Tên lửa khổng lồ Starship của SpaceX đã hoàn thành phần lớn mục tiêu trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 13, triển khai 20 vệ tinh Starlink thế hệ mới và đưa tàu Starship trở lại Trái Đất trong một cú rơi xuống Ấn Độ Dương được mô tả là “êm nhất từ trước đến nay”.
Chuyến bay thử nghiệm Starship Flight 13 diễn ra ngày 24/7, đưa tên lửa mạnh nhất thế giới lên không gian từ Nam Texas. Tầng đẩy Super Heavy trở về Trái Đất nhưng hạ xuống Vịnh Mexico mạnh hơn dự kiến, trong khi tầng trên Starship triển khai thành công các vệ tinh Starlink trước khi quay trở lại khí quyển và rơi xuống Ấn Độ Dương.
Điều bất ngờ là Starship vẫn nguyên vẹn sau khi chạm mặt nước, sau đó lật nghiêng và nổi trên biển.
“Starship vẫn nguyên vẹn, đang nổi trên đại dương và truyền dữ liệu đo từ xa!”, CEO SpaceX Elon Musk viết trên mạng xã hội X.
“Đây là lần đầu tiên”, người phát ngôn SpaceX Dan Huot nói trong chương trình phát trực tiếp khi hình ảnh Starship bập bềnh trên sóng biển được truyền về. “Đó là cú hạ xuống mặt biển êm nhất mà chúng tôi từng thực hiện với Starship ở Ấn Độ Dương.”
Kết quả này khép lại một chuyến bay thử nghiệm nhìn chung khá thành công của phiên bản Starship lớn nhất từ trước đến nay. Tên lửa cất cánh từ bãi phóng Starbase của SpaceX tại Texas lúc 18 giờ 51 ngày 24/7 theo giờ miền Đông Mỹ, tức 5 giờ 51 sáng 25/7 theo giờ Việt Nam. Chuyến bay kéo dài hơn một giờ.
Đây mới là chuyến bay thứ hai của thiết kế Starship thế hệ mới, hay V3. SpaceX kỳ vọng chuyến bay lần này sẽ đạt kết quả tốt hơn lần thử đầu tiên hồi tháng 5.
Trong chuyến bay trước đó, Starship Flight 12, tầng đẩy Super Heavy gặp sự cố động cơ sau khi tách khỏi tầng trên và không thể hạ xuống Vịnh Mexico như kế hoạch. Tầng đẩy cuối cùng rơi xuống biển.
“Chuyến bay may mắn mang số 13”
SpaceX ban đầu dự định phóng chuyến bay vào ngày 16/7, nhưng phải hủy kế hoạch vào giây cuối do sự cố động cơ. Công ty đã thay thế một số động cơ Raptor trên tầng đẩy để chuẩn bị cho lần phóng ngày 23/7, nhưng tiếp tục hoãn vì thời tiết. Cuối cùng, tên lửa cất cánh thành công vào chiều 24/7.
Vài phút sau khi phóng, tầng đẩy Super Heavy tách khỏi tầng trên Starship, thực hiện động tác lộn và quay trở lại Trái Đất. Tuy nhiên, vấn đề xảy ra trong quá trình đốt động cơ để hạ cánh.
Dường như chỉ 5 trong số 13 động cơ đã hoạt động để giảm tốc độ tầng đẩy. Super Heavy va xuống vùng nước ở Vịnh Mexico mạnh hơn dự kiến, sau đó hình ảnh từ camera bị gián đoạn.
“Có vẻ chúng tôi không kích hoạt đủ cả 13 động cơ như kế hoạch trong lần đốt đầu tiên để hạ cánh,” Huot nói. “Chúng tôi nhắm tới một cú hạ xuống mặt biển nhẹ nhàng hơn và như các bạn đã thấy, nó đã lao xuống với tốc độ khá lớn.”
Starlink V3 lần đầu được phóng
Bất chấp cú rơi khá mạnh của Super Heavy, Starship Flight 13 vẫn đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Trong quá trình bay cận quỹ đạo, tầng trên của Flight 13 đã triển khai 20 vệ tinh internet Starlink thế hệ mới, hay Starlink V3. Đây là những vệ tinh lớn, phẳng, được trang bị hệ thống liên lạc bằng laser và các tấm pin Mặt Trời lớn, được thiết kế để thay thế chòm vệ tinh Starlink hiện tại của SpaceX.
Starship được thiết kế để phóng cùng lúc 60 vệ tinh Starlink V3. Các vệ tinh sẽ được đưa ra ngoài qua một cửa khoang tải hẹp.
Cả 20 vệ tinh Starlink V3 đều được triển khai suôn sẻ. Hai vệ tinh cuối cùng thậm chí bật đèn pin và quay lại hướng chiếc Starship đã đưa chúng lên trước khi trôi vào bóng tối của không gian.
Tuy nhiên, các vệ tinh này không ở lại quỹ đạo. Do chỉ bay theo quỹ đạo cận quỹ đạo, chúng đã rơi trở lại Trái Đất và bốc cháy trong khí quyển theo đúng kế hoạch.
Sau đó, tầng trên Starship khởi động lại một trong 6 động cơ Raptor để thử nghiệm khả năng tái khởi động động cơ, một công nghệ quan trọng cho phép các phiên bản Starship tương lai đi vào và rời khỏi quỹ đạo.
Lần đốt động cơ diễn ra suôn sẻ. Đây là một cột mốc đáng chú ý bởi trước đây SpaceX không phải lúc nào cũng thực hiện thao tác này nếu một chuyến bay thử nghiệm gặp trục trặc.
