Đài Loan đang đẩy nhanh chương trình vũ trụ tham vọng nhất từ trước đến nay, với mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp vệ tinh và phát triển tên lửa quỹ đạo đầu tiên do nước này tự thiết kế vào năm 2034.
Cơ quan Vũ trụ Đài Loan (TASA) dự định tăng số vụ phóng vệ tinh lên 1-2 lần mỗi năm, triển khai một chòm 10 vệ tinh vào năm 2030 và xây dựng bãi phóng tên lửa đầu tiên của Đài Loan tại huyện Pingtung cũng trong năm này. Đến năm 2034, cơ quan này đặt mục tiêu phóng tên lửa do Đài Loan phát triển, có khả năng đưa một vệ tinh nặng 200 kg lên quỹ đạo.
Để hỗ trợ các mục tiêu trên, chính quyền đã tăng ngân sách dài hạn cho ngành vũ trụ lên 71 tỷ Đài tệ (2,2 tỷ USD) trong 13 năm, so với kế hoạch trước đó trị giá 25,1 tỷ Đài tệ trong 10 năm.
Động thái này diễn ra sau khi Đài Loan phóng vệ tinh Formosat-8A vào cuối năm ngoái, đánh dấu bước tiến quan trọng cho thấy năng lực ngày càng tăng của hòn đảo trong thiết kế và chế tạo vệ tinh tiên tiến. Khoảng 84% các hệ thống chủ chốt của vệ tinh, bao gồm hệ thống quang học, động cơ đẩy và máy tính trên tàu, được phát triển nội địa.
Các kỹ sư cho biết việc tiếp nhận hình ảnh đầu tiên từ Formosat-8A là kết quả của gần một thập kỷ nghiên cứu, sau khi vệ tinh quan sát Trái Đất đầu tiên do Đài Loan tự phát triển, Formosat-5, gửi về những hình ảnh bị mờ sau khi phóng năm 2017. Vệ tinh mới có thể chụp ảnh với độ phân giải mặt đất khoảng 1 m.
Wu Jong-shinn, Tổng giám đốc TASA, cho rằng xây dựng một hệ sinh thái vũ trụ hoàn chỉnh đòi hỏi nhiều hơn việc chế tạo vệ tinh.
“Bạn không thể lúc nào cũng trông chờ vào sự hỗ trợ từ nước ngoài. Không ai có nghĩa vụ phải dạy bạn mọi thứ,” ông nói.
Wu cho biết Đài Loan dự định phóng 8 vệ tinh quang học Formosat-8 và 2 vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp Formosat-9 vào năm 2030, đồng thời mở rộng phát triển vệ tinh CubeSat, vệ tinh liên lạc thế hệ mới và các mạng lưới vệ tinh bảo mật. Các vệ tinh Formosat trong tương lai được kỳ vọng nâng độ phân giải hình ảnh lên khoảng 30 cm.
Đài Loan đang tận dụng thế mạnh trong lĩnh vực sản xuất chính xác và chất bán dẫn để phát triển các công nghệ vệ tinh then chốt. Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Thiết bị Đài Loan cùng nhà sản xuất Control Optics Taiwan đã chế tạo gương chính có độ chính xác cực cao cho Formosat-8A, với sai số bề mặt dưới 12 nanomet.
Nhà thiết kế chip Đài Loan PixArt Imaging cũng dành hơn 5 năm phát triển cảm biến hình ảnh tích hợp thời gian trễ (TDI), cho phép vệ tinh chụp ảnh sắc nét khi di chuyển ở tốc độ cao. Chủ tịch PixArt Imaging Huang Sen-huang cho biết công nghệ này đòi hỏi thiết kế tùy biến cao, vật liệu chuyên dụng và quá trình kiểm tra bức xạ nghiêm ngặt, dù thị trường linh kiện vũ trụ có quy mô thương mại hạn chế.
Các lãnh đạo doanh nghiệp cho biết nhiều công ty công nghệ Đài Loan vẫn tập trung vào những thị trường lớn hơn như máy chủ AI và điện tử tiêu dùng, thay vì lĩnh vực vũ trụ chuyên biệt. Một số doanh nghiệp khác thích cung cấp linh kiện cho các nhà vận hành vệ tinh toàn cầu hơn là phát triển hoàn chỉnh hệ thống vệ tinh hoặc phương tiện phóng.
Đài Loan cũng đối mặt với những thách thức địa chính trị. Do không phải thành viên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), Đài Loan phải dựa vào các đối tác quốc tế để xin quyền sử dụng phổ tần vệ tinh và đăng ký quỹ đạo. Các công ty phát triển vệ tinh đã thiết lập quan hệ đối tác ở nước ngoài để vượt qua những hạn chế này.
Dù đối mặt với những thách thức, các lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng thế mạnh của Đài Loan nằm ở việc trở thành nhà cung cấp đáng tin cậy các công nghệ vũ trụ có giá trị cao, thay vì cạnh tranh trực tiếp với những cường quốc vũ trụ lớn. Việc xây dựng một hệ sinh thái nội địa hoàn chỉnh sẽ củng cố vị thế của Đài Loan trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các quan chức thừa nhận xây dựng một ngành công nghiệp vũ trụ tự chủ vẫn là thách thức dài hạn, đòi hỏi đầu tư liên tục và những đột phá về công nghệ. Tuy nhiên, họ cho rằng thành công của Formosat-8A cho thấy Đài Loan đã vượt qua giai đoạn chỉ tham gia các chương trình vũ trụ quốc tế và có khả năng chế tạo, vận hành các hệ thống vũ trụ tiên tiến.
“Nhiệm vụ then chốt là củng cố an ninh nội địa,” Wu nói, đồng thời cho rằng hỗ trợ các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và xây dựng nền kinh tế vũ trụ cũng là những mục tiêu quan trọng.
Vệ tinh Formosat-8 của Đài Loan đã được phóng lên quỹ đạo. Ảnh: CNA
