Nhật Bản sẽ cấp hơn 380 tỷ yen (2,33 tỷ USD) trong năm đầu tiên cho Noetra, liên minh công nghiệp được chính phủ hậu thuẫn nhằm phát triển các mô hình nền tảng phục vụ AI vật lý và robot.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã phân bổ 387,3 tỷ yen cho chương trình trong năm tài chính hiện tại. Một số báo cáo cho biết tổng mức hỗ trợ của chính phủ có thể lên tới 1.000 tỷ yen đến năm tài chính 2030, song các tài liệu công khai của chương trình chưa xác nhận mức trần tài trợ này.
Noetra được 44 công ty và tổ chức hậu thuẫn, trong đó có SoftBank, Sony, NEC và Honda. Liên minh còn quy tụ các nhà sản xuất, công ty công nghệ, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển AI.
Noetra dự định cung cấp cho các tổ chức Nhật Bản quyền tiếp cận những mô hình được phát triển trong nước, đồng thời cho phép họ tự quản lý dữ liệu. Công ty chưa công bố các điều khoản cấp phép hoặc cách thức doanh nghiệp sẽ tiếp cận các mô hình này.
Hironobu Tamba, CEO Noetra và cũng là một lãnh đạo của SoftBank, cho biết dự án nhằm củng cố năng lực AI trong nước của Nhật Bản.
“Chúng tôi đã tập hợp được những người đang làm việc về AI tại Nhật Bản. Thành thật mà nói, tôi nghĩ đây có thể là cơ hội cuối cùng của chúng ta,” Tamba nói.
Theo ông, việc đưa AI vật lý vào thế giới thực đòi hỏi năng lực điện toán, dữ liệu và công nghệ nền tảng khổng lồ, những thách thức mà không một công ty đơn lẻ nào có thể tự giải quyết.
Đầu tư hàng chục nghìn GPU để phát triển AI vật lý
Noetra đang đặt mua 27.500 GPU Nvidia Rubin cho cơ sở điện toán chính. Việc xây dựng dự kiến bắt đầu vào tháng 4/2027 và cơ sở này có thể đi vào hoạt động từ tháng 6/2028.
Các hệ thống sẽ được lắp đặt tại trung tâm dữ liệu FRONTia, dự kiến có công suất 140 MW. Cơ sở này cũng sẽ sử dụng 13.750 CPU Nvidia Vera cùng hệ thống mạng Ethernet Spectrum-X.
Noetra sẽ bắt đầu phát triển các mô hình trước khi FRONTia đi vào hoạt động, sử dụng hạ tầng điện toán do các nhà cung cấp tại Nhật Bản vận hành. Công ty chưa công bố đầy đủ danh sách các nhà cung cấp cũng như năng lực điện toán sẽ được sử dụng trong giai đoạn này.
Theo lộ trình, Noetra sẽ bắt đầu phát triển một mô hình nền tảng có khả năng suy luận trong năm tài chính 2026. Mô hình này sẽ hỗ trợ hiểu tiếng Nhật, suy luận logic và thực hiện chỉ dẫn.
Đến năm tài chính 2028, công ty dự định phát triển mô hình đa phương thức có khả năng xử lý văn bản, hình ảnh, video và âm thanh. Đến năm tài chính 2030, Noetra đặt mục tiêu phát triển hệ thống mà công ty gọi là AI chuyên biệt cho thế giới thực, có khả năng xử lý thông tin không gian và các đặc tính vật lý của môi trường.
Lộ trình của Noetra bắt đầu với ngôn ngữ và khả năng suy luận, sau đó chuyển sang các mô hình được thiết kế cho robot và môi trường vật lý. Công ty chưa công bố quy mô, kiến trúc hay bộ dữ liệu huấn luyện của các mô hình.
Nvidia cho biết chương trình sẽ kết hợp kinh nghiệm sản xuất và dữ liệu công nghiệp của Nhật Bản với hạ tầng điện toán AI. Tuy nhiên, Noetra chưa cho biết các công ty tham gia có đóng góp dữ liệu độc quyền từ nhà máy, máy móc hoặc các môi trường vận hành hay không.
