Bản kế hoạch chính sách 5 năm mới của Trung Quốc đặt mục tiêu thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn bộ nền kinh tế, đồng thời dẫn đầu trong các công nghệ mới nổi như điện toán lượng tử và robot hình người.
Theo kế hoạch được công bố hôm thứ Năm, trùng với phiên khai mạc kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, Trung Quốc sẽ “nắm giữ các đỉnh cao của phát triển khoa học và công nghệ” và tìm kiếm “những đột phá mang tính quyết định trong các công nghệ cốt lõi then chốt”.
Một báo cáo riêng của cơ quan hoạch định kinh tế nhà nước cũng khẳng định Trung Quốc đang vượt qua các đối thủ trong nghiên cứu và phát triển AI cũng như nhiều lĩnh vực quan trọng khác.
“Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trong các lĩnh vực như AI, công nghệ sinh học, robot và công nghệ lượng tử, đồng thời đã đạt được những đột phá mới trong nghiên cứu và phát triển chip độc lập,” báo cáo cho biết.
Kế hoạch hành động AI+
Bản kế hoạch dài 141 trang, bao trùm nhiều mục tiêu và chính sách kinh tế – xã hội, nhắc đến AI hơn 50 lần và bao gồm một “kế hoạch hành động AI+” quy mô lớn.
Việc nhấn mạnh công nghệ phản ánh nhu cầu của Trung Quốc trong việc đối phó với tình trạng lực lượng lao động đang già hóa nhanh chóng và nguy cơ khủng hoảng nhân khẩu học, cũng như cuộc cạnh tranh quyết liệt với Mỹ để giành ưu thế trong các công nghệ cốt lõi. Ngoài ra, sự tiến bộ nhanh chóng của các nhà phát triển mô hình AI Trung Quốc như DeepSeek cũng là một yếu tố thúc đẩy.
Các biện pháp cụ thể trong kế hoạch bao gồm thử nghiệm sử dụng robot để thực hiện công việc trong những ngành thiếu lao động và triển khai các “tác nhân AI” có thể thực hiện nhiệm vụ với rất ít sự hướng dẫn của con người.
“Bắc Kinh muốn sử dụng AI và robot để nâng cao năng suất và hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất và logistics đến giáo dục và y tế,” Kyle Chan, chuyên gia về công nghệ Trung Quốc tại Viện nghiên cứu Brookings, cho biết.
Chính phủ cũng nhấn mạnh cam kết phát triển công nghệ – lĩnh vực được gọi là “lực lượng sản xuất chất lượng mới” – ngay trong phần mở đầu của báo cáo công tác chính phủ do Thủ tướng Lý Cường trình bày. Nội dung này được đề cập nổi bật hơn nhiều so với báo cáo năm ngoái.
Sự phụ thuộc lâu nay của Trung Quốc vào công nghệ Mỹ như chip và máy bay đã trở thành nguồn bức xúc lớn khi căng thẳng thương mại gia tăng. Cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nước khiến cả hai bên áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số sản phẩm và tài nguyên quan trọng – trong đó Mỹ tập trung vào chip tiên tiến, còn Trung Quốc kiểm soát đất hiếm và các khoáng sản chiến lược.
Robot hình người, 6G và lượng tử
Báo cáo công tác chính phủ và bản kế hoạch 5 năm cũng nêu rõ kế hoạch tăng đầu tư vào điện toán lượng tử, công nghệ 6G, AI hiện thân (công nghệ cung cấp trí tuệ cho robot hình người) và các lĩnh vực khoa học tiên tiến như giao diện não – máy tính.
Kế hoạch cũng cam kết đạt được “những đột phá then chốt trong công nghệ nhiệt hạch hạt nhân”, phát triển tên lửa hạng nặng có thể tái sử dụng, xây dựng mạng truyền thông lượng tử tích hợp không gian – mặt đất, phát triển máy tính lượng tử có khả năng mở rộng, và chứng minh tính khả thi của việc xây dựng một trạm nghiên cứu trên Mặt Trăng.
Ngoài ra, Trung Quốc đặt mục tiêu trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới trong nghiên cứu và phát triển các lĩnh vực tiên phong bằng cách “đẩy nhanh các đột phá trong lý thuyết cơ bản và công nghệ nền tảng”, đồng thời tăng đầu tư cho nghiên cứu cơ bản và xây dựng lực lượng nhân tài khoa học – công nghệ đẳng cấp thế giới.
Chính phủ Trung Quốc cũng cam kết xây dựng các cụm siêu máy tính quy mô “siêu lớn” được hỗ trợ bởi nguồn điện rẻ và dồi dào, đồng thời hỗ trợ phát triển các cộng đồng AI mã nguồn mở.
Một nhân viên làm việc trên dây chuyền sản xuất tại một công ty chip bán dẫn ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: China DailyTop of Form
