Bất chấp những thách thức địa chính trị và bất ổn vĩ mô, quy mô kinh tế số Đông Nam Á dự kiến đạt 368 tỷ USD vào cuối năm 2026, tăng 17% so với mức 315 tỷ USD của năm 2025 nhờ động lực tăng trưởng từ trí tuệ nhân tạo (AI).
Dự báo được nêu trong báo cáo thường niên e-Conomy SEA công bố ngày 21-10 của Google, tập đoàn đầu tư Temasek của Singapore và công ty tư vấn Bain & Company. Báo cáo bao quát 10 quốc gia trong khu vực, gồm Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Quy mô kinh tế số được đo bằng tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV), tức giá trị hàng hóa và dịch vụ được bán thông qua các nền tảng như thương mại điện tử và đặt xe.
Tại Singapore, kinh tế số dự kiến đạt 31 tỷ USD trong năm 2026, tăng 8% so với năm trước. Báo cáo ghi nhận mức tăng trưởng mạnh ở các lĩnh vực thương mại điện tử, du lịch trực tuyến, nội dung số, vận tải và giao đồ ăn.
Florian Hoppe, đối tác tại Bain & Company, cho biết kinh tế số Đông Nam Á vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt. Tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khu vực được dự báo đạt 4-5% bất chấp những khó khăn của kinh tế vĩ mô.
“GDP vẫn duy trì khá vững chắc, một phần cũng nhờ đầu tư tăng mạnh,” ông Hoppe nói tại cuộc họp báo.
Theo dự báo kinh tế tháng 10 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP của ASEAN dự kiến tăng 4,9% trong năm 2026 và 4,7% năm 2027, cao hơn mức tăng trưởng toàn cầu dự báo lần lượt là 3,1% và 3,4%.
Thương mại điện tử tiếp tục dẫn đầu
Theo ông Hoppe, AI đang thúc đẩy mạnh hoạt động thương mại điện tử, lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong kinh tế số khu vực.
Báo cáo dự báo tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử Đông Nam Á đạt 226 tỷ USD trong năm 2026, tăng 18% so với mức 191 tỷ USD năm 2025.
Hiện có nhiều công cụ AI hỗ trợ người bán trên các nền tảng thương mại điện tử, chẳng hạn tạo video ngắn giới thiệu sản phẩm để thu hút người mua. Người tiêu dùng cũng nhận được các gợi ý sản phẩm do AI đề xuất.
Báo cáo cho thấy người mua sắm đang sử dụng AI khá phổ biến. Trong một khảo sát nhỏ tại sáu quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Philippines, 69% người tiêu dùng cho biết sử dụng AI để so sánh sản phẩm.
Theo ông Hoppe, các công cụ AI giúp tỷ lệ chuyển đổi từ người xem hoặc người quan tâm thành người mua hàng tăng 10-15%.
Tại những thị trường phát triển hơn như Singapore, Malaysia và Thái Lan, các chương trình khách hàng thân thiết tốt hơn, chính sách miễn phí vận chuyển và danh mục sản phẩm có thương hiệu đa dạng hơn cũng góp phần thúc đẩy sức mua.
AI thúc đẩy du lịch trực tuyến và nội dung số
Giá trị giao dịch du lịch trực tuyến, bao gồm vé máy bay, chỗ ở và nhà nghỉ cho thuê, dự kiến đạt 59 tỷ USD trong năm 2026, tăng 10% so với mức 53 tỷ USD của năm trước. AI góp phần thúc đẩy lĩnh vực này bằng cách giúp người dùng khám phá điểm đến, lên kế hoạch chuyến đi, đặt dịch vụ và điều chỉnh lịch trình.
Đối với vé máy bay, tăng trưởng chủ yếu đến từ cú sốc giá dầu do xung đột tại Trung Đông, khiến giá vé tăng trong sáu tháng đầu năm 2026. Tác động này lớn hơn mức sụt giảm của số ghế cung ứng trên các chuyến bay.
Trong lĩnh vực lưu trú, giá phòng tăng cũng góp phần nâng giá trị giao dịch, trong bối cảnh nhu cầu chuyển dịch sang các cơ sở lưu trú cao cấp và sang trọng. Đồng thời, các nền tảng du lịch trực tuyến đang tập hợp nhiều lựa chọn lưu trú không chính thức để cung cấp cho người tiêu dùng.