Các mô hình của Noetra sẽ được cung cấp ra bên ngoài theo từng giai đoạn khi quá trình phát triển và thử nghiệm tiến triển. Công ty chưa công bố mô hình cấp phép cũng như liệu người dùng sẽ tiếp cận mô hình thông qua nền tảng đám mây, API hay hạ tầng chuyên dụng.
Như vậy, Nhật Bản sẽ phát triển và vận hành các mô hình nền tảng trong nước, nhưng vẫn phụ thuộc vào hệ thống điện toán chủ chốt của Nvidia tại FRONTia, bao gồm GPU Rubin, CPU Vera, hệ thống mạng Spectrum-X và kiến trúc nền tảng trung tâm dữ liệu.
Nhật Bản đặt mục tiêu triển khai 10 triệu robot AI
Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang hỗ trợ Noetra trong khuôn khổ một chương trình quy mô lớn về AI, chất bán dẫn, robot và sản xuất tiên tiến.
Nhật Bản đặt mục tiêu triển khai khoảng 10 triệu robot tích hợp AI trong 18 lĩnh vực vào năm 2040. Các lĩnh vực được nhắm đến gồm sản xuất, đóng tàu, logistics, y tế, điều dưỡng, sản xuất thực phẩm và dịch vụ ăn uống.
Chiến lược robot AI của Nhật Bản cũng đặt mục tiêu chiếm hơn 30% thị trường robot AI toàn cầu vào năm 2040. Chính phủ Nhật Bản gắn chiến lược này với tình trạng thiếu lao động mang tính cơ cấu và dự định hỗ trợ ứng dụng robot AI trong 18 lĩnh vực, đặc biệt là những ngành phụ thuộc nhiều vào lao động thể chất và gặp khó khăn trong tuyển dụng.
Chương trình cũng tận dụng thế mạnh của Nhật Bản trong lĩnh vực robot công nghiệp và tự động hóa nhà máy. Các công ty tham gia Noetra có kinh nghiệm trong sản xuất điện tử, ôtô, hệ thống công nghiệp và máy móc.
Bên cạnh Noetra, Nhật Bản cũng hỗ trợ Rapidus, liên doanh sản xuất chất bán dẫn trong nước đang lên kế hoạch chế tạo chip tiên tiến. Rapidus và Noetra là hai phần riêng biệt trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm mở rộng năng lực trong nước về chất bán dẫn, mô hình AI và các ứng dụng công nghiệp.
CEO Nvidia Jensen Huang cho biết Nhật Bản đang xây dựng các “nhà máy AI” nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp và nền kinh tế. FRONTia sẽ sử dụng phần cứng và hệ thống mạng của Nvidia, trong khi Noetra phụ trách phát triển các mô hình nền tảng liên quan tại Nhật Bản.
Noetra được tổ chức như một liên minh công nghiệp được chính phủ hỗ trợ, thay vì một phòng thí nghiệm AI độc lập. Chương trình kết hợp nguồn vốn từ chính phủ, đầu tư của 44 công ty và tổ chức, hạ tầng điện toán dùng chung cùng lộ trình phát triển kéo dài đến năm tài chính 2030.
Thông qua Noetra, Nhật Bản đang tìm cách tăng cường khả năng tự chủ công nghệ trong bối cảnh các công ty Mỹ và Trung Quốc vẫn chiếm ưu thế trong lĩnh vực mô hình AI tiên tiến và hạ tầng AI. Tuy nhiên, dự án vẫn phụ thuộc đáng kể vào phần cứng điện toán của Nvidia.
Một bé gái người Nhật bắt tay một robot hình người tại một cửa hàng. Chính phủ Nhật đang tìm cách thúc đẩy lĩnh vực sản xuất robot thông qua các chương trình AI vật lý. Ảnh: TechWire Asia
