điệp và nghiên cứu vũ khí sinh học.
Tổng giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei tham dự tiệc trưa làm việc cùng các lãnh đạo G7, các đối tác đối thoại của G7 và lãnh đạo các tập đoàn công nghệ toàn cầu về đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh G7 ngày 17/6/2026 tại Pháp. Ảnh: Getty Images
