ASML, nhà sản xuất thiết bị quang khắc hàng đầu thế giới, vừa ghi nhận lượng đơn hàng mới cao kỷ lục, qua đó phát đi tín hiệu rõ ràng rằng làn sóng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn đang tăng tốc và chưa có dấu hiệu chững lại, bất chấp những lo ngại ngày càng nhiều về chi phí, chu kỳ đầu tư và năng lực đáp ứng của chuỗi cung ứng.
Theo báo cáo tài chính công bố sáng thứ Tư, ASML đạt doanh thu thuần 32,7 tỷ euro trong năm 2025. Tuy nhiên, con số thu hút sự chú ý lớn nhất của thị trường là lượng đơn hàng mới trong quý IV, lên tới khoảng 13–13,2 tỷ euro, mức cao nhất trong lịch sử công ty và cao hơn gấp đôi so với quý liền trước, đồng thời vượt xa dự báo của giới phân tích.
ASML giữ vị trí đặc biệt trong ngành bán dẫn toàn cầu khi là nhà cung cấp duy nhất các hệ thống quang khắc EUV – công nghệ then chốt để sản xuất những con chip tiên tiến nhất hiện nay, bao gồm chip logic và chip nhớ phục vụ AI. Vì vậy, lượng đơn hàng của ASML thường được coi là chỉ báo sớm cho nhu cầu chip trong tương lai, đặc biệt từ các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang được xây dựng để phục vụ các mô hình AI ngày càng phức tạp.
AI tiếp tục là động lực chính
Giải thích về sự bùng nổ đơn hàng, CEO ASML Christophe Fouquet cho biết nhu cầu tăng mạnh trong quý vừa qua chủ yếu đến từ AI. Trong thông cáo kết quả kinh doanh, ông nói rằng nhiều khách hàng của ASML đã đưa ra đánh giá tích cực hơn về triển vọng thị trường trung hạn, dựa trên kỳ vọng rằng nhu cầu liên quan đến AI sẽ duy trì ở mức cao trong những năm tới.
Theo ông Fouquet, các nhà sản xuất chip lớn như TSMC của Đài Loan – đối tác sản xuất chính cho Nvidia – cùng Samsung, SK Hynix và Micron đang đồng loạt mở rộng công suất. Những kế hoạch này nhanh chóng chuyển hóa thành đơn hàng cho ASML, bởi việc tăng sản lượng chip tiên tiến không thể thiếu các hệ thống EUV.
“Micron trong vài tuần gần đây gần như tuần nào cũng công bố một dự án khởi công mới. Điều đó gần như được phản ánh trực tiếp vào các đơn hàng của chúng tôi,” CEO ASML nói với các nhà phân tích.
Từ góc độ chuỗi cung ứng, các đơn hàng này cho thấy các nhà sản xuất chip đang chuẩn bị năng lực sản xuất từ rất sớm, nhằm đón đầu nhu cầu từ các dự án trung tâm dữ liệu AI dự kiến đi vào vận hành trong nhiều năm tới. Đây cũng là lý do khiến giới quan sát cho rằng cơn sốt hạ tầng AI chưa hề hạ nhiệt, dù quy mô đầu tư đã lên tới hàng nghìn tỷ USD trên toàn cầu.
Kỷ lục đơn hàng, nhưng doanh thu đến sau
Dù vậy, ASML cũng nhấn mạnh rằng các đơn hàng mới sẽ được thực hiện trong thời gian dài và không phải toàn bộ đều chắc chắn trở thành doanh thu. Từ lúc đặt hàng đến khi bàn giao thiết bị EUV có thể kéo dài nhiều năm, và trong khoảng thời gian đó, một số khách hàng có thể điều chỉnh kế hoạch nếu điều kiện thị trường thay đổi.