Lĩnh vực nội dung số, bao gồm quảng cáo trực tuyến, mua trò chơi điện tử và chi tiêu bên trong trò chơi, cùng các dịch vụ phát trực tuyến video và âm nhạc, dự kiến đóng góp 44 tỷ USD vào kinh tế số Đông Nam Á trong năm 2026. Con số này tăng 22% so với mức 36 tỷ USD năm 2025.
Theo báo cáo, tác động đáng kể nhất của AI đối với lĩnh vực nội dung số nằm ở khả năng cá nhân hóa nội dung, giúp người dùng khám phá nội dung phù hợp hơn và điều chỉnh nội dung cho khán giả từng thị trường trong khu vực.
Chi tiêu trong trò chơi điện tử và các hình thức quảng cáo tương tác, cho phép người dùng trải nghiệm những trò chơi nhỏ ngay trong quảng cáo, cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng.
Trong khi đó, tổng giá trị giao dịch đặt xe và giao đồ ăn dự kiến đạt 40 tỷ USD vào cuối năm 2026, tăng 15% so với mức 35 tỷ USD năm 2025.
Các nền tảng trong lĩnh vực này đang thu hút thêm khách hàng mới, trong khi khách hàng hiện hữu đặt đồ ăn và sử dụng dịch vụ gọi xe thường xuyên hơn.
AI được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy chi tiêu, chẳng hạn bằng cách phân tích lịch sử đặt hàng để đưa ra gợi ý phù hợp cho người dùng.
Các trợ lý giọng nói ứng dụng AI đang được thử nghiệm để hỗ trợ đặt xe. Công nghệ này có thể đặc biệt hữu ích với người cao tuổi và người khuyết tật gặp khó khăn khi sử dụng thiết bị thông minh.
AI phổ biến nhanh nhưng mức độ sử dụng còn hạn chế
Một phát hiện khác của báo cáo là AI tạo sinh đã được 243 triệu người tại Đông Nam Á sử dụng, tương đương 58% lực lượng lao động. Công nghệ này đạt cột mốc trên chỉ trong ba năm, trong khi internet cần khoảng một thập niên để đạt mức độ phổ cập tương tự.
Tuy vậy, báo cáo nhận định “việc ứng dụng nhanh chóng vẫn chưa chuyển thành mức độ sử dụng sâu rộng hơn” tại Đông Nam Á.
Báo cáo đo mức độ sử dụng AI thông qua số lượng “token” được xử lý. Token là đơn vị dùng để đo lượng dữ liệu mà mô hình AI xử lý khi hiểu yêu cầu của người dùng và tạo câu trả lời.
Trong khảo sát tại sáu quốc gia Đông Nam Á nêu trên, lượng token sử dụng bình quân đạt 5 triệu token/người, tương đương khoảng 10% mức 60 triệu token/người tại Mỹ. Con số tại châu Âu là 14 triệu token/người.
Nguồn vốn đầu tư vào AI tại Đông Nam Á cũng tăng mạnh. Trong sáu tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư tư nhân vào các trung tâm dữ liệu – hạ tầng thiết yếu cho AI – đạt 16,3 tỷ USD, gấp 16 lần mức 1 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Mức tăng đột biến này chủ yếu đến từ hai thương vụ lớn trong nửa đầu năm 2026: thương vụ trị giá 11 tỷ USD liên quan đến ST Telemedia Global Data Centres và thương vụ 5 tỷ USD liên quan đến DayOne Data Centers.
Trong tổng số 4 tỷ USD vốn đầu tư tư nhân rót vào các công ty số trong sáu tháng đầu năm 2026, có 80%, tương đương 3,2 tỷ USD, dành cho các ứng dụng AI. Cùng kỳ năm 2025, các công ty số nhận được 3 tỷ USD vốn đầu tư tư nhân, trong đó 30%, tương đương 900 triệu USD, được dành cho các ứng dụng AI.
Báo cáo thường niên e-Conomy SEA công bố ngày 21-10 ghi nhận tăng trưởng mạnh ở các lĩnh vực thương mại điện tử, du lịch trực tuyến, nội dung số, vận tải và giao đồ ăn. Ảnh: The Straits Times
