Hai siêu trăng mùa đông sẽ “mở đầu và khép lại” năm 2026. Ảnh: Getty Images

Một loạt siêu trăng, một kỳ nhật thực toàn phần ấn tượng và một nguyệt thực toàn phần “trăng máu” sẽ là những điểm nhấn của năm quan sát Mặt Trăng sắp tới. Bên cạnh đó còn có nhiều lần Mặt Trăng lưỡi liềm tiến rất gần các hành tinh, tạo nên những cảnh tượng đẹp mắt trên bầu trời.

Dưới đây là những mốc thời gian đáng ghi vào “nhật ký ngắm trăng” của bạn trong năm 2026. Phần lớn các hiện tượng này có thể quan sát bằng mắt thường, nhưng kính thiên văn hoặc ống nhòm sẽ giúp bạn nhìn rõ hơn. Các hướng dẫn quan sát Mặt Trăng cũng sẽ giúp bạn trở thành một người ngắm trăng thuần thục.

1. Siêu trăng đầu tiên của năm: 3/1/2026 (lúc chạng vạng)

Siêu trăng ngày 3/1/2026. Ảnh: Getty Images

Trăng tròn đầu tiên của năm 2026, còn gọi là Trăng Sói tháng 1, sẽ là một siêu trăng. Khi đó, Mặt Trăng ở rất gần Trái Đất trên quỹ đạo elip, khiến nó trông lớn và sáng hơn bình thường. Đây là siêu trăng đầu tiên trong ba siêu trăng của năm 2026, đồng thời là siêu trăng cuối cùng trong chuỗi bốn siêu trăng kéo dài từ cuối năm 2025.

2. Nhật thực hình khuyên “vòng lửa”: 17/2/2026 (ban ngày)

Nhật thực hình khuyên ngày 17/2/2026. Ảnh: Getty Images

Ngày 17/2/2026, Mặt Trăng sẽ che khuất tới 96% phần trung tâm của Mặt Trời trong tối đa 2 phút 20 giây, tạo nên hiện tượng nhật thực hình khuyên. Tuy nhiên, hiện tượng “vòng lửa” này chỉ có thể quan sát trọn vẹn từ một số trạm nghiên cứu, bao gồm trạm Concordia của Pháp – Italy ở nội địa Nam Cực và trạm Mirny của Nga tại Queen Mary Land. Một phần nhật thực sẽ có thể nhìn thấy tại Nam Cực và một số khu vực ở miền nam châu Phi và Argentina.

3. Trăng lưỡi liềm và sao Thủy: 18/2/2026 (sau hoàng hôn)

Trăng non và sao Thủy ngày 18/2/2026. Ảnh: Stellarium

Khoảng 45 phút sau khi Mặt Trời lặn ngày 18/2, một hiện tượng hiếm sẽ xuất hiện: Mặt Trăng lưỡi liềm rất mỏng hội tụ với sao Thủy. Trăng chỉ được chiếu sáng khoảng 2% và nằm thấp trên bầu trời phía tây, nên có thể cần ống nhòm để quan sát. Phía dưới là sao Kim, còn sao Thổ nằm cao hơn.

4. Nguyệt thực toàn phần “trăng máu”: đêm 2–3/3/2026

Nguyệt thực toàn phần ngày 2–3/3/2026. Ảnh: Getty Images

Nguyệt thực toàn phần thường xuất hiện theo chuỗi ba lần. Sau hai lần trong năm 2025, lần cuối cùng của chuỗi này sẽ diễn ra vào đầu tháng 3/2026 và sẽ là nguyệt thực toàn phần cuối cùng cho đến năm 2029. Trong sự kiện này, Trăng Giun tròn sẽ đi vào bóng Trái Đất và chuyển sang màu đỏ cam trong 58 phút, có thể quan sát từ một số khu vực ở phía tây Bắc Mỹ, Australia, New Zealand, Đông Á và khu vực Thái Bình Dương.

5. Trăng lưỡi liềm và sao Kim: 20/3/2026 (sau hoàng hôn)

Trăng lưỡi liềm gần sao Kim ngày 20/3/2026. Ảnh: Stellarium

Khoảng 45 phút sau khi Mặt Trời lặn ngày 20/3, trăng non đang lớn với độ sáng khoảng 5% sẽ xuất hiện gần sao Kim rực rỡ. Hãy tìm một đường chân trời phía tây thoáng đãng và mang theo ống nhòm.

