Cơ sở quy mô lớn đầu tiên tại lục địa Mỹ dành cho thử nghiệm công nghệ phát điện từ sóng biển của một nhóm nhà phát triển do Đại học Oregon chủ trì đã chính thức đi vào hoạt động sau khi nhận được phê duyệt quan trọng từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Động thái này đáng chú ý trong bối cảnh chính quyền Trump đã tạo ra nhiều rào cản đối với năng lượng sạch, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Chính phủ Mỹ đã áp dụng các chính sách làm chậm quá trình cấp phép và phát triển năng lượng, hủy hàng tỷ USD khoản tài trợ cho hàng trăm dự án năng lượng sạch và chi gần 4 tỷ USD để mua lại các hợp đồng thuê nhằm ngăn các dự án điện gió ngoài khơi. Tuy nhiên, các quan chức chính quyền Trump đánh giá năng lượng từ sóng biển có nhiều tiềm năng.
Các công ty hiện có thể đưa thiết bị năng lượng sóng đến PacWave South (tên dự án) ngoài khơi bang Oregon để thử nghiệm khả năng phát điện trên biển và đưa điện vào lưới điện địa phương. Mục tiêu là thúc đẩy một ngành công nghiệp còn non trẻ nhưng có tiềm năng sản xuất lượng điện lớn mà không phát thải carbon.
Đại học bang Oregon phát triển cơ sở thử nghiệm này. Sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng năm 2025, PacWave phải trải qua cuộc đánh giá “tiếp tục hay dừng lại” của Bộ Năng lượng Mỹ và cần được Bộ trưởng Năng lượng phê duyệt trước khi mở cửa, theo Dan Hellin, Giám đốc PacWave.
Hellin cho biết cơ sở được phê duyệt vào mùa hè năm ngoái và kết nối với lưới điện trong mùa hè năm nay. Tuy nhiên, PacWave chưa phát điện vì chưa có thiết bị năng lượng sóng nào được đưa đến đây.
Năng lượng biển có thể đáp ứng 57% nhu cầu điện của Mỹ
Năng lượng biển là điện được tạo ra từ thủy triều, dòng hải lưu hoặc sóng biển. Bộ Năng lượng Mỹ đã đầu tư gần 150 triệu USD từ năm 2016 cho việc lựa chọn địa điểm và xây dựng PacWave. Đại học bang Oregon sẽ tổ chức lễ khai trương cơ sở vào ngày 27/8 trong một sự kiện chỉ dành cho khách mời.
Một phát ngôn viên Bộ Năng lượng cho biết việc đưa PacWave South vào hoạt động sẽ giúp đơn giản hóa quá trình thử nghiệm và cấp phép, vốn đã kìm hãm ngành năng lượng biển trong nhiều thập kỷ.
Việc đốt than, dầu và khí đốt để sản xuất điện thải CO₂, làm giữ nhiệt trong khí quyển và khiến Trái đất nóng lên. Trong khi đó, năng lượng biển không phát thải carbon trong quá trình phát điện.
Theo các ước tính liên bang, năng lượng biển có tiềm năng đáp ứng khoảng 57% nhu cầu điện của Mỹ. Bộ Năng lượng cho rằng ngay cả khi chỉ khai thác được một phần nhỏ tiềm năng này, các công nghệ năng lượng biển vẫn có thể đóng góp đáng kể cho hệ thống năng lượng quốc gia.
Bộ cũng cho rằng các thiết bị năng lượng sóng thử nghiệm tại PacWave có thể giúp tăng cường an ninh quốc gia, trái ngược với quan điểm của chính quyền về điện gió.
Các quan chức cho biết công nghệ biến năng lượng sóng thành điện đặc biệt phù hợp để cung cấp năng lượng cho các ứng dụng an ninh quốc gia, như cảm biến từ xa, phương tiện tự hành dưới nước và các thiết bị cần nguồn điện ổn định tại những khu vực ngoài khơi và ven biển hẻo lánh, nhạy cảm. Công nghệ này cũng có thể giúp tăng khả năng duy trì nguồn điện cho các căn cứ quân sự tiền phương.
Có thể thử nhiều loại thiết bị
PacWave South không phải cơ sở thử nghiệm năng lượng sóng đầu tiên của Mỹ kết nối với lưới điện – Hải quân Mỹ đã có một cơ sở tại Hawaii – nhưng đây là cơ sở đầu tiên được kết nối với lưới điện của lục địa Mỹ.
PacWave South cũng đã được cấp phép trước cho hoạt động thử nghiệm. Điều này cho phép các nhà phát triển đưa nhiều loại thiết bị biến đổi năng lượng sóng đến thử nghiệm mà không phải tự xin giấy phép cho từng dự án, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Các công nghệ có thể thử nghiệm gồm thiết bị hấp thụ điểm, cột nước dao động và thiết bị giảm chấn.
“Khi phát triển công nghệ này, cuối cùng bạn phải đạt đến giai đoạn thử nghiệm quy mô đầy đủ trên biển, đồng thời kết nối với lưới điện. Đó thực sự là nút thắt của ngành trên toàn cầu, bởi có rất ít cơ sở như thế này,” Hellin nói.
Thiết bị hấp thụ điểm là loại phổ biến nhất. Những thiết bị giống phao này chuyển động lên xuống theo sóng và biến chuyển động đó thành điện.
Cột nước dao động sử dụng sự lên xuống của sóng để đẩy không khí qua lại một turbine, qua đó tạo ra điện. Trong khi đó, thiết bị giảm chấn là một cấu trúc nổi dài gồm nhiều đoạn. Khi các đoạn uốn theo chuyển động của sóng, chuyển động này được chuyển thành điện năng.
Các thiết bị đều sử dụng cáp ngầm dưới biển để truyền điện vào lưới điện và đưa lên bờ.

Khu vực quanh thành phố Newport, bang Oregon, nhìn từ Thái Bình Dương, gần địa điểm thử nghiệm năng lượng sóng PacWave South. Ảnh: AP

