NASA đã lựa chọn Relativity Space, công ty tên lửa do cựu Chủ tịch Google Eric Schmidt nắm quyền kiểm soát, thực hiện một sứ mệnh khoa học lên Sao Hỏa, mở ra khả năng doanh nghiệp này có thể trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa tàu vũ trụ đến Hành tinh Đỏ trước cả SpaceX.
Theo thông báo ngày 16/6, NASA giao cho Relativity Space nhiệm vụ phát triển tàu vũ trụ cho sứ mệnh mang tên Aeolus, bao gồm việc chế tạo nền tảng mang các thiết bị khoa học, phóng tàu lên quỹ đạo và đưa nó tới Sao Hỏa.
Mô hình hợp tác này tương tự các chương trình thương mại mà NASA từng triển khai với SpaceX trong vận chuyển hàng hóa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hay Firefly Aerospace trong các sứ mệnh Mặt Trăng. Theo đó, NASA phụ trách phần khoa học, còn doanh nghiệp tư nhân cung cấp hạ tầng với chi phí thấp.
Sứ mệnh Aeolus sẽ mang theo bốn thiết bị khoa học nhằm quan sát và đo đạc khí quyển Sao Hỏa từ quỹ đạo. NASA kỳ vọng đây sẽ là hệ thống đầu tiên cung cấp dữ liệu toàn diện hằng ngày về bụi, gió và nhiệt độ trên hành tinh này.
Theo cơ quan vũ trụ Mỹ, các dữ liệu thu thập được sẽ giúp tăng độ an toàn cho các tàu đổ bộ trong tương lai, đồng thời hỗ trợ các kế hoạch đưa con người lên Sao Hỏa.
“Bằng cách kết hợp các thiết bị khoa học hàng đầu của NASA với sự sáng tạo và nguồn lực từ khu vực tư nhân, chúng tôi có thể thực hiện nhiều nghiên cứu hơn, thường xuyên hơn và rút ngắn thời gian đưa dữ liệu quan trọng đến các nhà khoa học đang chuẩn bị cho các sứ mệnh có người lái lên Sao Hỏa trong tương lai,” Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết.
Mục tiêu phóng năm 2028
NASA dự kiến phóng Aeolus vào năm 2028. Tiến độ này được đánh giá là khá tham vọng khi Relativity Space không chỉ phải hoàn thiện tàu vũ trụ cho sứ mệnh mà còn phải hoàn tất quá trình phát triển tên lửa Terran R, phương tiện dự kiến đưa Aeolus vào không gian.
NASA không công bố giá trị hợp đồng, trong khi Relativity Space chưa đưa ra bình luận.
Tuy nhiên, việc lựa chọn Relativity Space cũng đồng nghĩa NASA chấp nhận mức độ rủi ro nhất định. Công ty này hiện chưa từng đưa thành công bất kỳ tên lửa nào vào quỹ đạo và chưa có thành tích vận hành các sứ mệnh liên hành tinh.
Relativity Space được thành lập năm 2015 bởi hai cựu kỹ sư của SpaceX và Blue Origin, với tham vọng sử dụng công nghệ in 3D để giảm chi phí chế tạo tên lửa.
Tên lửa đầu tiên của công ty là Terran-1 đã được phóng thử vào tháng 3/2023 nhưng thất bại giữa hành trình. Sau đó, công ty chuyển trọng tâm sang mẫu tên lửa lớn hơn mang tên Terran R.
Eric Schmidt đặt cược vào ngành không gian
Năm 2025, Relativity Space gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Eric Schmidt sau đó đã mua cổ phần chi phối và trực tiếp đảm nhận vị trí CEO.
Cựu lãnh đạo Google ít tiết lộ về chiến lược đầu tư của mình, song được cho là đang quan tâm đến các trung tâm dữ liệu quỹ đạo và các dự án quan sát Trái Đất trong không gian. Schmidt cũng được cho là đang sử dụng Relativity Space để phóng kính thiên văn không gian Lazuli, dự án do quỹ từ thiện Schmidt Sciences tài trợ.
Việc Schmidt bước vào ngành tên lửa từng khiến nhiều nhà quan sát bất ngờ bởi đây là lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn và cạnh tranh khốc liệt. Tuy nhiên, nhu cầu thị trường đối với các tên lửa mới vẫn đang tăng cao trong bối cảnh nhiều chương trình phóng bị chậm tiến độ.
Thách thức tham vọng Sao Hỏa của SpaceX
Hợp đồng mới với NASA cũng có thể tạo ra một cuộc cạnh tranh đáng chú ý giữa Eric Schmidt và Elon Musk.
Dù Musk nhiều năm qua liên tục khẳng định mục tiêu đưa con người lên Sao Hỏa, SpaceX đến nay vẫn chưa thực hiện một sứ mệnh riêng nào tới Hành tinh Đỏ. Chiếc xe Tesla Roadster được SpaceX phóng vào không gian năm 2018 cũng không hướng tới Sao Hỏa như nhiều người lầm tưởng.
Nếu Aeolus được triển khai đúng tiến độ vào năm 2028 và hoàn thành hành trình tới Sao Hỏa, Relativity Space có thể trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa một sứ mệnh thương mại tới Hành tinh Đỏ, đánh dấu cột mốc mới trong cuộc đua không gian của khu vực tư nhân.
Eric Schmidt, cựu Chủ tịch Google và hiện là CEO của Relativity Space. Ảnh: Getty Images
Ảnh mô phỏng tàu vũ trụ của Relativity Space tiếp cận Hành tinh Đỏ. Ảnh: Space Daily
