Meta đã ký thỏa thuận với startup Overview Energy nhằm khai thác điện Mặt Trời vào ban đêm bằng cách truyền năng lượng từ không gian xuống Trái Đất, trong bối cảnh nhu cầu điện cho các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tăng mạnh.
Theo công bố, Overview Energy có kế hoạch triển khai hàng nghìn vệ tinh thu năng lượng Mặt Trời ngoài không gian, sau đó chuyển đổi thành ánh sáng hồng ngoại và truyền xuống các trang trại điện Mặt Trời trên mặt đất để tiếp tục chuyển hóa thành điện năng, cung cấp cho các trung tâm dữ liệu vào ban đêm.
Năm 2024, các trung tâm dữ liệu của Meta tiêu thụ hơn 18.000 gigawatt-giờ điện, tương đương nhu cầu của hơn 1,7 triệu hộ gia đình Mỹ trong một năm. Công ty đã cam kết phát triển 30 gigawatt nguồn năng lượng tái tạo, tập trung vào các nhà máy điện Mặt Trời quy mô công nghiệp. Tuy nhiên, việc vận hành ban đêm thường đòi hỏi lưu trữ pin hoặc phụ thuộc vào nguồn điện khác.
Overview Energy, có trụ sở tại bang Virginia (Mỹ), đề xuất giải pháp khác: thu năng lượng Mặt Trời dồi dào ngoài không gian, nơi không bị gián đoạn bởi chu kỳ ngày – đêm hay thời tiết. Năng lượng này sẽ được chuyển thành chùm tia hồng ngoại cường độ thấp, chiếu xuống các trang trại điện Mặt Trời lớn (cỡ hàng trăm megawatt) để tạo ra điện.
Công ty cho rằng việc sử dụng chùm tia hồng ngoại rộng có thể tránh được các rào cản công nghệ, an toàn và pháp lý vốn gặp phải với các phương án truyền điện bằng laser công suất cao hoặc vi sóng. Giám đốc điều hành Marc Berte khẳng định chùm tia này an toàn đến mức con người có thể nhìn trực tiếp mà không bị ảnh hưởng.
Meta cho biết đã ký thỏa thuận đặt trước công suất đầu tiên với Overview, với quy mô lên tới 1 gigawatt điện, dù chưa rõ giá trị tài chính của hợp đồng. Overview cũng đưa ra đơn vị đo mới “megawatt photon” để xác định lượng ánh sáng cần thiết tạo ra một megawatt điện.
Overview cho biết đã thử nghiệm truyền năng lượng từ máy bay xuống mặt đất và dự kiến phóng vệ tinh đầu tiên lên quỹ đạo Trái Đất thấp vào tháng 1/2028 để thử nghiệm truyền điện từ không gian. Công ty kỳ vọng bắt đầu triển khai đội vệ tinh quy mô lớn từ năm 2030, hướng tới xây dựng khoảng 1.000 vệ tinh ở quỹ đạo địa tĩnh, mỗi vệ tinh có thể hoạt động hơn 10 năm.
Khi đi vào vận hành, hệ thống này có thể phủ khoảng một phần ba bề mặt Trái Đất, ban đầu tập trung từ bờ Tây nước Mỹ đến Tây Âu. Khi Trái Đất quay và các trang trại điện Mặt Trời bước vào ban đêm, các vệ tinh sẽ bổ sung ánh sáng từ không gian để duy trì sản lượng điện.
Theo lãnh đạo Overview, mô hình kết hợp giữa phát điện và truyền tải linh hoạt này cho phép cung cấp năng lượng tại bất kỳ thị trường nào, vào bất kỳ thời điểm nào cần thiết — một lợi thế lớn trong bối cảnh nhu cầu điện toàn cầu, đặc biệt từ AI, đang tăng nhanh.
Hình minh họa vệ tinh của Overview Energy thu năng lượng Mặt Trời trong không gian và truyền xuống Trái Đất dưới dạng tia hồng ngoại để cung cấp điện cho các trang trại năng lượng và trung tâm dữ liệu, bao gồm cả vào ban đêm. Ảnh: Overview Energy
