John M. Martinis, một trong những người đoạt giải Nobel Vật lý năm nay nhờ những đột phá trong tính toán lượng tử, hôm thứ Hai đã thành lập liên minh với HPE và một số công ty chip để phát triển siêu máy tính lượng tử có thể sản xuất hàng loạt và ứng dụng thực tiễn.
Máy tính lượng tử hứa hẹn giải quyết các vấn đề trong hóa học, y học và nhiều lĩnh vực khác mà máy tính cổ điển phải mất hàng nghìn năm để xử lý. Các “ông lớn” công nghệ như IBM, Microsoft và Google — nơi Martinis từng làm việc trước khi đồng sáng lập startup Qolab — đều đang chạy đua phát triển công nghệ này.
Tuy nhiên, hầu hết các nỗ lực hiện nay đều là các dự án đơn lẻ, xây dựng từng máy tính một bởi các nhóm nhỏ. Nhóm mới, mang tên Quantum Scaling Alliance, hướng tới việc chế tạo máy tính lượng tử bằng các công cụ tương tự như những gì đang sản xuất hàng trăm triệu chip mỗi năm cho smartphone, laptop hay máy chủ AI.
Martinis cho biết từ những năm 1980, các chip lượng tử, hoạt động dựa trên qubit, đều được sản xuất theo cách “thủ công”, mỗi lô chỉ vài chiếc. Liên minh sẽ bao gồm các nhà cung cấp lâu năm trong ngành chip như Applied Materials (sản xuất công cụ chế tạo chip) và Synopsys (phần mềm thiết kế chip), nhằm tạo ra các chip lượng tử lớn hơn và đồng nhất hơn.
“Tại thời điểm này, chúng tôi nghĩ đã đến lúc chuyển sang mô hình chuyên nghiệp hơn, sử dụng những công cụ rất tinh vi,” Martinis nói.
Khi chip lượng tử được mở rộng, chúng cần được kết hợp với máy tính cổ điển để thực hiện các chức năng quan trọng như sửa lỗi, nhằm đảm bảo mạch lượng tử hoạt động ổn định. Tuy nhiên, việc tích hợp máy cổ điển với siêu máy tính hiện tại, như các sản phẩm của HPE, sẽ không đơn giản vì chưa có tiêu chuẩn chung trong ngành.
Masoud Mohseni, chuyên gia hàng đầu dẫn dắt nhóm lượng tử tại HPE, cùng Martinis và ba chục nhà nghiên cứu khác đã xây dựng bản thiết kế cách thực hiện vào năm ngoái, và kế hoạch này sẽ được triển khai trong liên minh.
“Người ta thường nghĩ một cách ngây thơ rằng khi có một hệ thống hàng trăm qubit, hay thậm chí hàng nghìn qubit, thì có thể mở rộng lên hàng triệu. Điều đó không đúng,” Mohseni nói. “Ở mỗi cấp độ, bạn phải đối mặt với những thách thức hoàn toàn mới.”
Các thành viên sáng lập khác của liên minh gồm 1QBit, Quantum Machines, Riverlane và Đại học Wisconsin.
Trụ sở Synopsys Inc., tại Sunnyvale, California. Synopsys là một trong số các công ty chip tham gia liên minh sản xuất máy tính lượng tử. Ảnh: Reuters
