Apple ngày 10/7 đã đệ đơn kiện OpenAI cùng hai cựu nhân viên của mình với cáo buộc chiếm đoạt bí mật thương mại nhằm phục vụ tham vọng phát triển thiết bị phần cứng tiêu dùng của chính OpenAI, đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa hai công ty công nghệ.
Theo đơn kiện, Apple cáo buộc OpenAI đã dàn dựng một chiến dịch có hệ thống nhằm thu thập và khai thác thông tin mật của hãng thông qua việc tuyển dụng nhân sự cũ của Apple và xây dựng quan hệ với các nhà cung ứng, qua đó đẩy nhanh quá trình phát triển mảng phần cứng.
Đáp lại, OpenAI tuyên bố: “Chúng tôi không quan tâm đến bí mật thương mại của bất kỳ công ty nào. Trọng tâm của chúng tôi là phát triển những công nghệ đổi mới mang lại lợi ích cho mọi người.”
Vụ kiện có thể mở ra cuộc cạnh tranh quyết liệt về việc ai sẽ kiểm soát thế hệ thiết bị AI tương lai – những sản phẩm có thể không còn phụ thuộc vào ứng dụng hay hệ điều hành truyền thống, qua đó làm giảm vai trò trung tâm của iPhone. Nhiều nhà phân tích cho rằng OpenAI đang phát triển một mẫu điện thoại hoặc thiết bị AI riêng.
Mối quan hệ giữa Apple và OpenAI vốn đã căng thẳng khi cuộc đua AI khiến cạnh tranh về nhân tài và công nghệ ngày càng gay gắt.
Theo Paolo Pescatore, nhà phân tích tại PP Foresight, OpenAI bị Apple xem là đang chuyển từ đối tác thành đối thủ tiềm năng, trong bối cảnh OpenAI muốn giảm sự phụ thuộc vào iPhone để thiết lập quan hệ trực tiếp với người dùng. Ông cho rằng ngay cả khi các cáo buộc chưa được chứng minh, vụ kiện vẫn có thể làm chậm tham vọng phần cứng của OpenAI và làm suy yếu hơn nữa mối quan hệ hợp tác vốn đã mong manh.
Đơn kiện được Apple nộp lên Tòa án Liên bang khu vực Bắc California, chỉ ít lâu sau khi OpenAI vượt qua một vụ kiện từ công ty xAI của Elon Musk.
Cáo buộc lấy cắp tài liệu mật
Hai cựu nhân viên Apple bị nêu tên là Chang Liu, cựu kỹ sư hệ thống điện cấp cao, và Tang Yew Tan, cựu Phó chủ tịch phụ trách thiết kế sản phẩm iPhone và Apple Watch. Cả hai chưa đưa ra bình luận.
Apple cáo buộc Liu không trả lại máy tính xách tay do công ty cấp và sau đó lợi dụng một lỗ hổng xác thực để truy cập mạng nội bộ của Apple, tải xuống “hàng chục tệp tài liệu mật liên quan đến phần cứng”.
Đối với Tan, Apple cho rằng trước khi rời công ty, ông đã “có hệ thống sử dụng thông tin mật của Apple để mang lại lợi ích cho OpenAI”, bao gồm việc tự gửi email chứa thông tin về các nhà cung ứng của Apple và các bản tổng hợp nội bộ về ngành. Theo hồ sơ LinkedIn, Tang đã làm việc tại Apple 24 năm, phần lớn thời gian tham gia phát triển iPhone.
Apple còn cáo buộc Tan khuyến khích nhân viên Apple mang linh kiện của công ty đến các buổi phỏng vấn tại OpenAI để phục vụ những buổi “trình diễn sản phẩm”. Đơn kiện dẫn lời một ứng viên của OpenAI nói rằng “tôi thậm chí còn không biết chúng ta có thể mang những thứ đó ra khỏi văn phòng.”
Ngoài OpenAI, Apple cũng đưa OpenAI Foundation, OpenAI Group PBC (đơn vị kinh doanh của OpenAI) và io Products – công ty khởi nghiệp phần cứng mà OpenAI mua lại – vào danh sách bị đơn.
Apple: Hơn 400 cựu nhân viên đang làm việc cho OpenAI
Apple cho biết đã gửi thư cho OpenAI từ tháng 2 để bày tỏ lo ngại rằng thông tin mật của hãng đang bị chuyển sang OpenAI và đề nghị trao đổi, nhưng không nhận được phản hồi.
Theo Apple, hiện có hơn 400 cựu nhân viên Apple đang làm việc tại OpenAI. Hãng cho rằng việc những người này từng được tiếp cận bí mật thương mại không đồng nghĩa với việc OpenAI có quyền sử dụng những thông tin đó để thúc đẩy chương trình phát triển phần cứng.
Apple cũng cáo buộc nhân viên OpenAI tìm cách thu thập thông tin mật từ các nhà cung ứng của Apple, thậm chí từng yêu cầu một nhà cung ứng áp dụng một kỹ thuật hoàn thiện bề mặt kim loại mà Apple cho là bí mật, khi nhà cung ứng này tin rằng OpenAI đã được Apple cho phép sử dụng công nghệ này.
Mark Lemley, giáo sư Luật tại Đại học Stanford, nhận định vụ kiện “có tiềm năng trở thành một vụ án rất lớn”. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng việc OpenAI tuyển dụng hàng trăm cựu nhân viên Apple không phải là hành vi trái pháp luật tại bang California.
“Nhưng nếu đúng như Apple cáo buộc rằng các nhân viên đã mang theo tài liệu mật và OpenAI đang sử dụng các tài liệu đó, thì đây sẽ là vấn đề nghiêm trọng đối với OpenAI,” ông nói.
Camilla Hrdy, giáo sư Luật tại Đại học Rutgers, cho rằng vụ kiện có thể trở nên phức tạp vì phần lớn các vụ tranh chấp bí mật thương mại liên quan đến AI trước đây đều xoay quanh phần mềm, trong khi vụ việc này chủ yếu liên quan đến phần cứng.
Quan hệ hợp tác ngày càng mong manh
Một nguồn tin của Reuters cho biết hồi tháng 5, OpenAI từng cân nhắc các biện pháp pháp lý đối với Apple, bao gồm việc thông báo Apple vi phạm hợp đồng nhưng chưa tiến tới khởi kiện.
Năm 2024, Apple công bố tích hợp Apple Intelligence vào các ứng dụng như Siri, đồng thời đưa ChatGPT của OpenAI lên các thiết bị Apple. Thỏa thuận này cho phép Siri truy cập kết quả từ ChatGPT và người dùng iPhone đăng ký gói ChatGPT ngay trong phần cài đặt iOS.
Tháng trước, Apple cũng phát hành bản nâng cấp lớn cho Siri sau nhiều lần trì hoãn.
Năm ngoái, OpenAI chi 6,5 tỷ USD để mua lại startup phần cứng io Products, do cựu Giám đốc thiết kế Apple Jony Ive đồng sáng lập, nhằm mở rộng từ phần mềm sang thiết bị AI dành cho người tiêu dùng. Jony Ive không bị nêu tên trong vụ kiện.
Nhân viên một cửa hàng Apple tại thành phố Detroit, bang Michigan (Mỹ). Ảnh: Getty Images
