NASA đã buộc phải hoãn một thử nghiệm tiếp nhiên liệu mang tính then chốt của tên lửa Artemis 2, vốn dự kiến bắt đầu vào tối 29/1, do dự báo thời tiết lạnh bất thường sẽ ảnh hưởng đến Khu vực Không gian Florida trong những ngày cuối tuần.
Cuộc “diễn tập ướt” (wet dress rehearsal) của tên lửa Space Launch System (SLS) ban đầu được lên kế hoạch khởi động vào tối 29/1, với lệnh tập trung các đội Artemis 2 và thời điểm bắt đầu đếm ngược giả lập kéo dài 49 giờ vào khoảng 20h theo giờ miền Đông Mỹ (8h sáng 30/1 giờ Việt Nam). Đây là thử nghiệm lớn cuối cùng mà SLS phải vượt qua trước khi được cấp phép phóng phi hành đoàn lên Mặt Trăng — chuyến bay sẽ đánh dấu lần đầu tiên trong hơn 50 năm con người quay trở lại hành trình hướng tới vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.
Tuy nhiên, làn không khí lạnh Bắc Cực mới đã khiến toàn bộ kế hoạch bị lùi lại hai ngày. Theo lịch điều chỉnh, NASA dự kiến bắt đầu đếm ngược vào tối 31/1, với thời điểm T-0 nhắm tới là 21h tối 2/2 theo giờ miền Đông Mỹ. Việc hoãn thử nghiệm cũng đồng nghĩa thời điểm cất cánh sớm nhất của Artemis 2 được dời sang ngày 8/2, thay vì 6/2 như kế hoạch ban đầu.
“Các đội ngũ và công tác chuẩn bị tại bệ phóng vẫn trong trạng thái sẵn sàng cho cuộc diễn tập ướt,” NASA cho biết trong thông báo cập nhật. “Tuy nhiên, việc điều chỉnh mốc thời gian sẽ giúp đảm bảo điều kiện thuận lợi cho thử nghiệm, do thời tiết dự báo cuối tuần này không đáp ứng các tiêu chí phóng.”
NASA đặc biệt thận trọng trước tác động của thời tiết lạnh đối với SLS cũng như hạ tầng mặt đất tại bệ phóng. Đáng chú ý, thời điểm thử nghiệm ban đầu chỉ diễn ra một ngày sau kỷ niệm 40 năm thảm họa tàu con thoi Challenger — vụ tai nạn xảy ra khi nhiệt độ dưới 0°C làm hỏng phần cứng của các tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, khiến toàn bộ phi hành đoàn thiệt mạng.
Khi thời tiết ấm lên và cuộc diễn tập ướt được tiến hành, thử nghiệm kéo dài hai ngày này sẽ kiểm tra toàn diện khả năng vận hành của SLS. Các đội mặt đất sẽ mô phỏng đầy đủ kịch bản đếm ngược của một nhiệm vụ thực, đưa đồng hồ đến mốc còn 30 giây trước khi đánh lửa động cơ, đồng thời cấp nguồn và nạp đầy nhiên liệu siêu lạnh cho cả hai tầng tên lửa.
Trong giai đoạn đếm ngược cuối, bắt đầu từ mốc T-10 phút, các đội sẽ trải qua nhiều lần tạm dừng và khởi động lại để kiểm tra mức độ sẵn sàng trong các kịch bản khác nhau.
Để NASA có thể tiến tới phóng Artemis 2 trong tháng 2, gần như mọi khâu của cuộc diễn tập ướt phải diễn ra suôn sẻ. Trong lần diễn tập tương tự của Artemis 1 vào tháng 4/2022, các sự cố rò rỉ hydro và trục trặc với hệ thống tiếp nhiên liệu trên tháp phóng đã buộc NASA phải đưa tên lửa trở lại Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện (ba lần. Phải đến tháng 11/2022, tức sáu tháng sau, nhiệm vụ này mới được phép phóng.
Cửa sổ phóng đầu tiên của Artemis 2 kéo dài đến ngày 11/2, song khả năng sẵn sàng của bãi phóng có thể tiếp tục hạn chế các cơ hội này.
NASA cũng đang nhắm tới ngày 11/2 cho vụ phóng nhiệm vụ Crew-11 của SpaceX lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Việc phi hành đoàn này đến ISS sẽ kết thúc giai đoạn trạm chỉ vận hành với ba người, sau khi một ca sơ tán y tế khiến nhiệm vụ Crew-11 trước đó kết thúc sớm hơn dự kiến khoảng một tháng.
Trong thời gian chờ cuộc diễn tập ướt của SLS, các phi hành gia Artemis 2 vẫn đang trong giai đoạn cách ly trước chuyến bay lên Mặt Trăng. Khi Artemis 2 được phóng, tàu vũ trụ Orion đặt trên đỉnh tên lửa sẽ đưa bốn phi hành gia bay theo quỹ đạo vòng quanh Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất trong nhiệm vụ kéo dài khoảng 10 ngày.
Chuyến bay thử nghiệm có người lái này sẽ tiếp tục chứng nhận tàu Orion cho các nhiệm vụ có phi hành đoàn, đồng thời mở đường cho Artemis 3 — nhiệm vụ mà NASA cho biết sẽ là chuyến bay đầu tiên trong chương trình đưa phi hành gia hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng. Nếu Artemis 2 diễn ra suôn sẻ, Artemis 3 dự kiến được thực hiện vào khoảng năm 2028.
Tên lửa Space Launch System cùng tàu vũ trụ Orion đã lắp ráp hoàn chỉnh được đưa ra khỏi Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện của NASA. Ảnh: Space.com
