Tổng giám đốc Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) sẽ gặp các quan chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong tuần này, trong bối cảnh châu Âu tìm kiếm đối tác mới và hướng tới giảm phụ thuộc vào Mỹ trong hoạt động khám phá không gian.
Sự phát triển mạnh mẽ của SpaceX, công ty do tỷ phú Elon Musk sáng lập, đã phơi bày mức độ phụ thuộc của châu Âu vào công nghệ vũ trụ Mỹ.
“Trước hết, chúng ta cần củng cố năng lực của mình, trở thành một đối thủ mạnh hơn trong hệ sinh thái toàn cầu, nhưng vẫn sử dụng thế mạnh đó để hợp tác với các đối tác khác,” Josef Aschbacher, Tổng giám đốc ESA, nói với Reuters. Ông sẽ tham dự các cuộc họp tại Dubai và Abu Dhabi.
Ông Aschbacher cho biết châu Âu nhận ra lục địa này đang phụ thuộc rất lớn vào Mỹ trong lĩnh vực khám phá không gian. Các nhà lãnh đạo chính trị châu Âu cũng nói với ông rằng khu vực cần “nhiều quyền tự chủ và năng lực mạnh hơn”.
Hợp tác với NASA suy yếu
Quan hệ hợp tác kéo dài nhiều thập niên giữa ESA và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đang suy yếu sau khi Washington thu hẹp hoặc dừng một số dự án chung. Trong đó có chương trình Lunar Gateway nhằm xây dựng trạm vũ trụ trên quỹ đạo Mặt Trăng và dự án đưa mẫu vật từ Sao Hỏa về Trái Đất.
Ông Aschbacher cho biết khoảng 5% ngân sách của ESA có liên quan đến hoạt động hợp tác với Mỹ. Châu Âu cũng phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ Mỹ để đưa phi hành gia lên không gian.
Về dài hạn, ESA hy vọng ký một thỏa thuận khung với UAE, quốc gia từng thực hiện sứ mệnh đầu tiên của thế giới Arab tới Sao Hỏa vào năm 2020.
UAE hiện vận hành một số vệ tinh và đã đưa hai công dân nước này lên không gian thông qua chương trình phi hành gia. Tuy nhiên, quốc gia vùng Vịnh chưa thể tự tổ chức các vụ phóng tên lửa và cũng chưa sở hữu hệ thống định vị vệ tinh độc lập như Galileo của Liên minh châu Âu (EU) hay Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) của Mỹ.
Các cuộc thảo luận giữa ESA và UAE bao gồm khả năng phóng một xe tự hành lên Mặt Trăng và đưa một phi hành gia UAE tham gia chương trình EPIC. Theo kế hoạch, chương trình này sẽ đưa một phi hành đoàn lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) bằng tàu vũ trụ của SpaceX.
Ông Aschbacher cũng sẽ thăm một liên doanh giữa Loft Orbital, startup Pháp – Mỹ, và Marlan Space, doanh nghiệp được hậu thuẫn bởi Abu Dhabi, nhằm phát triển một mạng lưới vệ tinh. Chuyến thăm diễn ra sau khi Pháp và UAE nhất trí tăng cường thỏa thuận hợp tác quốc phòng chiến lược giữa hai nước.
Khi được hỏi liệu UAE có thể đầu tư vào các dự án hợp tác với ESA hay không, ông Aschbacher từ chối tiết lộ nội dung các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Hồi tháng 9, ông cho biết châu Âu cần thêm 10 tỷ euro (11,2 tỷ USD) trong 10 năm tới để củng cố quyền tự chủ trong lĩnh vực không gian.
Theo ông, khoảng thiếu hụt ngân sách này có thể được đưa ra thảo luận với UAE. Tuy nhiên, trước tiên ESA cần các chính phủ châu Âu thống nhất mức ngân sách mà mỗi nước sẽ đóng góp.
“Sau khi quyết định này được đưa ra, chúng tôi sẽ xem xét các cơ hội hợp tác quốc tế,” ông nói.
Các phóng viên đứng cạnh nguyên mẫu xe tự hành Sao Hỏa sáu bánh có tên Charlie trong cuộc thử nghiệm do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), Airbus và các đối tác châu Âu tổ chức tại vùng sa mạc Tabernas, Tây Ban Nha, ngày 1-10-2026. Cuộc thử nghiệm nhằm đánh giá công nghệ và quy trình vận hành cho sứ mệnh ExoMars Rosalind Franklin của ESA. Ảnh: Reuters
