Trước khi các phi hành gia lên đường trong các sứ mệnh Artemis tới Mặt Trăng, họ sẽ mặc một bộ đồ không gian màu cam sáng mang tên Orion Crew Survival System (OCSS). Bộ đồ này được sử dụng bên trong tàu Orion của NASA, được thiết kế theo kích cỡ riêng cho từng người và tích hợp nhiều công nghệ nhằm bảo vệ phi hành gia trong ngày phóng, trong các tình huống khẩn cấp, suốt những giai đoạn rủi ro cao gần Mặt Trăng, cũng như trong hành trình quay trở lại Trái Đất với tốc độ cao.
Nhiều sứ mệnh, bao gồm Artemis, yêu cầu hai loại bộ đồ không gian: một loại như OCSS được mặc bên trong tàu (IVA) trong các hoạt động như phóng và tái nhập khí quyển; và một loại khác dùng bên ngoài tàu (EVA) trong các chuyến đi bộ ngoài không gian, hoạt động như một “tàu vũ trụ cá nhân” độc lập.
Bộ đồ Orion, đôi khi còn được gọi là “bộ đồ bay” hoặc “bộ đồ phóng và tái nhập”, đã được cải tiến toàn diện so với bộ đồ sử dụng trong các sứ mệnh tàu con thoi trước đây. Ở phần mũ bảo hiểm, nhiều nâng cấp giúp tăng sự thoải mái và hiệu quả sử dụng: mũ nhẹ hơn, bền hơn, có nhiều kích cỡ, giảm tiếng ồn và dễ kết nối với hệ thống liên lạc để trao đổi với đồng đội và trung tâm điều khiển.
Lớp phủ ngoài màu cam — giúp phi hành gia dễ được phát hiện trên biển nếu phải rời tàu mà chưa có đội cứu hộ — có cải tiến ở vai để tăng khả năng cử động và có khả năng chống cháy. Bộ đồ là một trang phục áp suất với lớp gia cố giúp giữ hình dạng và hỗ trợ chuyển động.
Khóa kéo được thiết kế lại giúp mặc nhanh hơn và bền hơn. Các giao diện thích ứng mới cung cấp không khí và loại bỏ khí CO₂ thải ra. Hệ thống điều hòa nhiệt cũng được nâng cấp để giữ cơ thể phi hành gia mát và khô. Bên trong là lớp đồ làm mát bằng chất lỏng, tương tự đồ giữ nhiệt có tích hợp ống dẫn, được cải tiến để thoáng khí hơn và dễ sản xuất hơn.
Khác với các bộ đồ thời tàu con thoi chỉ có kích cỡ tiêu chuẩn như nhỏ, vừa, lớn, bộ đồ Orion được may đo riêng cho từng phi hành gia và phù hợp với nhiều vóc dáng khác nhau. Thiết kế mới giúp giảm các điểm gây khó chịu khi phải mặc trong trạng thái có áp suất trong thời gian dài. Găng tay — bộ phận chịu hao mòn nhiều nhất — được làm bền hơn và có thể thích ứng với màn hình cảm ứng. Giày cũng được cải tiến để chống cháy, vừa vặn hơn và hỗ trợ di chuyển linh hoạt.
Dù chủ yếu được thiết kế cho giai đoạn phóng và tái nhập, bộ đồ Orion vẫn có thể giữ cho phi hành gia sống sót nếu tàu mất áp suất cabin trong hành trình tới Mặt Trăng, khi điều chỉnh quỹ đạo, hoặc trên đường trở về. Phi hành gia có thể sống trong bộ đồ này tới sáu ngày trong khi quay về Trái Đất.
Ngoài ra, bộ đồ còn được trang bị các thiết bị sinh tồn trong trường hợp phải rời tàu sau khi hạ cánh xuống biển trước khi đội cứu hộ đến. Mỗi bộ đồ có áo phao riêng tích hợp thiết bị định vị cá nhân, dao cứu hộ và bộ tín hiệu gồm gương, đèn nhấp nháy, đèn pin, còi và que phát sáng.
Ai sản xuất các bộ đồ không gian này?Bộ đồ OCSS không phải do một công ty duy nhất sản xuất, mà là sản phẩm do NASA trực tiếp thiết kế và tích hợp, với sự tham gia của nhiều nhà thầu công nghiệp. Về bản chất, NASA đóng vai trò “tổng công trình sư”: chịu trách nhiệm thiết kế tổng thể, kiểm soát chất lượng và đảm bảo bộ đồ tương thích hoàn toàn với tàu Orion cũng như các quy trình an toàn bay. Dù vậy, nhiều bộ phận của OCSS được sản xuất thông qua các đối tác chuyên môn. Trong số này, Oceaneering International là nhà thầu quan trọng trong giai đoạn đầu, từng phát triển các bộ đồ tiền thân cho chương trình Orion và đặt nền tảng cho thiết kế hiện tại. David Clark Company – đơn vị có lịch sử lâu đời từ thời Apollo – được cho là tham gia sản xuất các thành phần như găng tay, mũ bảo hiểm và lớp vải kỹ thuật. Trong khi đó, Collins Aerospace chuyên cung cấp các hệ thống hỗ trợ sự sống như cấp oxy, xử lý CO₂ và điều hòa nhiệt. Ngoài ra, ILC Dover cũng góp mặt trong chuỗi cung ứng với kinh nghiệm về vật liệu và cấu trúc bộ đồ. Bên cạnh các tên tuổi lớn, còn có hàng chục nhà cung cấp nhỏ hơn đảm nhiệm các chi tiết như cảm biến, thiết bị liên lạc, vật liệu chống cháy hay bộ dụng cụ sinh tồn. Đây là mô hình phổ biến trong ngành hàng không vũ trụ, nơi một hệ thống phức tạp được tạo nên từ nhiều chuyên môn khác nhau.
Phi hành đoàn Artemis II trong bộ đồ Orion Crew Survival System (OCSS) màu cam khi tham gia khóa huấn luyện mô-đun kéo dài nhiều ngày vào tháng 7/2025. Ảnh: NASA |