Tiếp theo là quá trình tái nhập khí quyển. Hình ảnh truyền trực tiếp cho thấy Starship được bao phủ bởi lớp plasma nóng rực khi lao trở lại Trái Đất.
Tàu thực hiện thao tác đốt 3 động cơ để chuyển sang tư thế hạ cánh thẳng đứng, sau đó giảm xuống còn 2 động cơ rồi 1 động cơ trước khi lật nghiêng và nằm trên mặt sóng.
Hình ảnh Starship nổi trên mặt biển đã khiến các đội ngũ SpaceX tại Starbase và nhà máy tên lửa ở Hawthorne, California, reo hò trong buổi phát trực tiếp của công ty. Các tàu Starship trước đây thường phát nổ sau khi bị lật nghiêng.
“Đây là lần đầu tiên chúng tôi đưa một chiếc Starship xuống nước,” Huot nói. Ông gọi đây là “cú hạ xuống mặt biển êm nhất” từ trước đến nay của SpaceX.
“Đây là kịch bản trong mơ đối với đội ngũ đang cố gắng thu thập dữ liệu về tấm chắn nhiệt,” ông nói thêm.
Tấm chắn nhiệt không phải là thứ duy nhất mà đội ngũ thu hồi của SpaceX quan tâm.
Hình ảnh truyền trực tiếp cho thấy 6 động cơ, các cánh điều khiển và nhiều hệ thống khác của Starship vẫn còn nguyên vẹn. Các đội ngũ kỹ thuật sẽ phân tích những gì có thể thu hồi từ biển để cải thiện các phiên bản Starship trong tương lai.
SpaceX còn nhiều việc phải làm trước khi đưa người lên Mặt Trăng
SpaceX đang phát triển Starship thành một hệ thống phóng có thể tái sử dụng hoàn toàn. Tên lửa khổng lồ cao 124 m này được thiết kế để đưa các chòm vệ tinh Starlink lên quỹ đạo cũng dễ dàng như đưa phi hành gia NASA lên Mặt Trăng.
Đây là phần đặc biệt quan trọng trong kế hoạch của SpaceX.
NASA đã lựa chọn Starship để đưa các phi hành gia thuộc sứ mệnh Artemis IV lên Mặt Trăng vào năm 2028. Tuy nhiên, sau 13 chuyến bay thử nghiệm và 3 năm phóng thử, SpaceX vẫn chưa hoàn thành một vòng bay đầy đủ quanh Trái Đất với Starship.
Trong 2 năm tới, SpaceX không chỉ phải đưa một chiếc Starship vào quỹ đạo mà còn phải đưa tàu trở lại Trái Đất để được “đũa gắp” của tháp phóng Mechazilla tại Starbase bắt lấy. SpaceX đã thực hiện thành công thao tác này với các tầng đẩy Super Heavy.
Công ty cũng phải chứng minh khả năng tiếp nhiên liệu cho Starship trong không gian, hoàn thiện phiên bản tàu tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo và phát triển phiên bản tàu đổ bộ có người lái với hệ thống hỗ trợ sự sống đủ khả năng duy trì mạng sống của phi hành gia trên Mặt Trăng.
“Chúc mừng các bạn đã đưa Flight 13 vào hành trình,” Giám đốc NASA Jared Isaacman viết trên X sau vụ phóng. “Tôi rất hào hứng chờ xem những gì sẽ được học hỏi từ sứ mệnh này. Khi Starship đi vào hoạt động, các khả năng của nó sẽ tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt, trong đó không kém phần quan trọng là bảo đảm chúng ta sẽ không bao giờ từ bỏ Mặt Trăng một lần nữa!”
Vụ phóng ngày 24/7 cũng trùng với kỷ niệm 57 năm ngày các phi hành gia Apollo 11 trở về Trái Đất sau sứ mệnh lịch sử đưa con người lần đầu tiên lên Mặt Trăng.
Còn hiện tại, SpaceX rõ ràng đang ăn mừng.
“Tôi đang lâng lâng như ở trên Mặt Trăng,” Huot nói. “Wow. Con số may mắn 13. Quả là một ngày tuyệt vời đối với Starship.”
Chùm ảnh phóng Starship 13
Tên lửa Starship trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 13 của SpaceX rời bệ phóng tại Starbase, Texas, ngày 24/7/2026. Ảnh: SpaceX
Góc chụp ngang tên lửa Starship trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 13 của SpaceX rời bệ phóng tại Starbase, Texas, ngày 24/7/2026. Ảnh: SpaceX
Tên lửa Starship trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 13 của SpaceX rời bệ phóng tại Starbase, Texas, ngày 24/7/2026. Ảnh: SpaceX
Tầng đẩy Super Heavy của Starship Flight 13 rơi mạnh xuống vùng biển Vịnh Mexico ngày 24/7/2026, sau khi chỉ 5 trong số 13 động cơ dự kiến hoạt động trong quá trình hãm để hạ cánh. Ảnh: SpaceX
Tàu Starship của SpaceX được bao phủ bởi plasma nóng khi quay trở lại khí quyển trong chuyến bay thử nghiệm. Ảnh: SpaceX
Tàu Starship Flight 13 của SpaceX nổi trên Ấn Độ Dương ngay sau khi hạ cánh xuống mặt nước. Ảnh: SpaceX
Tàu Starship Flight 13 của SpaceX nổi trên Ấn Độ Dương sau khi hạ cánh xuống mặt nước, với một số ngọn lửa vẫn còn nhìn thấy ở phần mũi tàu. Ảnh: SpaceX
Tàu Starship của SpaceX trong những khoảnh khắc cuối cùng của quá trình hạ cánh và rơi xuống mặt nước ở Ấn Độ Dương ngày 24/7/2026. Ảnh: SpaceX
