Trong bối cảnh Mỹ thu hẹp cam kết khí hậu và rủi ro tài chính từ biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, các chuyên gia cho rằng thiện nguyện khí hậu đang trở thành một yếu tố sống còn để bảo vệ giá trị tài sản dài hạn của giới siêu giàu. Doanh nhân tỷ phú Michael Bloomberg, người đã cam kết hơn 3 tỷ USD cho các mục tiêu khí hậu trong một thập kỷ qua, được xem là một trong những ví dụ điển hình cho cách tiếp cận này.
Trong vòng một thập kỷ qua, tỷ phú Michael Bloomberg – cựu Thị trưởng thành phố New York và là người sáng lập Bloomberg LP, công ty cung cấp dữ liệu tài chính, tin tức và phân tích cho giới đầu tư toàn cầu – đã cam kết hơn 3 tỷ USD cho các mục tiêu liên quan đến khí hậu, đưa ông vào nhóm những nhà tài trợ tư nhân lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này.
Khoản đóng góp mới nhất, gần 270 triệu USD, được Bloomberg phân bổ cho hai sáng kiến xoay quanh Hội nghị COP30 của Liên Hợp Quốc năm 2025. Nguồn tiền đến từ Bloomberg Philanthropies kết hợp với các khoản tài trợ cá nhân, trong bối cảnh các nỗ lực khí hậu toàn cầu đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn.
Khi nhà nước lùi bước
Vai trò của các nhà tài trợ tư nhân càng trở nên nổi bật khi Mỹ – nền kinh tế lớn nhất thế giới – thu hẹp cam kết khí hậu. Kể từ khi quay lại Nhà Trắng vào tháng 1-2025, Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy hàng loạt chính sách đảo chiều, trong đó có việc Mỹ chính thức rút khỏi Thỏa thuận khí hậu Paris tuần này.
Trong một bản ghi nhớ ban hành hồi tháng 1, ông Trump cho biết Mỹ sẽ rút khỏi nhiều tổ chức khí hậu quốc tế nhằm tiết kiệm tiền thuế và tránh tài trợ cho những sáng kiến mà ông cho là đi ngược lại lợi ích quốc gia.
Trước những động thái của Nhà Trắng, nhiều nhà tài trợ lớn tỏ ra thận trọng hơn, tránh thu hút sự chú ý của chính quyền. Một số tổ chức đã thu hẹp hoặc chấm dứt các cam kết khí hậu, trong khi số khác tìm cách lấp khoảng trống tài chính đang hình thành.
Quỹ Rockefeller, chẳng hạn, dự kiến chi 1 tỷ USD trong vòng 5 năm cho các sáng kiến khí hậu. Ở chiều ngược lại, Bill Gates kêu gọi xem xét lại phân bổ chi tiêu toàn cầu, cho rằng vaccine cũng cần được ưu tiên song song với khí hậu. Quỹ Earth Fund của Jeff Bezos đã để khoản tài trợ 18 triệu USD trong ba năm cho Sáng kiến Science Based Targets Initiative hết hạn, trong khi Quỹ Children’s Investment Fund Foundation của Sir Christopher Hohn ngừng tài trợ cho các tổ chức môi trường tại Mỹ.
Vì sao thiện nguyện khí hậu trở thành tuyến phòng thủ
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng khoảng trống tài chính và chính sách mà khu vực công để lại có thể gây hệ lụy nghiêm trọng nếu không được bù đắp bằng nguồn lực tư nhân. Theo Francesco Grosoli, Giám đốc điều hành CMB Monaco, biến đổi khí hậu hiện đã trở thành một rủi ro tài chính mang tính hệ thống, có khả năng làm xói mòn giá trị tài sản trên diện rộng nếu không được kiểm soát.
Trả lời Spear’s (*), Grosoli nhấn mạnh rằng tiếp cận khí hậu như một vấn đề chiến lược không còn là lựa chọn, mà là điều kiện cần để bảo vệ của cải qua các thế hệ. Ông cho rằng giới tỷ phú có lợi thế hành động nhanh hơn chính phủ, đặc biệt trong việc tài trợ cho công nghệ mới, xây dựng hạ tầng và hỗ trợ các giải pháp ở giai đoạn sớm.
Tuy nhiên, Grosoli cảnh báo rằng thiện nguyện khí hậu chỉ mang lại hiệu quả khi được triển khai với tầm nhìn dài hạn và quản trị chặt chẽ. “Chỉ viết những tấm séc lớn là không đủ. Nếu không có chiến lược rõ ràng, các khoản tài trợ khó tạo ra tác động thực chất,” ông nói.
“Đã đến lúc biến mối quan tâm về khí hậu từ biểu tượng thành thực tế, từ ý định thành những kết quả cụ thể,” Grosoli nói với Spear’s.
Cách tiếp cận của Bloomberg thường được viện dẫn như một mô hình điển hình. Thay vì dàn trải, các khoản tài trợ của ông tập trung vào những điểm nghẽn then chốt như ô nhiễm không khí, phát thải methane từ ngành khí đốt, sử dụng than đá và bảo vệ đại dương – những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và ổn định kinh tế.
Với Bloomberg, tăng trưởng kinh tế và hành động vì môi trường không nhất thiết phải đối lập. “Tăng trưởng kinh tế và bảo vệ khí hậu song hành với nhau,” ông nhiều lần nhấn mạnh.
Sebastian Goeres, Giám đốc điều hành LGT Middle East, cho rằng trong bối cảnh hiện nay, thiện nguyện khí hậu cần được xem là một phần của chiến lược quản lý tài sản tổng thể. Theo ông, các cá nhân và gia đình siêu giàu có thể tận dụng khả năng chấp nhận rủi ro cao hơn để đầu tư vào các giải pháp khí hậu, qua đó vừa giảm thiểu rủi ro dài hạn, vừa mở ra cơ hội đổi mới và tăng trưởng.
Khi các tác động của biến đổi khí hậu ngày càng hiện hữu, từ thiên tai cực đoan đến gián đoạn kinh tế, các chuyên gia nhận định rằng thiện nguyện khí hậu không còn là vấn đề hình ảnh hay đạo đức đơn thuần. Với nhiều nhà tài trợ lớn, đây đang trở thành tuyến phòng thủ cuối cùng nhằm bảo vệ cả môi trường lẫn nền tảng của cải mà họ đã gây dựng.
(*) Spear’s là một tạp chí trực tuyến chuyên về quản lý tài sản, kinh doanh, và phong cách sống dành cho người giàu có và các chuyên gia tư vấn tài chính.
Michael Bloomberg tiếp tục củng cố danh tiếng là một nhà tài trợ bền bỉ cho các sáng kiến khí hậu. Ảnh: Shutterstock
