Hàn Quốc hôm thứ Năm đã giới thiệu bộ luật mà nước này cho biết là khung pháp lý toàn diện đầu tiên trên thế giới nhằm điều chỉnh trí tuệ nhân tạo, với mục tiêu tăng cường niềm tin và an toàn trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, các startup lo ngại việc tuân thủ quy định có thể kìm hãm đà phát triển của họ.
Seoul kỳ vọng Đạo luật Cơ bản về AI mới sẽ giúp Hàn Quốc định vị mình là một quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực này. Luật đã có hiệu lực tại Hàn Quốc sớm hơn so với nỗ lực tương tự ở châu Âu, nơi Đạo luật AI của Liên minh châu Âu đang được triển khai theo từng giai đoạn đến năm 2027.
Trên phạm vi toàn cầu, vẫn tồn tại nhiều bất đồng về cách quản lý AI, trong đó Mỹ ủng hộ cách tiếp cận “nhẹ tay” hơn để tránh kìm hãm đổi mới sáng tạo. Trung Quốc đã ban hành một số quy định và đề xuất thành lập một cơ quan nhằm điều phối việc quản lý AI trên toàn cầu.
Một điểm then chốt của bộ luật là yêu cầu các công ty phải bảo đảm có sự giám sát của con người đối với những hệ thống AI được coi là “tác động cao”. Nhóm này bao gồm các lĩnh vực như an toàn hạt nhân, sản xuất nước uống, giao thông, chăm sóc sức khỏe và các ứng dụng tài chính như đánh giá tín dụng và sàng lọc khoản vay.
Các quy định khác yêu cầu doanh nghiệp phải thông báo trước cho người dùng về các sản phẩm hoặc dịch vụ sử dụng AI tác động cao hoặc AI tạo sinh, đồng thời gắn nhãn rõ ràng trong trường hợp đầu ra do AI tạo ra khó phân biệt với thực tế.
Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin & Truyền thông cho biết khung pháp lý này được thiết kế nhằm thúc đẩy việc ứng dụng AI, đồng thời xây dựng nền tảng an toàn và niềm tin.
Dự luật được soạn thảo sau quá trình tham vấn rộng rãi, và các doanh nghiệp sẽ được hưởng thời gian ân hạn ít nhất một năm trước khi cơ quan chức năng bắt đầu áp dụng các khoản phạt hành chính đối với vi phạm.
Mức phạt có thể khá nặng. Chẳng hạn, việc không gắn nhãn cho AI tạo sinh có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với khoản phạt lên tới 30 triệu won (20.400 USD).
Phát biểu tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Khoa học Bae Kyung-hoon, cựu lãnh đạo bộ phận nghiên cứu AI của tập đoàn điện tử LG, cho biết luật mới sẽ cung cấp “nền tảng thể chế then chốt” cho tham vọng đưa Hàn Quốc trở thành một trong ba cường quốc AI hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, ông Lim Jung-wook, đồng lãnh đạo Liên minh Startup Hàn Quốc, cho rằng nhiều nhà sáng lập đang tỏ ra thất vọng vì nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được làm rõ.
“Có một chút tâm lý bất bình — tại sao chúng ta lại phải là những người đầu tiên làm điều này?” ông nói.
Bà Jeong Joo-yeon, nhà nghiên cứu cấp cao của tổ chức này, nhận định ngôn ngữ của luật quá mơ hồ, khiến các công ty có thể sẽ chọn cách tiếp cận an toàn nhất để tránh rủi ro pháp lý.
Bộ cho biết đang lên kế hoạch xây dựng một nền tảng hướng dẫn và một trung tâm hỗ trợ chuyên trách cho doanh nghiệp trong thời gian ân hạn.
“Ngoài ra, chúng tôi sẽ tiếp tục xem xét các biện pháp nhằm giảm thiểu gánh nặng cho ngành,” một người phát ngôn nói, đồng thời cho biết cơ quan chức năng cũng đang cân nhắc khả năng gia hạn thời gian ân hạn nếu điều kiện của ngành trong và ngoài nước cho thấy cần thiết.
Một gian trưng bày tại Lễ hội Công nghệ Hàn Quốc 2025 ở Seoul, ngày 4/12. Ảnh: Reuters
