Trung Quốc đang chuẩn bị đưa vào vận hành nền tảng ngoài khơi đầu tiên được thiết kế chuyên biệt để thử nghiệm, phóng và thu hồi các tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng có khả năng tái sử dụng, nhằm giảm chi phí tiếp cận quỹ đạo và mở rộng năng lực phóng thương mại.
Cơ sở mới được đặt tại Cảng Hàng không – Vũ trụ Phương Đông ở thành phố Hải Dương (Haiyang), tỉnh Sơn Đông, miền đông Trung Quốc. Đây hiện là bãi phóng hàng hải thương mại chuyên dụng duy nhất của nước này.
Công trình đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng trên một đảo nhân tạo nằm cách bờ biển Sơn Đông khoảng 3 km. Hơn 150 công nhân đang lắp đặt các cấu kiện kết cấu, thiết bị nâng hạ và tích hợp hệ thống, hướng tới mục tiêu bắt đầu các hoạt động chạy thử vào đầu tháng 2.
Theo một bản tin phát sóng gần đây, các đợt chạy thử dự kiến khởi động vào khoảng ngày 5/2, trước lần phóng và thu hồi trên biển đầu tiên của một tên lửa đẩy nhiên liệu lỏng, được lên kế hoạch trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán của Trung Quốc.
Trung tâm của tổ hợp thử nghiệm là một bệ phóng được trang bị hệ thống dựng thẳng bằng thủy lực, có khả năng xử lý các phương tiện phóng với khối lượng cất cánh lên tới hàng trăm tấn. Bốn xi-lanh thủy lực lớn được lắp đặt trong một hố sâu sẽ nâng tên lửa từ vị trí vận chuyển nằm ngang lên thẳng đứng trên bệ, giúp đơn giản hóa khâu thao tác mặt đất và phục vụ các chiến dịch phóng với tần suất cao.
Bên cạnh bệ phóng là một rãnh dẫn luồng phụt sâu 17 mét, được thiết kế để hướng dòng khí thải có nhiệt độ vượt 3.000 độ C ra xa bệ trong quá trình đánh lửa và giai đoạn đầu bay lên. Hệ thống phun nước bao quanh rãnh có nhiệm vụ làm mát luồng phụt, giảm tải âm thanh, đồng thời bảo vệ kết cấu bệ phóng và tải trọng khỏi các tác động nhiệt và âm thanh trong quá trình động cơ hoạt động.
Cảng Hàng không – Vũ trụ Phương Đông Hải Dương trước đó đã là địa điểm của 22 vụ phóng trên biển thành công, đưa tổng cộng 137 vệ tinh vào quỹ đạo, qua đó tích lũy kinh nghiệm vận hành các sứ mệnh ngoài khơi. Tuy nhiên, toàn bộ các chuyến bay này đều sử dụng tên lửa nhiên liệu rắn, vốn có ưu điểm về tính cơ động và phản ứng nhanh nhưng bị hạn chế bởi cấu trúc dùng một lần và khả năng mang tải trọng thấp hơn so với các hệ thống nhiên liệu lỏng cỡ lớn.
Nền tảng mới được thiết kế dành riêng cho các tên lửa đẩy sử dụng nhiên liệu lỏng, có khả năng mang tải trọng lớn hơn và đang được phát triển theo hướng thu hồi, tái sử dụng. Đây được xem là năng lực then chốt để giảm chi phí trên mỗi kilogram tải trọng và hỗ trợ việc triển khai quy mô lớn các chùm vệ tinh.
Đảo thử nghiệm này nằm trong một khu hỗ trợ phóng rộng hơn, được trang bị hạ tầng lưu trữ và xử lý ôxy lỏng, nitơ lỏng, dầu hỏa và methane. Các cơ sở này sẽ phục vụ việc nạp nhiên liệu, tăng áp bồn chứa và làm sạch đường ống cho các thế hệ tên lửa nhiên liệu lỏng sắp tới, được thiết kế để sử dụng nhiều lần.
Nền tảng ngoài khơi được mô tả là một mắt xích quan trọng trong chuỗi công nghiệp hàng không – vũ trụ đang phát triển của tỉnh Sơn Đông, kết nối các hoạt động dịch vụ phóng, chế tạo tên lửa và ứng dụng vệ tinh tại các đô thị như Yên Đài, Tế Nam và Thanh Đảo (Yantai, Jinan, Qingdao).
Theo Cơ quan Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc, mảng không gian thương mại của nước này tiếp tục mở rộng trong năm 2025, với 50 vụ phóng được thực hiện trong năm. Các sứ mệnh này chiếm 54% tổng số lần phóng của Trung Quốc trong năm 2025, trong đó có 25 chuyến bay do các phương tiện phóng thương mại thực hiện.
Tổng cộng, 311 vệ tinh thương mại đã được đưa vào quỹ đạo bằng các tên lửa Trung Quốc trong năm 2025, chiếm 84% số lần phóng tàu vũ trụ của nước này trong cả năm.
Một vụ phóng thử tên lửa từ nền tảng ngoài khơi, mô hình đang được Trung Quốc mở rộng nhằm phục vụ các hệ thống tên lửa nhiên liệu lỏng và tái sử dụng. Ảnh: Space Daily
