SpaceX của Elon Musk muốn phóng một chòm vệ tinh gồm tới 1 triệu vệ tinh quay quanh Trái Đất, khai thác năng lượng Mặt Trời để vận hành các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC).
Hồ sơ này được nộp hôm thứ Sáu, chỉ một ngày sau khi SpaceX và công ty xAI của Musk đang thảo luận khả năng sáp nhập, trước kế hoạch chào bán cổ phiếu ra công chúng quy mô lớn dự kiến diễn ra trong năm nay. Nếu sáp nhập, động thái này sẽ tạo thêm xung lực cho nỗ lực của SpaceX nhằm đưa các trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo, trong bối cảnh Musk cạnh tranh quyết liệt với các “ông lớn” công nghệ như Google, Meta và OpenAI trong cuộc đua AI đang leo thang.
Trung tâm dữ liệu là hạ tầng vật lý cốt lõi của AI, đòi hỏi lượng điện năng khổng lồ để vận hành.
“Bằng cách trực tiếp khai thác nguồn năng lượng Mặt Trời gần như liên tục, với chi phí vận hành và bảo trì rất thấp, các vệ tinh này sẽ đạt được hiệu quả đột phá về chi phí và năng lượng, đồng thời giảm đáng kể tác động môi trường so với các trung tâm dữ liệu đặt trên mặt đất,” SpaceX nêu trong hồ sơ gửi FCC.
Dù khả năng SpaceX thực sự triển khai tới 1 triệu vệ tinh là rất thấp – trong bối cảnh hiện nay toàn bộ không gian chỉ có khoảng 15.000 vệ tinh đang hoạt động – các nhà khai thác vệ tinh thường xin cấp phép cho số lượng lớn hơn nhu cầu thực tế nhằm tạo dư địa linh hoạt trong thiết kế. Trước đây, SpaceX từng xin phép phóng 42.000 vệ tinh Starlink trước khi bắt đầu triển khai hệ thống này. Hiện mạng lưới Starlink có khoảng 9.500 vệ tinh trên quỹ đạo.
Đề xuất của SpaceX dựa vào việc giảm chi phí phóng nhờ Starship, dòng tên lửa tái sử dụng thế hệ mới đang được công ty phát triển.
“May mắn là sự phát triển của các phương tiện phóng tái sử dụng hoàn toàn như Starship – có khả năng đưa hàng triệu tấn khối lượng lên quỹ đạo mỗi năm khi đạt tần suất phóng cao – đồng nghĩa với việc năng lực xử lý trên quỹ đạo có thể đạt quy mô và tốc độ chưa từng có so với việc xây dựng trên mặt đất, với tác động môi trường thấp hơn đáng kể,” SpaceX cho biết.
Starship đã được thử nghiệm phóng 11 lần kể từ năm 2023. Musk kỳ vọng tên lửa này, vốn đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng mạng Starlink với các vệ tinh mạnh hơn, sẽ đưa những tải trọng đầu tiên lên quỹ đạo ngay trong năm nay.
Tên lửa Starship của SpaceX rời bệ phóng trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ năm tại Boca Chica, bang Texas, Mỹ, ngày 13/10/2024. Ảnh: Reuters
