Hoạt động thiện nguyện toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Khi tổng giá trị quyên góp trên thế giới đã tiến gần 2,5 nghìn tỷ USD mỗi năm, câu hỏi đặt ra không còn là làm thế nào để huy động thêm tiền, mà là làm thế nào để mỗi đồng vốn thiện nguyện tạo ra tác động lớn hơn.
Đó là thông điệp xuyên suốt tại Giving and Impact Summit 2026, hội nghị quy tụ hơn 140 nhà từ thiện, lãnh đạo quỹ, tổ chức xã hội, cố vấn tài sản và nhà hoạch định chính sách diễn ra ngày 17/6 tại Sở Giao dịch Chứng khoán London (London Stock Exchange).
Phát biểu tại hội nghị, ông Badr Jafar, Đặc phái viên của Bộ trưởng Ngoại giao UAE về kinh doanh và hoạt động thiện nguyện, cho biết tổng giá trị hoạt động thiện nguyện toàn cầu hiện tương đương gần 3% GDP thế giới. Đây là mức cao nhất trong lịch sử về quy mô tuyệt đối của các khoản quyên góp.
Tuy nhiên, theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở nguồn vốn.
“Thế giới không thiếu vốn, mà thiếu tác động”, ông nói. “Quá nhiều hoạt động thiện nguyện vẫn mang tính thời điểm, thiếu chiến lược dài hạn và hiếm khi được đánh giá dựa trên kết quả thực tế.”
Theo ông Jafar, nếu muốn giải quyết các vấn đề ngày càng phức tạp như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng xã hội hay khoảng cách tiếp cận công nghệ, lĩnh vực thiện nguyện cần được vận hành với cùng mức độ kỷ luật, trách nhiệm giải trình và khả năng đo lường như các khoản đầu tư tài chính.
Quan điểm này phản ánh một xu hướng đang nổi lên trong giới từ thiện quốc tế: chuyển từ tư duy “quyên góp” sang tư duy “đầu tư tác động”.
Trong cách tiếp cận mới, nguồn vốn thiện nguyện không chỉ đơn thuần hỗ trợ các chương trình xã hội mà còn đóng vai trò như một chất xúc tác, chấp nhận rủi ro ở giai đoạn đầu để thử nghiệm các mô hình mới. Khi những mô hình đó chứng minh được hiệu quả, chúng có thể thu hút thêm nguồn lực từ chính phủ và khu vực tư nhân để mở rộng quy mô.
Ông Jafar gọi cơ chế này là “bánh đà tác động” (impact flywheel), trong đó chính sách công định hướng mục tiêu, vốn thiện nguyện hỗ trợ giai đoạn thử nghiệm, còn doanh nghiệp đảm nhận vai trò nhân rộng các giải pháp thành công.
Theo các đại biểu tham dự hội nghị, sự thay đổi trong cách nhìn nhận này xuất phát từ thực tế rằng dù dòng tiền thiện nguyện toàn cầu liên tục tăng, nhiều vấn đề xã hội vẫn chưa được cải thiện tương xứng. Một trong những nguyên nhân là các khoản tài trợ thường được phân bổ ngắn hạn, thiếu tính liên tục và thiếu cơ chế đánh giá hiệu quả.
Các phiên thảo luận tại hội nghị cũng tập trung vào việc làm thế nào để biến tiềm năng thiện nguyện thành tác động thực tế. Nhiều chuyên gia cho rằng các quỹ cần chuyển sang những mô hình tài trợ linh hoạt hơn, cho phép tổ chức thụ hưởng chủ động sử dụng nguồn lực thay vì bị ràng buộc bởi những chương trình cứng nhắc.
Một chủ đề nổi bật khác là vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động thiện nguyện.
Theo ông Jafar, AI đang thu hút hơn 1 nghìn tỷ USD đầu tư trên toàn cầu, nhưng chưa đến 1% trong số đó được dành cho các mục tiêu tạo tác động xã hội. Trong khi đó, gần một phần ba dân số thế giới vẫn chưa có khả năng tiếp cận internet.
