Công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) Sapiens Technology của Singapore tuyên bố phát triển phương pháp mới giúp rút ngắn đáng kể thời gian huấn luyện robot, từ vài tháng xuống còn 30 phút trong một số thử nghiệm. Công nghệ này có thể tháo gỡ một trong những rào cản lớn đối với việc đưa robot vào các ngành công nghiệp.
Thông thường, để robot thực hiện một nhiệm vụ mới, các nhà phát triển phải huấn luyện AI trên lượng lớn dữ liệu và trải qua nhiều vòng thử nghiệm, điều chỉnh. Quá trình này có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng, nhất là khi robot phải hoạt động trong môi trường phức tạp.
Sapiens tìm cách rút ngắn quy trình bằng cách không huấn luyện lại toàn bộ mô hình AI mỗi khi chuyển sang một nhiệm vụ mới. Thay vào đó, công ty tập trung điều chỉnh một phần mô hình, gồm khoảng một đến ba tỷ tham số, trong khi những phần còn lại được giữ nguyên.
Tham số là những giá trị bên trong mô hình AI, quyết định cách hệ thống xử lý thông tin và đưa ra phản hồi. Có thể hình dung chúng như các nút điều chỉnh trong một mạng lưới xử lý thông tin: thay đổi các giá trị này sẽ làm thay đổi cách AI nhận biết môi trường và thực hiện nhiệm vụ.
Theo Sapiens, thay vì phải điều chỉnh toàn bộ mô hình có thể chứa hàng trăm tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ tham số, phương pháp mới chỉ tập trung vào một phần nhỏ cần thiết cho từng ứng dụng.
Bruce Yang, Giám đốc điều hành Sapiens Technology, cho biết công ty thiết kế quy trình huấn luyện theo hai phần. Phần thứ nhất tập trung vào những năng lực có thể dùng chung cho nhiều tình huống, như nhận biết môi trường và cải thiện hiệu suất hoạt động. Phần thứ hai điều chỉnh AI theo từng ứng dụng cụ thể, thông qua việc thay đổi môi trường thử nghiệm, nhiệm vụ cần thực hiện và tiêu chí đánh giá kết quả.
Cách tiếp cận này giúp tránh phải xây dựng lại từ đầu mỗi khi robot chuyển sang một công việc hoặc môi trường mới. Nhờ đó, thời gian huấn luyện có thể giảm xuống còn 30 phút đến chưa đầy một tuần, thay vì vài tuần đến vài tháng như trước.
Sapiens đã thử nghiệm phương pháp trên các thiết bị thương mại, gồm cánh tay robot và những con vịt robot bán sẵn trên thị trường, với nhiệm vụ nhặt đồ vật.
Sau khi được huấn luyện, robot còn có thể điều chỉnh hành vi trong quá trình hoạt động khi gặp những thay đổi so với tình huống ban đầu. Người dùng cũng có thể nhập yêu cầu bằng văn bản để hướng dẫn robot thực hiện những biến thể của nhiệm vụ đã học, thay vì phải lập trình từng động tác hoặc cung cấp chỉ dẫn chi tiết.
Điều này có nghĩa robot không chỉ lặp lại một chuỗi thao tác được lập trình sẵn, mà có thể vận dụng những gì đã học để xử lý các tình huống gần với nhiệm vụ ban đầu.
Kiểm soát hành vi của robot
Bên cạnh tốc độ huấn luyện, Sapiens cho biết họ chú trọng khả năng kiểm tra và kiểm soát hành vi của robot, đặc biệt trong những môi trường công nghiệp có mức độ rủi ro cao.
Theo ông Yang, công ty thiết kế quy trình huấn luyện và vận hành AI theo hướng có thể giám sát. Logic xử lý của hệ thống được chuyển thành ngôn ngữ tự nhiên để con người dễ đọc và kiểm tra.
Một cơ chế khác là thiết lập khoảng trễ giữa thời điểm AI lập kế hoạch hành động và lúc robot thực hiện. Khoảng thời gian này tạo cơ hội cho con người hoặc hệ thống giám sát phát hiện và ngăn chặn những hành động ngoài dự kiến.
Công nghệ của Sapiens có thể sử dụng với nhiều mô hình AI, trong đó có Agnes AI do công ty phát triển tại Singapore.
Ứng dụng trong môi trường công nghiệp và y tế
Một trong những khách hàng tiềm năng của Sapiens là TetraBOT Electronic Technology, công ty robot Trung Quốc từng thử nghiệm phương pháp huấn luyện mới và đang lên kế hoạch mở rộng sang nhiều robot công nghiệp.
Robot của TetraBOT có thể thực hiện những thao tác như xoay núm điều khiển, gạt công tắc và nhấn nút trên các hệ thống công nghiệp, chẳng hạn thiết bị tại trạm biến áp điện. Đây là những môi trường tiềm ẩn rủi ro, nơi con người thường phải mặc đồ bảo hộ khi làm việc.
Trước khi hợp tác với Sapiens, TetraBOT từng dành hai tháng huấn luyện robot bằng phương pháp truyền thống nhưng máy vẫn không thể hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
“Mục tiêu chung của chúng tôi là vượt qua giới hạn của những robot chỉ thực hiện các hành động riêng lẻ được định sẵn, để phát triển những robot có thể hiểu môi trường xung quanh, nắm bắt chỉ dẫn và tiến hành các hoạt động phức tạp,” đại diện TetraBOT nói về sự hợp tác.
Một doanh nghiệp khác đang làm việc với Sapiens là Shanghai Xinwei Medical Technology, nhà sản xuất thiết bị cấy ghép y tế. Công ty muốn ứng dụng AI để dự báo những khoảng trống trong nguồn hàng tồn kho và phân tích dữ liệu phục vụ hoạt động kinh doanh.
Xinwei gặp khó khăn khi sử dụng các mô hình AI có sẵn vì chúng không hiểu được mối liên hệ giữa những loại vật tư tiêu hao khác nhau cũng như mạng lưới quan hệ giữa các nhà phân phối trong chuỗi cung ứng.
Hai công ty đang phối hợp xây dựng các mô hình AI tùy chỉnh, sử dụng dữ liệu chuyên ngành và cơ chế tự học để thích nghi khi thông tin chưa đầy đủ.
Sapiens hiện đàm phán với hơn 30 doanh nghiệp trong lĩnh vực robot và y tế tại Mỹ, Trung Quốc và Singapore để thử nghiệm, mở rộng ứng dụng công nghệ.
Sapiens Technology, do Giám đốc điều hành Bruce Yang (bên phải) và đồng sáng lập Alex Ang lãnh đạo, đang đàm phán với các đối tác để thử nghiệm và mở rộng ứng dụng kỹ thuật mới. Ảnh: The Straits Times
Một cuộc thử nghiệm với vịt robot sau khi AI điều khiển nó được huấn luyện để nhặt giấy trên sàn. Ảnh: Sapiens Technology