6. Trăng lưỡi liềm, sao Kim và cụm sao Thất Nữ (Pleiades): 19/4/2026 (sau hoàng hôn)

Trăng lưỡi liềm, sao Kim và Pleiades ngày 19/4/2026. Ảnh: Stellarium

Khoảng một giờ sau hoàng hôn ngày 19/4, hãy nhìn về phía tây để thấy trăng lưỡi liềm (độ sáng 9%) tiến gần cụm sao Pleiades, còn gọi là “Bảy chị em”, với sao Kim tỏa sáng bên dưới, tạo nên một khung cảnh ngoạn mục.

7. Nhật thực toàn phần: 12/8/2026 (ban ngày)

Nhật thực toàn phần ngày 12/8/2026. Ảnh: Getty Images

Ngày 12/8/2026, Mặt Trăng sẽ che phủ hoàn toàn Mặt Trời trong tối đa 2 phút 18 giây, có thể quan sát từ miền đông Greenland, miền tây Iceland và miền bắc Tây Ban Nha. Toàn bộ châu Âu sẽ chứng kiến nhật thực một phần sâu, trong khi Bắc Mỹ chỉ thấy một phần nhỏ của hiện tượng này.

8. Nguyệt thực một phần: đêm 27–28/8/2026

Nguyệt thực một phần ngày 27–28/8/2026. Ảnh: Getty Images

Nguyệt thực thứ hai của năm 2026, có thể quan sát từ Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Âu và châu Phi, sẽ kém ấn tượng hơn lần tháng 3. Mặt Trăng sẽ đi vào phần lớn bóng tối của Trái Đất, khiến bề mặt chuyển sang sắc đỏ, dù không đạt đến toàn phần.

9. Trăng và cụm sao Tổ Ong: 8/9/2026 (trước bình minh)

Trăng gần cụm sao Tổ Ong (M44) ngày 8/9/2026. Ảnh: Stellarium

Khoảng 45 phút trước khi Mặt Trời mọc, nhìn về phía đông để thấy trăng lưỡi liềm tàn (độ sáng 9%) nằm ngay bên dưới cụm sao Tổ Ong (Beehive), gồm khoảng 1.000 ngôi sao và cách Hệ Mặt Trời khoảng 600 năm ánh sáng. Cần ống nhòm để quan sát rõ.

10. Trăng hội tụ với sao Thổ: 26/9/2026 (sau hoàng hôn)

Trăng gần sao Thổ ngày 26/9/2026. Ảnh: Stellarium

Cuối năm 2026, sao Thổ sẽ nổi bật trên bầu trời đêm. Ngày 26/9, ngay trước khi trăng tròn, Mặt Trăng sẽ tiến rất gần sao Thổ ở phía đông, tạo nên cảnh tượng dễ quan sát.

11. Trăng lưỡi liềm và sao Mộc: 6/10/2026 (trước bình minh)

Trăng gần sao Mộc ngày 6/10/2026. Ảnh: Stellarium

Một hiện tượng hiếm: trăng và sao Mộc chỉ cách nhau 10 giây cung (3 phần 1000 của góc 1 độ). Quan sát tốt nhất ở phía đông khoảng 90 phút trước bình minh. Trăng khi đó được chiếu sáng khoảng 20%, với ánh sáng Trái Đất phản chiếu rõ trên phần tối.

12. Trăng lưỡi liềm gần sao Hỏa và sao Mộc: 2/11/2026 (trước bình minh)

Trăng và sao Hỏa hội tụ ngày 2/11/2026. Ảnh: Stellarium

Đến tháng 10, sao Hỏa sẽ xuất hiện trở lại trên bầu trời trước bình minh. Ngày 2/11, trăng lưỡi liềm tàn với độ sáng 43% sẽ tiến gần Sao Hỏa, trong khi sao Mộc nằm ngay phía dưới.

13. Siêu trăng gần nhất kể từ năm 2019: 23/12/2026 (lúc chạng vạng)

Siêu trăng ngày 23/12/2026. Ảnh: Getty Images

Năm 2026 có ba siêu trăng (3/1, 24/11 và 23/12), nhưng siêu trăng ngày 23/12 là nổi bật nhất. Đây sẽ là trăng tròn gần Trái Đất nhất kể từ năm 2019, chỉ cách 356.740 km, trở thành trăng tròn lớn và sáng nhất trong gần tám năm. Tuy nhiên, hai siêu trăng sẽ tiến gần hơn đến Trái Đất vào ngày 10/2/2028 và 30/3/2029.