Trăng Sói – siêu trăng đầu tiên của năm 2026 đã xuất hiện

Trăng tròn đầu tiên của năm 2026 là Trăng Sói (Wolf Moon), đã mọc vào ngày 3-1 khoảng 14 giờ. Như một “món quà” bổ sung cho người yêu thiên văn, Trăng Sói xuất hiện cùng sao Mộc (Jupiter) trên bầu trời đêm – hiện là một trong những thiên thể dễ quan sát bằng mắt thường nhất.

Siêu trăng tháng 1 được gọi là Trăng Sói vì loài sói hoạt động rất mạnh vào giữa mùa đông. Ảnh: Getty Images

Ánh sáng của trăng tròn thực sự rất ngoạn mục; trong những đêm quang đãng, nó chiếu sáng khung cảnh xung quanh như một ngọn hải đăng rực rỡ trên bầu trời đêm.

Vì vậy, nhiều nhà thiên văn thường tránh quan sát bầu trời vào thời điểm trăng tròn, bởi ánh trăng mạnh gây cản trở việc quan sát các thiên thể xa như thiên hà. Nó cũng “làm lu mờ” các vì sao, khiến chúng khó nhìn thấy hơn.

Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều điều để quan sát và thưởng thức nếu bạn bước ra ngoài để ngắm Trăng Sói.

Do Mặt Trăng luôn quay cùng một mặt về phía Trái Đất, người quan sát có thể theo dõi đường ranh giới giữa vùng sáng và vùng tối trên bề mặt Mặt Trăng (terminator) dịch chuyển suốt tháng, làm nổi bật các địa hình khác nhau và tạo nên hiệu ứng sáng – tối ấn tượng. Trong đêm trăng tròn, mặt hướng về Trái Đất của Mặt Trăng được chiếu sáng hoàn toàn, khiến các chi tiết bề mặt khó phân biệt hơn.

Trăng Sói được cho là tên gọi cổ để chỉ trăng tròn thứ hai của mùa đông, gắn với tiếng sói tru trong những tháng mùa đông. Khác với nhiều loài động vật ngủ đông, sói không ngủ đông và vẫn hoạt động mạnh vào mùa lạnh.

Bên trái Mặt Trăng, bạn có thể nhận ra hai ngôi sao sáng song sinh của chòm Song Tử là Castor và Pollux, dù ánh trăng mạnh có thể khiến chúng khó quan sát. Ngay bên dưới Trăng Sói, bạn cũng có thể thấy sao Mộc. Hành tinh khí khổng lồ này sẽ tiến tới vị trí đối xung vào ngày 10-1-2026 – thời điểm quan sát tốt nhất.

Ngắm trăng mọc và hiện tượng ảo giác Mặt Trăng

Hiện tượng ảo giác Mặt Trăng khiến trăng trông to hơn khi ở gần chân trời. Ảnh: Getty Images

Quan sát trăng tròn khi nó ở thấp gần đường chân trời là một cảnh tượng rất đẹp. Bạn có thể nhận thấy ảo giác Mặt Trăng, khi trăng trông lớn hơn bình thường.

Cho đến nay, chưa có lời giải thích hoàn toàn chính xác cho hiện tượng này, nhưng có thể do Mặt Trăng trông lớn hơn khi đặt cạnh cây cối và các tòa nhà ở xa, vốn trông rất nhỏ trong tầm nhìn.

Khi trăng mọc, bạn cũng có thể thấy rìa trăng như rung động, gợn sóng – hiệu ứng do bầu khí quyển Trái Đất làm méo hình ảnh.

Đôi khi, trong đêm trăng tròn, bạn có thể thấy một vầng sáng tròn (quầng trăng) bao quanh Mặt Trăng.

Ở pha trăng tròn hoặc gần tròn, ánh trăng mạnh xuyên qua mây có thể tạo ra quầng sáng và các hiện tượng khí quyển khác. Vì vậy, khi ngước nhìn trăng, hãy quan sát xung quanh đĩa trăng để xem có hiện tượng ánh sáng thú vị nào không.

Bạn có biết cầu vồng cũng có thể xuất hiện vào ban đêm? Hiện tượng này được gọi là cầu vồng trăng (moonbow).

Hiện tượng cầu vồng Mặt Trăng (monnbow). Ảnh: Getty Images

Chúng khá khó thấy, vì cần có trăng tròn và độ ẩm trong không khí, chẳng hạn sau mưa – điều này có vẻ trái ngược với một đêm đông trong trẻo để quan sát Trăng Sói.

Cầu vồng trăng thường xuất hiện trong màn sương phía trên các thác nước lớn. Nếu gần nơi bạn ở có một thác nước đủ lớn, biết đâu bạn sẽ may mắn nhìn thấy hiện tượng này.

Sau đây là một số ảnh chụp Mặt Trăng từ một số quốc gia trên thế giới:

Trăng xuất hiện vào sáng sớm phía trên công viên Richmond ở London, Anh. Ảnh: AFP