Các startup AI châu Á tung mô hình thay thế Anthropic -

Trong khi Anthropic vẫn bị hạn chế cung cấp các mô hình AI tiên tiến ra thị trường quốc tế theo yêu cầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump, nhiều công ty AI tại châu Á đang nhanh chóng tung ra các sản phẩm thay thế nhằm lấp khoảng trống.
Ngày 25/6, hãng an ninh mạng Trung Quốc 360 ra mắt Tulongfeng, công cụ AI mà công ty tuyên bố có thể cạnh tranh trực tiếp với Mythos của Anthropic. Mythos là mô hình AI chuyên về an ninh mạng được đánh giá có năng lực mạnh đến mức chính quyền Mỹ hiện cấm cung cấp cho người không phải công dân Mỹ, cùng với phiên bản giới hạn hơn là Fable 5.
Trước đó vài ngày, startup Sakana AI có trụ sở tại Tokyo (Nhật Bản) cũng giới thiệu Fugu, mô hình AI được đặt theo tên loài cá nóc trong tiếng Nhật. Công ty cho biết Fugu có năng lực “sánh ngang các mô hình hàng đầu như Fable 5 và Mythos Preview của Anthropic”.
Fugu được thiết kế cho các hệ thống AI tác nhân, có khả năng điều phối và sử dụng nhiều mô hình AI khác nhau thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API).
Sự xuất hiện của hai sản phẩm mới diễn ra trong bối cảnh Anthropic đã hơn hai tuần không thể cung cấp Mythos và Fable cho khách hàng quốc tế do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Người phát ngôn Sakana AI nói với TechCrunch rằng việc ra mắt Fugu vào đúng thời điểm này “hoàn toàn chỉ là sự trùng hợp”. Dù vậy, công ty cũng tận dụng cơ hội để quảng bá sản phẩm với thông điệp “mang lại năng lực AI hàng đầu mà không chịu rủi ro từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu”.
“Chúng tôi đã phát triển Fugu từ năm ngoái và hoàn toàn tin tưởng vào chất lượng của sản phẩm. Việc ra mắt đúng lúc chỉ vô tình giúp mô hình nhận được nhiều sự chú ý hơn dự kiến,” người phát ngôn cho biết.
Sakana AI được thành lập năm 2023 bởi David Ha và Llion Jones, hai cựu nhân sự Google, cùng Ren Ito, cựu lãnh đạo Mercari và Stability AI. Công ty tập trung phát triển các mô hình AI tạo sinh chi phí thấp, hoạt động hiệu quả với lượng dữ liệu nhỏ và được tối ưu cho ngôn ngữ, văn hóa Nhật Bản.
Theo Sakana AI, Fugu hướng đến các doanh nghiệp và cơ quan chính phủ Nhật Bản muốn giảm phụ thuộc vào các mô hình AI nước ngoài trong bối cảnh Mỹ ngày càng siết chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ. Tuy nhiên, công ty không cho rằng châu Á sẽ sớm quay lưng với AI của Mỹ.
“Mô hình AI của Mỹ vẫn rất quan trọng đối với châu Á”, người phát ngôn nói. Quan điểm này cũng được đồng sáng lập Ren Ito nhắc lại tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 ở Evian tuần trước, nơi vấn đề tiếp cận AI và kiểm soát xuất khẩu là một trong những chủ đề trọng tâm.
Trong bài viết đăng trên Project Syndicate, Ren Ito kêu gọi Washington duy trì quyền tiếp cận AI cho các đồng minh thân cận, đồng thời cho rằng “AI không nên trở thành công nghệ bị tích trữ mà cần được cùng nhau phát triển”.
Trong khi đó, David Ha, đồng sáng lập kiêm Tổng giám đốc Sakana AI, cho rằng Fugu không chỉ tận dụng khoảng trống do các đối thủ Mỹ để lại mà còn phản ánh xu hướng mới trong phát triển AI.
“Các mô hình điều phối sẽ là hướng phát triển tiếp theo, vượt ra ngoài cuộc đua xây dựng những mô hình ngày càng lớn,” ông viết trên mạng xã hội X.
Theo David Ha, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu gần đây đã cho thấy rủi ro khi quá phụ thuộc vào một nhà cung cấp AI.
“Quyền truy cập vào các mô hình AI hàng đầu có thể biến mất chỉ sau một đêm. Trí tuệ tập thể là cách thực tế để giảm sự phụ thuộc vào quyền lực tập trung đó”, ông nhận định.
Khác với Sakana AI, công ty Trung Quốc 360 tập trung trực diện vào lĩnh vực an ninh mạng. Theo Reuters, ngoài Tulongfeng, công ty còn giới thiệu Yitianzhen – hệ thống AI tự động hóa hoạt động phòng thủ mạng và ứng phó sự cố.
Nhà sáng lập 360 Zhou Hongyi gọi AI phát hiện lỗ hổng là “tài sản chiến lược quốc gia”, đồng thời cảnh báo nguy cơ “minh bạch một chiều”, khi chỉ một số quốc gia hoặc tổ chức được tiếp cận công nghệ AI phát hiện lỗ hổng tiên tiến, còn phần còn lại thì không.
Trước khi bị áp đặt các hạn chế xuất khẩu, Anthropic là một trong những công ty AI tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với doanh thu quy đổi theo năm vượt 47 tỷ USD vào tháng 5/2026. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nếu các biện pháp kiểm soát kéo dài, các doanh nghiệp châu Á sẽ ngày càng có động lực chuyển sang những mô hình AI bản địa được tối ưu cho ngôn ngữ và nhu cầu trong khu vực, ngay cả khi Mỹ sau này nới lỏng các hạn chế hiện nay.