Ông cảnh báo rằng nếu không được định hướng phù hợp, AI có nguy cơ làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa các quốc gia và các nhóm dân cư.
“AI có thể trở thành công cụ thu hẹp bất bình đẳng hoặc làm nó trở nên sâu sắc hơn. Điều đó phụ thuộc vào cách chúng ta đầu tư và triển khai công nghệ này ngay từ hôm nay”, một số đại biểu nhận định tại hội nghị.
Trong bối cảnh đó, UAE được nhắc đến như một ví dụ về việc sử dụng nguồn lực thiện nguyện để thúc đẩy ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển. Quốc gia này đã triển khai sáng kiến trị giá 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ ứng dụng AI tại châu Phi, bên cạnh việc trở thành nước đầu tiên trên thế giới bổ nhiệm Bộ trưởng phụ trách AI.
Bên cạnh các chủ đề công nghệ, hội nghị cũng ghi nhận những thay đổi đáng kể trong cộng đồng các nhà tài trợ lớn. Nhiều chuyên gia cho rằng thế hệ doanh nhân và tỷ phú trẻ hiện nay quan tâm nhiều hơn đến khả năng đo lường kết quả thay vì giá trị biểu tượng của các khoản quyên góp.
Thay vì chỉ tài trợ cho các dự án từ thiện truyền thống, họ ngày càng chú trọng đến đầu tư tác động, hợp tác liên ngành và ứng dụng công nghệ để theo dõi hiệu quả sử dụng vốn.
Xu hướng này đang làm mờ ranh giới giữa hoạt động đầu tư và hoạt động thiện nguyện, đồng thời thúc đẩy sự hình thành của một hệ sinh thái mới, nơi mục tiêu xã hội và mục tiêu tài chính không còn hoàn toàn tách biệt.
Một điểm đáng chú ý khác được nêu ra tại hội nghị là nhu cầu tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thiện nguyện. Ông Jafar đề xuất UAE và Anh có thể đóng vai trò như hai trung tâm kết nối dòng vốn thiện nguyện toàn cầu, phối hợp điều phối các nguồn lực tới những khu vực có nhu cầu cấp thiết nhất.
Theo ông, trong một thế giới ngày càng kết nối, các thách thức xã hội cũng mang tính toàn cầu hơn, đòi hỏi những cơ chế hợp tác vượt ra ngoài phạm vi quốc gia.
Việc Giving and Impact Summit được tổ chức tại Sở Giao dịch Chứng khoán London cũng mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thay đổi này. Hoạt động thiện nguyện ngày nay không còn đứng bên lề hệ thống tài chính, mà đang dần trở thành một phần của các cuộc thảo luận về phân bổ vốn, phát triển kinh tế và đổi mới công nghệ.
Thông điệp lớn nhất từ hội nghị năm nay có lẽ nằm ở sự thay đổi trong cách đánh giá thành công của hoạt động thiện nguyện. Nếu trước đây quy mô quyên góp thường được xem là thước đo chính, thì nay trọng tâm đang dịch chuyển sang khả năng tạo ra kết quả cụ thể và bền vững.
Trong bối cảnh thế giới phải đối mặt đồng thời với biến đổi khí hậu, bất bình đẳng và cuộc cách mạng AI, câu hỏi không còn là ai quyên góp nhiều nhất, mà là ai tạo ra nhiều thay đổi nhất từ mỗi đồng vốn được trao đi.
Ông Badr Jafar (giữa), Đặc phái viên của Bộ trưởng Ngoại giao UAE phụ trách Kinh doanh và Hoạt động Thiện nguyện, cùng các nhà từ thiện, lãnh đạo quỹ và cố vấn tham dự Giving and Impact Summit 2026 tại Sở Giao dịch Chứng khoán London. Ảnh: Integra
