NASA đã chính thức mời Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (ISRO) tham gia chương trình xây dựng căn cứ lâu dài gần cực nam Mặt Trăng, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác không gian sâu giữa hai nước.
Lời mời được đưa ra tuần trước tại trụ sở ISRO ở Bengaluru trong khuôn khổ cuộc họp lần thứ 9 của Nhóm Công tác Hỗn hợp Không gian Dân sự Mỹ – Ấn. Cơ chế hợp tác này được thành lập năm 2005 nhằm thúc đẩy các chương trình không gian song phương, giải quyết những thách thức chung và theo đuổi các mục tiêu bay vũ trụ giữa hai quốc gia.
“Tiếp nối thành công trong hợp tác khoa học, NASA tái khẳng định mong muốn ISRO tham gia chương trình Căn cứ Mặt Trăng. Chúng tôi đang quay trở lại Mặt Trăng để ở lại lâu dài và sẽ cùng các đối tác thực hiện điều đó,” các quan chức NASA viết trên mạng xã hội X ngày 11/8.
Ngoài lời mời tham gia chương trình căn cứ Mặt Trăng, hai bên cũng nhất trí thúc đẩy các cuộc thảo luận về chia sẻ dữ liệu khoa học mở theo khuôn khổ Hiệp định Artemis, theo tuyên bố của Đại sứ quán Mỹ tại Ấn Độ.
Hiệp định Artemis là bộ nguyên tắc do Mỹ khởi xướng nhằm thúc đẩy hoạt động thám hiểm Mặt Trăng và không gian sâu một cách an toàn, minh bạch và có trách nhiệm. Ấn Độ trở thành quốc gia thứ 27 ký tham gia hiệp định này vào năm 2023. Hiện liên minh Artemis đã mở rộng lên 70 quốc gia.
Các tuyên bố chính thức chưa tiết lộ chi tiết về vai trò cụ thể của Ấn Độ trong chương trình Căn cứ Mặt Trăng. Tuy nhiên, cuộc họp tại Bengaluru quy tụ nhiều quan chức không gian cấp cao của hai nước, trong đó có Chủ tịch ISRO kiêm Thư ký Bộ Không gian Ấn Độ V. Narayanan và Đại sứ Mỹ tại Ấn Độ Sergio Gor.
Trong thập niên tới, thông qua chương trình Artemis, NASA dự kiến xây dựng một căn cứ quy mô lớn, có cấu trúc tương tự một thành phố nhỏ gần cực nam Mặt Trăng. Khu vực này được đặc biệt quan tâm do chứa các miệng hố luôn nằm trong bóng tối, nơi được cho là có trữ lượng băng nước đáng kể.
Theo thiết kế được NASA công bố hồi tháng 5, các khu sinh sống của phi hành gia sẽ được đặt trên các đỉnh cao để tận dụng ánh sáng Mặt Trời, trong khi các hệ thống điện hạt nhân được bố trí ở khoảng cách xa hơn nhằm giảm thiểu rủi ro bức xạ. Cơ quan này cũng dự kiến triển khai các robot nhảy từ năm 2028 để khảo sát khu vực cực nam trước khi bắt đầu xây dựng căn cứ.
Giai đoạn đầu của dự án tập trung thu thập dữ liệu và bảo đảm khả năng tiếp cận bề mặt Mặt Trăng. Giai đoạn hai, kéo dài từ năm 2029 đến 2032, sẽ thiết lập năng lực vận hành ban đầu cho căn cứ. Từ năm 2032 trở đi, NASA đặt mục tiêu duy trì sự hiện diện bán thường trực của con người trên bề mặt Mặt Trăng.
Đối với Ấn Độ, lời mời tham gia Căn cứ Mặt Trăng được đưa ra trong bối cảnh nước này đang đẩy mạnh tham vọng thám hiểm Mặt Trăng và đưa người vào không gian. Theo lộ trình hiện nay, New Delhi đặt mục tiêu trong thập niên 2040 sẽ xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, thiết lập một trạm vũ trụ trên quỹ đạo Mặt Trăng và đưa các phi hành gia Ấn Độ đặt chân lên thiên thể này.
Những kế hoạch đó nằm trong chiến lược dài hạn nhằm xây dựng sự hiện diện bền vững của con người ngoài Trái Đất và đưa Ấn Độ trở thành một trong những cường quốc không gian hàng đầu thế giới.
NASA dự kiến xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng theo lộ trình từng bước đến năm 2032. Ảnh: NASA
Các quan chức không gian cấp cao của Mỹ và Ấn Độ tại cuộc họp lần thứ 9 của Nhóm Công tác Hỗn hợp Không gian Dân sự Mỹ – Ấn ở Bengaluru ngày 5-6/8/2026, nơi NASA chính thức mời ISRO tham gia chương trình Căn cứ Mặt Trăng. Ảnh: ISRO
