Sau gần 10 ngày bay lịch sử, sứ mệnh Artemis II đang bước vào chặng cuối cùng, khi bốn phi hành gia trên tàu Orion tất bật thu dọn thiết bị, kiểm tra quy trình và chuẩn bị cho màn tái nhập khí quyển tốc độ cao trước khi hạ cánh xuống Thái Bình Dương vào tối 10/4 (giờ Mỹ).
Những giờ cuối trong không gian
Ngày bay thứ 9 – cũng là ngày trọn vẹn cuối cùng của sứ mệnh – bắt đầu bằng giai điệu “Lonesome Drifter”, nhưng thực tế hành trình của các phi hành gia lại hoàn toàn trái ngược với sự cô độc. Trong suốt chuyến bay, họ đã chia sẻ những khoảnh khắc đầy cảm xúc với hàng triệu người theo dõi, từ việc tạo hình trái tim trong buổi phát trực tiếp đến quan sát các vật thể trôi lơ lửng trong môi trường không trọng lực.
Bên trong khoang tàu Orion, cuộc sống vừa chật chội vừa linh hoạt. Phi hành gia Christina Koch mô tả mọi hoạt động đều đòi hỏi sự phối hợp, khi các thành viên “liên tục va vào nhau” trong trạng thái không trọng lực. Trong khi đó, phi công Victor Glover cho biết hành trình này càng khiến ông nhận thức rõ hơn về sự mong manh của Trái Đất giữa không gian bao la.
Thu dọn tàu, chuẩn bị cho cú hạ cánh
Phần lớn thời gian trong ngày cuối được dành cho việc thu dọn và cố định toàn bộ thiết bị trên tàu. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo an toàn khi tàu lao vào khí quyển với tốc độ cực lớn. Những vật dụng tưởng chừng nhỏ như thiết bị tập thể dục hay đồ cá nhân nếu không được cố định có thể trở thành mối nguy hiểm nghiêm trọng.
Các phi hành gia cũng hoàn tất buổi tập luyện cuối cùng để hạn chế tác động của môi trường vi trọng lực lên cơ thể. Sau đó, họ mặc các bộ đồ nén chuyên dụng giúp cơ thể thích nghi lại với trọng lực Trái Đất, giảm nguy cơ chóng mặt và tụt huyết áp khi hạ cánh.
Song song với đó, đội bay và trung tâm điều khiển nhiệm vụ tiến hành rà soát toàn bộ quy trình tái nhập khí quyển, từ dữ liệu bay đến các kịch bản khẩn cấp. Ghế ngồi trong khoang cũng được lắp lại và cố định, đưa con tàu về trạng thái sẵn sàng cho hành trình trở về.
Điều chỉnh quỹ đạo và thử nghiệm cuối cùng
Trước khi rời quỹ đạo sâu để tiến về Trái Đất, Orion thực hiện các đợt đốt động cơ nhằm tinh chỉnh đường bay. Một trong những lần hiệu chỉnh quan trọng diễn ra vào tối 9/4, giúp đảm bảo tàu đi đúng quỹ đạo hạ cánh.
Phi hành đoàn cũng tiến hành các thử nghiệm cuối cùng, bao gồm kiểm tra khả năng điều khiển thủ công và các kịch bản xử lý tình huống bất thường. Đây là những bước đánh giá quan trọng nhằm chuẩn bị cho các sứ mệnh sâu hơn trong tương lai.
Các kỹ sư của NASA cho biết tàu Orion hiện không ghi nhận bất kỳ vấn đề kỹ thuật nào ảnh hưởng đến quá trình tái nhập, củng cố niềm tin về một hành trình trở về an toàn.
Tái nhập “rực lửa” và thử thách tốc độ
Khoảnh khắc thử thách nhất của Artemis II sẽ diễn ra khi tàu Orion lao vào khí quyển Trái Đất với tốc độ gần 35.000 feet/giây, tương đương hơn 38.000 km/h. Dù không phá kỷ lục tốc độ của Apollo 10, đây vẫn là một trong những màn tái nhập nhanh nhất trong lịch sử bay có người lái.
Khi tiếp xúc với khí quyển, ma sát sẽ tạo ra lớp plasma siêu nóng bao quanh tàu, khiến liên lạc tạm thời bị gián đoạn. Nhiệt độ bên ngoài có thể lên tới khoảng 1.600°C, trong khi các phi hành gia phải chịu lực gia tốc lên tới gần 4G.
Sau khi vượt qua giai đoạn này, hệ thống dù sẽ được triển khai để giảm tốc độ trước khi tàu hạ cánh xuống đại dương.
Hạ cánh và chiến dịch thu hồi
Theo kế hoạch, Orion sẽ rơi xuống Thái Bình Dương ngoài khơi thành phố San Diego vào tối 10/4. Điều kiện thời tiết hiện được đánh giá thuận lợi, với sóng thấp, gió nhẹ và tầm nhìn tốt – những yếu tố then chốt cho hoạt động cứu hộ.
Tàu đổ bộ của Hải quân Mỹ USS John P. Murtha sẽ dẫn đầu chiến dịch thu hồi. Trước đó, NASA đã thực hiện hàng loạt thử nghiệm quy mô lớn để đảm bảo quy trình này diễn ra trơn tru, từ việc đưa phi hành gia ra khỏi tàu bằng trực thăng đến kéo khoang tàu về tàu mẹ.
Ngay sau khi được đưa lên bờ, các phi hành gia sẽ trải qua kiểm tra y tế nhằm đánh giá tác động của chuyến bay dài ngày trong không gian sâu.
Thành công của chặng cuối – đặc biệt là quá trình tái nhập và thu hồi – sẽ mở đường cho các sứ mệnh tiếp theo, trong đó có kế hoạch đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng.
Như một quan chức NASA nhận định, khi mọi thứ diễn ra suôn sẻ, hành trình bay quanh Mặt Trăng có thể trông “dễ dàng”. Nhưng phía sau đó là hàng thập kỷ chuẩn bị, thử nghiệm và phối hợp phức tạp. Chặng cuối của Artemis II không chỉ là hành trình trở về, mà còn là phép thử quyết định cho tương lai khám phá không gian của nhân loại.
Những hình ảnh của “chặng cuối” từ NASA
Các phi hành gia trả lời báo chí từ khoang tàu vũ trụ Orion.
Ảnh selfie của khoang tàu vũ trụ Orion trong không gian.
Mặt Trăng và Trái Đất trong cùng một khung hình, cả hai cùng được Mặt Trời chiếu sáng một phần.
Địa điểm hạ cánh dự kiến của khoang tàu vũ trụ Orion.
Diễn tập thu hồi khoang tàu Orion của sứ mệnh Artemis II.
Tàu cứu hộ USS San Diego đang chờ gần địa điểm hạ cánh, bên cạnh mô hình Orion
