Một dự án không gian từng bị NASA hủy bỏ đang được hồi sinh theo cách khác, khi các công nghệ phát triển cho trạm vũ trụ Gateway trên quỹ đạo Mặt Trăng được tái sử dụng nhằm đẩy nhanh kế hoạch xây dựng căn cứ Artemis trên bề mặt thiên thể này.
Tập đoàn Northrop Grumman cho biết sẽ tái sử dụng phần cứng và công nghệ từ mô-đun Sinh hoạt và Hậu cần HALO (Habitation and Logistics Outpost) để phục vụ loạt Sứ mệnh Trình diễn Hạ tầng Mặt Trăng (Lunar Infrastructure Demo – LID). HALO vốn được thiết kế làm mô-đun sinh hoạt của trạm Gateway, nhưng dự án này đã bị NASA hủy bỏ trong đợt tái cấu trúc chương trình Artemis hồi đầu năm nay.
Thay vì loại bỏ mô-đun còn dang dở, Northrop Grumman sẽ tận dụng các hệ thống điện, cơ khí và hạ tầng dữ liệu của HALO để phát triển những công nghệ cần thiết cho một căn cứ có thể hoạt động lâu dài trên Mặt Trăng. Các hệ thống này phải chịu được điều kiện khắc nghiệt tại cực nam Mặt Trăng, nơi đêm kéo dài nhiều tuần với nhiệt độ cực thấp, đồng thời bảo đảm môi trường sống cho các phi hành gia trong thời gian dài.
Theo NASA, một trong những nguyên nhân khiến Gateway bị loại khỏi kiến trúc Artemis là yêu cầu rút ngắn tiến độ. Trong khi Mỹ điều chỉnh chiến lược đưa con người trở lại Mặt Trăng, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh chương trình thám hiểm Mặt Trăng có người lái với mục tiêu đưa phi hành gia lên thiên thể này vào đầu thập niên 2030.
Sự cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa hai cường quốc không gian đã tạo ra một cuộc đua mới, buộc NASA phải ưu tiên các giải pháp có thể triển khai nhanh hơn.
Hồi tháng 3, Giám đốc NASA Jared Isaacman công bố kế hoạch tái cấu trúc Artemis theo hướng từng bước phát triển các công nghệ then chốt phục vụ các sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng có người lái, đồng thời rút ngắn tối đa thời gian thực hiện.
Theo lộ trình hiện nay, sứ mệnh Artemis IV dự kiến sẽ đưa các phi hành gia lên Mặt Trăng vào cuối năm 2028. Trước đó, NASA dự kiến triển khai gần hai chục sứ mệnh không người lái nhằm xây dựng và thử nghiệm các hạ tầng cần thiết cho sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt Mặt Trăng.
“Để giúp NASA tiến nhanh hơn, các giao diện về nguồn điện, dữ liệu và cơ khí của HALO sẽ cho phép cơ quan này sớm thu thập dữ liệu thực tế về hiệu suất hoạt động trên bề mặt Mặt Trăng,” Northrop Grumman cho biết trong thông cáo ngày 4/8.
Công ty đã công bố ba sứ mệnh LID gồm LID-1, LID-2 và LID-3 nhằm thử nghiệm các công nghệ bắt nguồn từ HALO, bao gồm hệ thống cung cấp điện, kiểm soát nhiệt, tự động hóa, liên lạc và hỗ trợ tải trọng khoa học. Các sứ mệnh này sẽ giúp NASA đánh giá khả năng bảo vệ robot và phi hành gia trong những nhiệm vụ kéo dài tại khu vực cực nam Mặt Trăng. Hiện cả NASA và Northrop Grumman đều chưa công bố thời điểm triển khai cụ thể.
Cực nam Mặt Trăng được NASA xem là địa điểm chiến lược nhờ các bằng chứng cho thấy nơi đây chứa lượng lớn băng nước trong những vùng luôn nằm trong bóng tối. Nếu được khai thác hiệu quả, nguồn tài nguyên này có thể cung cấp nước uống, vật liệu che chắn bức xạ và thậm chí là nguyên liệu sản xuất nhiên liệu tên lửa.
NASA coi công nghệ “sử dụng tài nguyên tại chỗ” là chìa khóa cho tương lai thám hiểm không gian. Thay vì phải mang mọi nguồn lực từ Trái Đất, các phi hành gia có thể tận dụng vật liệu sẵn có tại nơi đến để duy trì hoạt động và sinh tồn.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với nhiên liệu tên lửa. Hiện nay, nhiên liệu chiếm tới khoảng 95% khối lượng của một tên lửa khi phóng. Nếu có thể sản xuất nhiên liệu trên Mặt Trăng hoặc tại các tiền đồn ngoài Trái Đất, các tàu vũ trụ sẽ không cần mang theo toàn bộ lượng nhiên liệu cho cả hành trình, qua đó mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động trong Hệ Mặt Trời.
Đối với NASA, Artemis không chỉ là chương trình đưa con người trở lại Mặt Trăng mà còn là bước chuẩn bị cho các sứ mệnh có người lái tới Sao Hỏa trong tương lai. Những công nghệ được phát triển và kiểm chứng trên Mặt Trăng sẽ đóng vai trò nền tảng cho tham vọng khám phá không gian sâu của nhân loại.
“Khi nước Mỹ bước vào chương mới của hoạt động thám hiểm không gian có người lái, các sứ mệnh trình diễn hạ tầng Mặt Trăng sẽ giúp biến Mặt Trăng thành nơi phi hành gia có thể sinh sống, làm việc và thực hiện những khám phá mang lại lợi ích cho nhân loại,” ông David Schiller, Phó Chủ tịch phụ trách không gian dân sự và khoa học của Northrop Grumman, cho biết.
Theo ông Schiller, các công nghệ HALO sẽ giúp NASA đẩy nhanh việc xây dựng hạ tầng trên Mặt Trăng, tạo nền tảng cho một căn cứ có khả năng hoạt động bền vững trong tương lai.
Các sứ mệnh trình diễn hạ tầng Mặt Trăng của Northrop Grumman sẽ tái sử dụng công nghệ từ HALO để nhanh chóng hoàn thiện các hệ thống cung cấp điện, kiểm soát nhiệt, tự hành, liên lạc và hỗ trợ tải trọng trên bề mặt Mặt Trăng. Ảnh: Northrop Grumman
