Microsoft đang mở rộng đáng kể mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc thông qua việc cung cấp các mô hình AI của OpenAI cho các doanh nghiệp nước này, bất chấp sự cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.
Theo các nguồn tin, ByteDance – tập đoàn sở hữu TikTok và nền tảng AI Doubao – là khách hàng AI lớn nhất của Microsoft tại Trung Quốc trong những năm gần đây. Công ty có trụ sở tại Bắc Kinh được cho là đang trên đà chi hơn 1 tỷ USD mỗi năm cho các dịch vụ AI và điện toán đám mây của Microsoft.
Ngoài ByteDance, nhiều tập đoàn công nghệ lớn khác của Trung Quốc như Ant Group, Meituan và Tencent cũng đang chi tiêu đáng kể cho các mô hình AI thông qua nền tảng đám mây Azure của Microsoft.
Tăng trưởng mạnh bất chấp căng thẳng Mỹ – Trung
Theo một nguồn tin quen thuộc với hoạt động của Microsoft, việc duy trì hiện diện tại Trung Quốc giúp hãng theo dõi các đổi mới công nghệ tại thị trường này và phục vụ các khách hàng đa quốc gia.
Mặc dù vậy, hoạt động kinh doanh của Microsoft tại Trung Quốc vẫn chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ, tương đương khoảng 1,5% doanh thu toàn cầu của công ty trong năm 2024, theo lời Chủ tịch Microsoft Brad Smith tại một phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ.
Tuy nhiên, hoạt động này đang gây tranh cãi trong bối cảnh nhiều chính trị gia và lãnh đạo công nghệ Mỹ xem sự phát triển AI của Trung Quốc là thách thức chiến lược đối với vị thế công nghệ của Mỹ.
Do lo ngại nguy cơ đánh cắp sở hữu trí tuệ hoặc sử dụng công nghệ sai mục đích, OpenAI và Anthropic hiện không trực tiếp bán các mô hình AI của mình cho doanh nghiệp Trung Quốc.
Tuy nhiên, nhờ thỏa thuận hợp tác đặc biệt với OpenAI, Microsoft được quyền tự xây dựng chính sách cung cấp các mô hình GPT tại Trung Quốc.
Trong một cuộc họp nội bộ vào tháng 7/2025, ông Judson Althoff – khi đó là Giám đốc thương mại của Microsoft – đã ca ngợi tốc độ tăng trưởng AI của công ty tại Trung Quốc.
“Những giải pháp AI hàng đầu thế giới đang được phát triển ở bờ Tây nước Mỹ và bờ Đông Trung Quốc. Microsoft là công ty kết nối hai trung tâm đó với nhau,” Althoff nói.
Ông cho biết doanh thu AI của Azure tại Trung Quốc tăng nhanh hơn bất kỳ khu vực kinh doanh nào khác của Microsoft. Trong năm tài chính kết thúc vào tháng 6/2025, doanh thu AI tại Trung Quốc đã tăng gần gấp ba lần, sau khi tăng tới 400% trong năm trước đó.
Doanh nghiệp Trung Quốc vẫn phát triển AI riêng
Các công ty Trung Quốc được đề cập trong báo cáo đều đang phát triển các mô hình AI nội bộ.
ByteDance hiện vận hành chatbot AI Doubao, một trong những ứng dụng AI phổ biến nhất tại Trung Quốc. Ant Group cũng khẳng định các sản phẩm cốt lõi của họ không phụ thuộc vào các mô hình AI bên ngoài.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng mô hình của OpenAI thông qua Azure cho các hoạt động như phát triển phần mềm, tự động hóa dịch vụ khách hàng và mở rộng kinh doanh ra thị trường quốc tế.
Phần lớn chi tiêu của các công ty Trung Quốc cho Azure được cho là phục vụ các hoạt động bên ngoài Trung Quốc.
Lo ngại sao chép công nghệ AI
OpenAI từng nhiều lần bày tỏ quan ngại với Microsoft về việc các công ty Trung Quốc có thể sử dụng mô hình của hãng để phát triển các sản phẩm AI cạnh tranh, một quá trình được gọi là chưng cất mô hình.
Microsoft hiện sử dụng các hệ thống giám sát tự động nhằm ngăn khách hàng dùng mô hình AI để xây dựng sản phẩm cạnh tranh trực tiếp. Tại Trung Quốc, công ty chỉ cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp đã được xác thực, thay vì cho các nhà phát triển cá nhân.
Tuy nhiên, theo các nguồn tin, khách hàng Trung Quốc không phải chịu các biện pháp giám sát bổ sung so với khách hàng ở những thị trường khác. Các chuyên gia cũng cho rằng gần như không thể ngăn chặn hoàn toàn việc doanh nghiệp sử dụng đầu ra của mô hình AI để hỗ trợ huấn luyện các hệ thống riêng.
Không lưu trữ mô hình AI tại Trung Quốc
Để hoạt động tại Trung Quốc, Microsoft phải hợp tác với các đối tác địa phương và hiện vận hành nhiều trung tâm dữ liệu gần Bắc Kinh và Thượng Hải.
Tuy nhiên, theo các thỏa thuận với OpenAI, Microsoft không triển khai các mô hình GPT trên máy chủ đặt tại Trung Quốc do lo ngại rủi ro đối với sở hữu trí tuệ.
Thay vào đó, khách hàng Trung Quốc truy cập các mô hình AI thông qua Internet từ các trung tâm dữ liệu đặt ở nước ngoài, bao gồm Singapore.
Ông Judson Althoff, Giám đốc thương mại của Microsoft, phát biểu tại một cuộc họp bán hàng nội bộ vào tháng 7/2025, trong đó nhấn mạnh tốc độ tăng trưởng nhanh của mảng trí tuệ nhân tạo của Microsoft tại Trung Quốc. Ảnh: Bloomberg
