Honda đang hợp tác với công ty hạ tầng không gian Redwire phát triển hệ thống robot tự động hỗ trợ công việc phòng thí nghiệm trên các trạm vũ trụ thương mại trong tương lai, nhằm giảm thời gian phi hành gia phải dành cho những thao tác thường nhật và duy trì hoạt động nghiên cứu khi trạm không có người trực.
Dự án kết hợp nền tảng chuyển động và khả năng tiếp cận vật thể của Redwire với công nghệ bàn tay robot có cảm biến xúc giác của Honda. Hệ thống được thiết kế để tự động tiếp cận, cầm nắm và thao tác với các vật thể phục vụ thí nghiệm trong môi trường vi trọng lực.
Nhu cầu tự động hóa đang tăng lên khi ngành công nghiệp không gian chuyển dần sang mô hình trạm vũ trụ thương mại. NASA dự kiến đưa Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS) rời quỹ đạo vào khoảng năm 2030. Các doanh nghiệp như Axiom Space, Vast và Orbital Reef đang theo đuổi kế hoạch xây dựng những trạm vũ trụ tư nhân để phục vụ nhiều khách hàng, trong đó có NASA.
Các trạm thế hệ mới ban đầu có thể nhỏ hơn ISS đáng kể, với kíp phi hành gia chỉ khoảng hai đến bốn người. Một số trạm cũng có thể hoạt động trong thời gian dài mà không có người ở. Để duy trì các thí nghiệm khoa học trong điều kiện vi trọng lực, hệ thống tự động sẽ đóng vai trò quan trọng.
Robot đảm nhiệm những thao tác thường nhật
Thời gian của phi hành gia là một trong những nguồn lực hạn chế nhất trên ISS. Ngoài các nhiệm vụ chuyên môn, họ vẫn phải xử lý những công việc lặp lại như quét mã vạch để kiểm kê thiết bị, thay khay chứa mẫu sinh học và bảo trì dụng cụ phòng thí nghiệm.
Đây là những việc cần thiết nhưng chiếm thời gian của đội ngũ được đào tạo chuyên sâu, trong khi môi trường không gian không có nhân lực hỗ trợ tại chỗ như các phòng thí nghiệm dưới mặt đất. Robot có thể đảm nhận một phần công việc này, giúp phi hành gia tập trung hơn vào nghiên cứu và những nhiệm vụ đòi hỏi con người trực tiếp thực hiện.
Trong dự án, Redwire cung cấp nền tảng robot có tên STAARK, viết tắt của Space Technology Autonomous Agile Robotic Kit, tức Bộ robot tự hành linh hoạt phục vụ công nghệ không gian.. Hệ thống được thiết kế để tự động tiếp cận và tương tác với các vật thể có thể dịch chuyển. Redwire hiện quản lý tám cơ sở nghiên cứu khoa học đang hoạt động trên ISS, nhờ đó có kinh nghiệm vận hành thiết bị nghiên cứu trong môi trường quỹ đạo.
Honda đóng góp công nghệ thao tác chính xác. Công ty từng được biết đến với robot hình người ASIMO, nhưng gần đây tập trung phát triển các hệ thống bàn tay robot. Phiên bản hiện tại có các ngón tay chuyển động độc lập, được trang bị cảm biến xúc giác và cảm biến lực.
Nhờ đó, robot có thể điều chỉnh lực cầm nắm phù hợp với từng vật thể, hạn chế làm vỡ lọ mẫu hoặc khiến vật thể tuột khỏi tay và trôi trong môi trường vi trọng lực. Khả năng này đặc biệt quan trọng khi xử lý mẫu sinh học và các dụng cụ thí nghiệm dễ hư hỏng.
Chưa có lịch triển khai trên quỹ đạo
Honda và Redwire chưa công bố thời điểm đưa hệ thống lên không gian hoặc thỏa thuận cung cấp robot cho một trạm vũ trụ thương mại cụ thể.
Một số dự án trạm tư nhân, trong đó có Haven-1 của Vast và trạm của Axiom Space, có thể bắt đầu phóng sớm nhất vào năm tới. Tuy nhiên, chưa có thông báo nào cho thấy các dự án này sẽ sử dụng hệ thống robot của Honda và Redwire.
Khi các trạm vũ trụ tư nhân phát triển, nhu cầu về thiết bị có thể tự vận hành, hỗ trợ thí nghiệm và làm việc trong thời gian không có phi hành gia được dự báo sẽ tăng. Tuy nhiên, khả năng thương mại hóa hệ thống của Honda và Redwire còn phụ thuộc vào kết quả phát triển kỹ thuật và việc tìm được khách hàng triển khai thực tế.
Hình minh họa hệ thống robot hỗ trợ phòng thí nghiệm do Honda và Redwire hợp tác phát triển. Ảnh: Honda/Redwire
