AST SpaceMobile ngày 6-11 thông báo đang phát triển tên lửa tái sử dụng mang tên Blacklift, phục vụ phóng các vệ tinh Internet băng rộng lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO). Chuyến bay đầu tiên của tên lửa dự kiến diễn ra vào năm 2028.
Thông tin được công bố chỉ 10 ngày sau khi Cowboy Space giới thiệu tên lửa Big Iron, phương tiện được thiết kế để đưa chòm vệ tinh gồm 20.000 trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo. Công ty này cũng đặt mục tiêu thực hiện chuyến phóng đầu tiên vào năm 2028.
“Blacklift sẽ tạo bàn đạp để mở rộng đáng kể thị trường tiềm năng mà chúng tôi có thể phục vụ, đồng thời giúp AST SpaceMobile chủ động tiếp cận quỹ đạo thường xuyên, không bị hạn chế, với hiệu quả kinh tế thuộc hàng tốt nhất ngành,” Abel Avellan, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch và Giám đốc điều hành AST SpaceMobile, cho biết.
Ông nói thêm tên lửa mới sẽ đẩy nhanh sứ mệnh xây dựng một tầng kết nối toàn cầu mới, mở rộng khả năng liên lạc vượt ra ngoài phạm vi các mạng viễn thông mặt đất, đồng thời đưa những dịch vụ tích hợp AI đến bất cứ nơi nào con người sinh sống, làm việc và di chuyển.
Có trụ sở tại bang Texas, AST SpaceMobile đang xây dựng chòm vệ tinh LEO mang tên BlueBird, có khả năng truyền dịch vụ Internet trực tiếp đến điện thoại di động. Đến nay, công ty đã phóng 13 vệ tinh BlueBird, trong đó có tám vệ tinh thuộc thế hệ Block 2.
Mỗi vệ tinh thế hệ mới này được trang bị ăng-ten có diện tích lên tới 223 m², lớn nhất từng được một vệ tinh thương mại triển khai trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Từ trước đến nay, các vệ tinh BlueBird được đưa lên quỹ đạo bằng ba loại tên lửa khác nhau, gồm Falcon 9 của SpaceX, New Glenn của Blue Origin và tên lửa Launch Vehicle Mark-3 của Ấn Độ. Tuy nhiên, AST SpaceMobile muốn chủ động hơn trong toàn bộ chuỗi hoạt động, từ sản xuất tên lửa đến triển khai vệ tinh, qua đó thúc đẩy kế hoạch phát triển Blacklift.
Công ty sẽ không phải bắt đầu từ con số không. AST SpaceMobile đã ký thỏa thuận với Firefly Aerospace, một doanh nghiệp khác có trụ sở tại Texas, để cung cấp động cơ và các dịch vụ kỹ thuật liên quan cho ba chuyến phóng Blacklift đầu tiên. Sau đó, AST SpaceMobile sẽ tự sản xuất động cơ theo thỏa thuận cấp phép công nghệ với Firefly.
Hai loại động cơ được sử dụng là Miranda, cung cấp lực đẩy cho tầng đẩy thứ nhất của Blacklift, và Vira, dành cho tầng trên.
Hiện cả hai động cơ đều chưa từng được sử dụng trong một chuyến bay thực tế. Tên lửa Alpha đang hoạt động của Firefly sử dụng động cơ Reaver ở tầng đẩy thứ nhất và Lightning ở tầng trên.
Tuy nhiên, theo AST SpaceMobile, Miranda đã trải qua quá trình thử nghiệm mặt đất với tổng thời gian đốt hơn 4.200 giây, qua 175 lần thử nghiệm đốt nóng.
“Động cơ Miranda sẽ giúp chúng tôi rút ngắn đáng kể thời gian phát triển Blacklift, vượt qua chu kỳ phát triển truyền thống kéo dài 5-10 năm,” Scott Wisniewski, Chủ tịch AST SpaceMobile, cho biết.
Theo thông báo, thỏa thuận cung cấp động cơ và dịch vụ cho ba chuyến phóng đầu tiên có giá trị 500 triệu USD. Trong khi đó, thỏa thuận cấp phép công nghệ khiến AST SpaceMobile phải chi khoảng 800 triệu USD, một nửa thanh toán bằng tiền mặt và phần còn lại bằng cổ phiếu.
Blacklift có khả năng đưa 20 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Theo công bố ngày 6-11, mỗi chuyến phóng có thể triển khai tối đa năm vệ tinh BlueBird. Để so sánh, tên lửa Falcon 9 của SpaceX có khả năng đưa khoảng 25 tấn hàng hóa lên quỹ đạo này.
Trong thời gian chuẩn bị đưa Blacklift vào hoạt động, AST SpaceMobile vẫn tiếp tục phóng vệ tinh BlueBird bằng các tên lửa của đối tác. Công ty hiện đã ký hợp đồng với các nhà cung cấp dịch vụ phóng khác để đưa hơn 100 vệ tinh lên quỹ đạo trong hai năm 2027 và 2028.
Thị trường phóng tên lửa có thể thay đổi đáng kể khi Blacklift, Big Iron và các phương tiện phóng mới khác đi vào hoạt động.
SpaceX từng cho biết có kế hoạch ngừng dần khai thác Falcon 9 và tên lửa hạng nặng Falcon Heavy sau khi tên lửa siêu lớn Starship đi vào hoạt động ổn định. Cột mốc này có thể đạt được trong vài năm tới, kéo theo nguy cơ thiếu hụt năng lực phóng dành cho các nhà khai thác vệ tinh. SpaceX cho biết sẽ ưu tiên sử dụng Starship để phóng các vệ tinh của chính công ty.
Số lượng vệ tinh cần triển khai cũng rất lớn. Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk từng đề cập kế hoạch đưa 100.000 vệ tinh Starlink V3 và một triệu trung tâm dữ liệu AI Starmind lên quỹ đạo.
AST SpaceMobile công bố kế hoạch phát triển tên lửa mới mang tên Blacklift ngày 6-11-2026. Chuyến bay đầu tiên của phương tiện này dự kiến diễn ra vào năm 2028. Ảnh: AST SpaceMobile
