Chính phủ Canada sẽ đầu tư 200 triệu USD để xây dựng bãi phóng tên lửa đầu tiên của nước này tại Nova Scotia, trong bước đi nhằm tăng cường năng lực tự chủ không gian và giảm phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài.
Thủ tướng Mark Carney cho biết dự án thuộc Chiến lược Công nghiệp Quốc phòng mới, trong đó lĩnh vực hàng không vũ trụ được xác định là một trong những năng lực chủ quyền cốt lõi. Bãi phóng do Maritime Launch Services sở hữu, dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Thông báo được Bộ trưởng Quốc phòng David McGuinty đưa ra ngày 16/3 tại cơ sở David Florida của Cơ quan Vũ trụ Canada ở Ottawa. Theo kế hoạch, chính phủ sẽ ký hợp đồng thuê 10 năm đối với cơ sở phóng gần Canso. Khi đi vào hoạt động, đây sẽ là cảng vũ trụ thương mại đầu tiên của Canada, phục vụ các nhiệm vụ quốc phòng, khoa học và thương mại.
Giới chức Canada nhấn mạnh tính cấp thiết của dự án khi khoảng 20% nền kinh tế nước này phụ thuộc vào hạ tầng vệ tinh, từ ngân hàng, viễn thông đến các giao dịch số. Trong bối cảnh số lượng vệ tinh và doanh nghiệp không gian tăng nhanh trên toàn cầu, việc thiếu năng lực phóng trong nước được xem là một điểm yếu chiến lược.
Hiện nay, Canada vẫn phải dựa vào các nhà cung cấp nước ngoài như SpaceX để đưa vệ tinh lên quỹ đạo, khiến chi phí cao và thời gian chờ đợi kéo dài, đồng thời hạn chế khả năng lựa chọn quỹ đạo và lịch phóng. Việc xây dựng cảng vũ trụ nội địa được kỳ vọng sẽ giúp Ottawa chủ động hơn, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động và các yếu tố địa chính trị gia tăng.
Song song đó, Canada cũng đang thúc đẩy hợp tác quốc tế, bao gồm kế hoạch tham gia sáng kiến Starlift của NATO nhằm xây dựng mạng lưới phóng không gian bảo vệ hệ thống vệ tinh trước các mối đe dọa.
Theo các chuyên gia, vị trí Nova Scotia mang lại lợi thế chiến lược nhờ vĩ độ cao, cho phép tiếp cận nhiều quỹ đạo khác nhau, đặc biệt phù hợp với các nhiệm vụ quan sát khu vực phía Bắc.
Ở cấp độ doanh nghiệp, NordSpace đã được lựa chọn trong chương trình “Launch the North” nhằm phát triển năng lực phóng nội địa. Công ty đang phát triển tên lửa Tundra — hệ thống hai tầng sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng — với khả năng đưa hơn 500 kg tải trọng lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Phiên bản nâng cấp Tundra+ dự kiến sẽ tăng đáng kể năng lực này, đồng thời mở đường cho các dòng tên lửa tải trọng lớn hơn trong tương lai.
Chương trình “Launch the North”, do Bộ Quốc phòng và Lực lượng Vũ trang Canada triển khai thông qua sáng kiến IDEaS, có tổng ngân sách lên tới 105 triệu USD trong ba năm.
Giới chức và doanh nghiệp nhận định, khoản đầu tư mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược không gian của Canada, không chỉ nhằm đảm bảo an ninh và chủ quyền mà còn thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao vị thế của nước này trong ngành công nghiệp không gian toàn cầu.
Bộ trưởng Quốc phòng David McGuinty phát biểu tại sự kiện công bố chương trình không gian chủ quyền của Canada, cùng với Thư ký Nghị viện Jenna Sudds (bên trái) và Giám đốc điều hành Space Canada Brian Gallant (bên phải). Ảnh: The Canadian Press
Tên lửa Tundra của NordSpace tại cơ sở phóng của công ty ở Newfoundland. Ảnh: NordSpace
