Vụ phóng phi hành gia tiếp theo của SpaceX lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cho NASA đã chính thức được ấn định vào ngày 11/2, sau khi Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm 6/2 cho phép tên lửa Falcon 9 trở lại hoạt động, chấm dứt lệnh tạm dừng kéo dài bốn ngày do sự cố ở tầng trên.
Theo kế hoạch, SpaceX và NASA sẽ phóng sứ mệnh Crew-12 vào lúc 6 giờ 01 phút sáng ngày 11/2 theo giờ miền Đông Mỹ (18 giờ 01 phút cùng ngày giờ Việt Nam) từ Căn cứ Lực lượng Không gian Cape Canaveral, bang Florida.
Sự cố khiến Falcon 9 bị tạm dừng xảy ra hôm 2/2, trong quá trình phóng 25 vệ tinh Internet băng thông rộng Starlink từ California. Tầng trên của tên lửa đã triển khai các vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất thấp đúng kế hoạch, nhưng không thực hiện được cú đốt động cơ để rời quỹ đạo theo thiết kế, khiến phần thân tên lửa rơi trở lại Trái Đất trong tình trạng không kiểm soát.
Đây là sự cố thứ tư liên quan đến tầng trên của Falcon 9 trong vòng 19 tháng qua. Hai vụ trước đó từng dẫn đến điều tra và khiến tên lửa phải mất khoảng hai tuần mới được phép hoạt động trở lại. Tuy nhiên, cuộc điều tra lần này được hoàn tất nhanh hơn đáng kể.
“FAA đã giám sát và chấp thuận các kết luận của cuộc điều tra do SpaceX dẫn dắt,” cơ quan này cho biết. “Báo cáo sự cố cuối cùng xác định nguyên nhân nhiều khả năng là do động cơ tầng hai Falcon 9 không đánh lửa trước cú đốt rời quỹ đạo. SpaceX đã đưa ra các biện pháp phòng ngừa về kỹ thuật và tổ chức nhằm tránh tái diễn sự cố. Falcon 9 được phép bay trở lại.”
Sứ mệnh Crew-12 sẽ đưa bốn phi hành gia gồm Jessica Meir và Jack Hathaway của NASA, nhà du hành vũ trụ Nga Andrey Fedyaev, cùng nữ phi hành gia Pháp Sophie Adenot của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, lên ISS trong khoảng chín tháng. Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, họ sẽ bay trên tàu Crew Dragon mang tên “Freedom” của SpaceX.
Sự có mặt của Crew-12 sẽ đưa quân số ISS trở lại mức bình thường là bảy người. Kể từ ngày 15/1, trạm chỉ còn ba thành viên — một phi hành gia Mỹ và hai nhà du hành vũ trụ Nga — sau khi sứ mệnh Crew-11 rời trạm để trở về Trái Đất sớm một tháng vì lý do y tế. NASA không công bố danh tính hay tình trạng sức khỏe của phi hành gia liên quan, viện dẫn quyền riêng tư.
Khi lên ISS, các thành viên Crew-12 sẽ nằm trong số những phi hành đoàn cuối cùng sinh sống trên trạm vũ trụ có kích thước tương đương một sân bóng đá. ISS đã được con người liên tục cư trú suốt gần 25 năm và dự kiến sẽ được cho rời quỹ đạo, rơi xuống một khu vực hẻo lánh ở Thái Bình Dương vào năm 2030.
Trước đó, vào tháng 11 năm ngoái, nhà du hành vũ trụ Nga Oleg Artemyev — người ban đầu được lên kế hoạch tham gia Crew-12 — bất ngờ bị rút khỏi nhiệm vụ. Một số hãng truyền thông độc lập tại Nga cho rằng ông liên quan đến việc chụp ảnh và gửi thông tin mật bằng điện thoại, trong khi Roscosmos chỉ thông báo ông được điều sang công việc khác. Người thay thế là Fedyaev, từng làm việc trên ISS trong khuôn khổ sứ mệnh Crew-6 năm 2023.
Trong thời gian lưu trú, các phi hành gia Crew-12 sẽ tiến hành nhiều thí nghiệm khoa học, bao gồm nghiên cứu tác động của môi trường vi trọng lực đối với cơ thể con người. Meir, cựu nhà sinh vật học biển chuyên nghiên cứu sinh vật trong môi trường khắc nghiệt, sẽ đảm nhiệm vai trò chỉ huy phi hành đoàn.
Adenot sẽ trở thành người phụ nữ Pháp thứ hai bay vào không gian, nối bước Claudie Haignere, người từng làm việc trên trạm vũ trụ Mir. Cô cũng sẽ thử nghiệm một hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thực tế tăng cường, cho phép các phi hành gia tự thực hiện siêu âm y tế trên ISS.
Tàu Dragon phục vụ sứ mệnh phi hành gia Crew-12 của SpaceX sẵn sàng ghép với tên lửa Falcon 9 sau khi FAA cho phép công ty nối lại các chuyến bay, kết thúc thời gian tạm dừng do sự cố tầng trên. Ảnh: SpaceX
Bốn phi hành gia của sứ mệnh Crew-12 lên Trạm Vũ trụ Quốc tế của SpaceX. Từ trái sang: nhà du hành vũ trụ Nga Andrey Fedyaev, hai phi hành gia NASA Jessica Meir và Jack Hathaway, và Sophie Adenot của Cơ quan Vũ trụ châu Âu. Ảnh: NASA
