Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dùng tiệc quốc yến tại Nhà Trắng cùng nhiều lãnh đạo hàng đầu của ngành công nghệ, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở thành vấn đề địa chính trị quan trọng giữa hai nước.
Ngồi cùng hai cặp nguyên thủ Mỹ và Trung Quốc có nhiều lãnh đạo công nghệ nổi tiếng của Mỹ như Jensen Huang, CEO Nvidia; Elon Musk, CEO SpaceX; Lisa Su, CEO AMD; và Tim Cook, CEO Apple. Danh sách khách mời còn có Sam Altman, CEO OpenAI; Sergey Brin, đồng sáng lập Google; và Satya Nadella, CEO Microsoft.
Những cảnh báo về các rủi ro mang tính sống còn của AI đã gia tăng mạnh trong những tuần gần đây, đưa công nghệ này lên hàng đầu trong chương trình nghị sự địa chính trị toàn cầu.
Trước cuộc gặp trực tiếp với ông Tập, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng “siêu trí tuệ” (SI), thuật ngữ ông gần đây dùng thay cho AI, sẽ là một chủ đề lớn trong cuộc thảo luận.
Trung Quốc thúc đẩy hợp tác AI
Theo thông cáo của phía Trung Quốc, ông Tập cho rằng Mỹ và Trung Quốc có thể cạnh tranh nhưng cũng có thể “hợp tác nhiều hơn” trong lĩnh vực AI.
“Hai bên có thể tiếp tục đối thoại về AI, trao đổi quan điểm về những lợi ích và rủi ro của công nghệ, đồng thời cùng ngăn chặn việc AI bị sử dụng sai mục đích hoặc lạm dụng,” ông Tập nói, theo thông cáo.
Ông nhấn mạnh AI phải nằm dưới sự kiểm soát của con người, lấy con người làm trung tâm và được phát triển theo hướng phục vụ tiến bộ của nhân loại.
Thông cáo của Trung Quốc cho biết ông Trump cũng nói hai bên nên “duy trì đối thoại và tăng cường hợp tác về AI”.
Những tín hiệu về hợp tác được đưa ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cuối tuần qua thảo luận với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong về một “kênh đối thoại AI Mỹ – Trung,” trong đó có cơ chế liên lạc để xử lý các sự cố có thể leo thang đến cấp độ an ninh quốc gia.
Cả chính quyền Mỹ và Trung Quốc trước đó đều bác bỏ ý tưởng áp đặt các giới hạn hoặc làm chậm tốc độ phát triển AI, điều mà Sam Altman, Dario Amodei của Anthropic cùng một số nhà nghiên cứu trong ngành từng kêu gọi.
Những điểm nóng chưa được giải quyết
Chi tiết về cuộc thảo luận giữa ông Trump và ông Tập vẫn còn hạn chế và dự kiến sẽ được công bố thêm trong những ngày tới.
Aalok Mehta, Giám đốc Trung tâm AI Wadhwani thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng cuộc gặp dường như đã dẫn tới cam kết tiếp tục đối thoại và thiết lập một dạng đường dây nóng để xử lý tình huống khẩn cấp.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề có thể khiến cuộc thảo luận trở nên căng thẳng.
Kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, vốn hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp cận các chip Nvidia tiên tiến, tiếp tục là một điểm bất đồng lớn.
Những chip và mô hình AI mới được các tập đoàn công nghệ Trung Quốc tung ra gần đây cũng đang củng cố lập luận của Bắc Kinh rằng các biện pháp hạn chế của Washington chỉ có hiệu quả hạn chế.
Một nguồn căng thẳng khác là việc các công ty Trung Quốc được cho là có thể truy cập từ xa vào chip Nvidia đặt tại các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Mỹ cũng cáo buộc các doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng kỹ thuật “chưng cất” để khai thác đầu ra từ các mô hình AI tiên tiến nhằm phát triển mô hình của riêng họ. Theo Mehta, các cuộc đối thoại tiếp diễn có thể mở đường cho những thỏa thuận AI thực chất hơn.
“Đường dây nóng có thể trở thành một công cụ hiệu quả nếu được kết hợp với một hệ thống báo cáo sự cố phù hợp. Nhưng để cơ chế này hoạt động, hai bên cần thực sự cam kết và duy trì sự tham gia ở cấp cao,” ông nói.

CEO OpenAI Sam Altman (trái) và CEO Meta Mark Zuckerberg (phải) dự tiệc quốc yến do Tổng thống Donald Trump tổ chức để đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Phòng Đông của Nhà Trắng ở Washington, ngày 24-9-2026. Ảnh: AFP