Apple đã tự huấn luyện một mô hình ngôn ngữ lớn dành riêng cho thị trường Trung Quốc với sự hỗ trợ của Alibaba, đánh dấu sự thay đổi trong chiến lược AI của hãng tại thị trường này.
Đây là lần đầu tiên thông tin Apple tự huấn luyện một mô hình AI dành riêng cho Trung Quốc được tiết lộ. Trước đó, Apple chủ yếu dựa vào mô hình của các đối tác trong nước để đưa AI tạo sinh lên iPhone và các thiết bị khác tại Trung Quốc. Các mô hình Mỹ như Claude của Anthropic và ChatGPT của OpenAI, vốn được Apple kết hợp với công nghệ riêng để cung cấp tính năng AI tại các thị trường khác, hiện không được cung cấp tại Trung Quốc.
Theo các nguồn tin, bộ công cụ AI Apple Intelligence dự kiến được triển khai tại Trung Quốc trong những tháng tới, sau khi Apple cập nhật hệ điều hành iOS.
Việc phát triển một mô hình AI riêng cho Trung Quốc sẽ giúp Apple kiểm soát tốt hơn trải nghiệm AI tại thị trường nước ngoài quan trọng và cạnh tranh gay gắt nhất của hãng. Apple đang mất dần thị phần vào tay các đối thủ nội địa như Huawei, trong bối cảnh các hãng điện thoại Trung Quốc nhanh chóng tích hợp AI vào sản phẩm.
Kế hoạch này tạo ra một chiến lược triển khai AI hai hướng hiếm thấy đối với một công ty nước ngoài tại Trung Quốc, khi Apple vừa sử dụng công nghệ của các đối tác địa phương, vừa phát triển mô hình riêng để vượt qua những rào cản pháp lý nghiêm ngặt vốn hạn chế hoạt động của nhiều công ty công nghệ Mỹ.
Nếu được triển khai theo kế hoạch, Apple cũng có thể trở thành công ty nước ngoài đầu tiên được chính quyền Trung Quốc cho phép cung cấp một mô hình AI độc quyền tại nước này. Đây là hình thức hợp tác hiếm hoi giữa doanh nghiệp công nghệ Mỹ và Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng thương mại và ngoại giao giữa hai nước ngày càng gia tăng, đặc biệt trong lĩnh vực AI.
Vượt qua rào cản pháp lý
Động thái trên diễn ra sau một quá trình phê duyệt kéo dài. Tháng trước, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đã đăng ký dịch vụ AI tạo sinh của Apple, mở đường cho Apple Intelligence lần đầu tiên xuất hiện trên iPhone tại Trung Quốc.
Theo thỏa thuận hiện tại, mô hình Qwen của Alibaba sẽ được tích hợp vào phiên bản Apple Intelligence dành cho các mẫu iPhone, iPad, Mac và Vision Pro tương thích tại Trung Quốc. Dịch vụ này cũng dự kiến tích hợp công nghệ của Baidu, Reuters đưa tin hồi tháng 7.
Tuần trước, Apple đăng một hướng dẫn bằng tiếng Trung giải thích cách người dùng Mac đủ điều kiện tại Trung Quốc đại lục có thể kết nối Qwen với trợ lý kỹ thuật số Siri và tính năng Writing Tools. Cách triển khai này có thể giúp Apple cạnh tranh trên thị trường máy tính cá nhân tích hợp AI tại Trung Quốc. Tuy nhiên, Apple sau đó đã xóa hướng dẫn mà không đưa ra lý do.
Cổ phiếu Alibaba niêm yết tại Mỹ tăng khoảng 4% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa sau thông tin về việc dịch vụ được đăng ký hồi tháng 7, cho thấy kỳ vọng của nhà đầu tư rằng quan hệ hợp tác với Apple có thể tác động đáng kể đến hệ sinh thái AI tại Trung Quốc.
Apple kỳ vọng AI thúc đẩy doanh số
Quan hệ hợp tác giữa Apple và Alibaba lần đầu được xác nhận vào tháng 2/2025, khi Chủ tịch Alibaba Joe Tsai phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới ở Dubai rằng Apple sẽ sử dụng công nghệ AI của Alibaba để cung cấp các tính năng AI trên iPhone tại Trung Quốc.
“Họ đã trao đổi với một số công ty ở Trung Quốc. Cuối cùng, họ chọn hợp tác với chúng tôi”, ông Tsai nói vào thời điểm đó.
Kế hoạch triển khai sau đó bị trì hoãn khi Apple điều chỉnh các tính năng để đáp ứng quy định của Trung Quốc.
Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của Apple và đóng góp một phần đáng kể vào doanh thu của hãng. Việc iPhone tại Trung Quốc thiếu các tính năng AI được xem là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến doanh số, khi người tiêu dùng ngày càng chuyển sang các thương hiệu nội địa đã tích hợp sẵn trợ lý AI trên thiết bị.
Hiện chưa rõ mô hình do Apple tự huấn luyện sẽ đóng vai trò như thế nào bên cạnh các mô hình AI của đối tác Trung Quốc và cách các mô hình này sẽ được kết hợp trong Apple Intelligence.

Người dân đi qua một gian hàng giới thiệu các nhà cung cấp của Apple tại Hội chợ Quốc tế Chuỗi Cung ứng Trung Quốc ở Bắc Kinh ngày 22/6/2026. Ảnh: Reuters