Sự thận trọng này phản ánh thực tế rằng tương lai của thị trường AI, dù rất hứa hẹn, vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn. Nếu nhu cầu tính toán AI không tăng nhanh như kỳ vọng, hoặc nếu các công ty công nghệ buộc phải cắt giảm chi tiêu, một phần các đơn hàng hiện tại có thể bị trì hoãn hoặc hủy bỏ.
Tuy nhiên, với lượng đơn hàng mới ở mức cao kỷ lục và tồn đọng đơn hàng của ASML gần chạm mốc 39 tỷ USD vào cuối năm 2025, bức tranh tổng thể vẫn cho thấy các doanh nghiệp công nghệ chưa có dấu hiệu rút lui khỏi các kế hoạch đầu tư hạ tầng AI đã công bố.
Câu hỏi về năng lực đáp ứng
Bên cạnh sự lạc quan, kết quả kinh doanh của ASML cũng làm dấy lên những câu hỏi mới. Giới phân tích đặt vấn đề liệu công ty có đủ năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu đang tăng vọt từ các nhà sản xuất chip AI hay không, nhất là khi chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu vốn đã chịu nhiều áp lực trong những năm gần đây.
ASML thừa nhận đang đối mặt với thách thức về độ phức tạp trong tổ chức và vận hành. Công ty cho biết sẽ cắt giảm 1.700 việc làm, tương đương khoảng 3,8% lực lượng lao động, trong khuôn khổ kế hoạch tinh giản 3.000 vị trí quản lý, đồng thời tuyển thêm kỹ sư để tập trung cho đổi mới công nghệ.
Theo CEO Fouquet, mục tiêu của ASML là giảm bớt gánh nặng tổ chức để các kỹ sư có thể dành nhiều thời gian hơn cho sáng tạo. “Chúng tôi muốn thực sự tăng cường năng lực kỹ thuật và động cơ đổi mới. Nhiều kỹ sư nói với tôi rằng họ không còn dành đủ thời gian cho đổi mới vì tổ chức đã trở nên quá phức tạp,” ông nói.
Dù vậy, ông Fouquet tìm cách trấn an thị trường rằng ASML không phải là “nút thắt cổ chai” đối với khách hàng, ít nhất là trong ngắn hạn. “Tôi cảm nhận được một chút lo lắng rằng chúng tôi có thể trở thành điểm nghẽn, nhưng điều đó không đúng, chắc chắn là không phải trong năm nay,” ông nói trong cuộc họp với các nhà phân tích.
Triển vọng được nâng, nhưng bất định còn đó
Dựa trên nhu cầu liên quan đến AI, ASML đã nâng dự báo doanh thu năm 2026 lên mức 34–39 tỷ euro, cao hơn ước tính trung bình 35 tỷ euro của giới phân tích. Trước đó, công ty dự báo doanh thu năm 2026 sẽ chỉ đi ngang hoặc tăng nhẹ so với mức 32,7 tỷ euro của năm 2025.
Lợi nhuận ròng của ASML trong năm 2025 đạt 9,6 tỷ euro, tăng hơn 26% so với năm trước, cho thấy công ty không chỉ hưởng lợi từ nhu cầu AI mà còn duy trì được biên lợi nhuận cao nhờ vị thế độc quyền trong công nghệ EUV.
Về dài hạn, ASML giữ nguyên dự báo đến năm 2030, với kỳ vọng doanh thu đạt 44–60 tỷ euro và biên lợi nhuận gộp 56–60%. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu, vốn hạn chế khả năng các nhà sản xuất chip Trung Quốc tiếp cận những thiết bị EUV tiên tiến nhất.
Dù doanh số tại Trung Quốc đã giảm so với năm trước, thị trường này vẫn là khách hàng đơn lẻ lớn nhất của ASML trong năm 2025. Công ty dự báo tỷ trọng doanh thu từ Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm trong những năm tới, khi các hạn chế xuất khẩu ngày càng siết chặt.
Học viên được đào tạo cách lắp ráp và vận hành máy quang khắc EUV tại trung tâm đào tạo của ASML Holding ở Đài Nam, Đài Loan. Ảnh: Reuters
