Hai phi công Pakistan đang trải qua chương trình huấn luyện chuyên sâu tại Trung Quốc để chuẩn bị cho chuyến bay có thể đưa công dân đầu tiên của nước này lên trạm vũ trụ Thiên Cung. Quyết định chọn người thực hiện sứ mệnh dự kiến được đưa ra vào giữa hoặc cuối tháng 10.
Zeeshan Ali và Khurram Daud đã trải qua nhiều tháng huấn luyện tại Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện Phi hành gia Trung Quốc ở Bắc Kinh. Hai người được lựa chọn từ khoảng 20 ứng viên vào vòng cuối trong chương trình do Pakistan và Trung Quốc lên kế hoạch từ năm 2019.
Chương trình huấn luyện bao gồm học tiếng Quan thoại, làm quen với các hệ thống tàu vũ trụ, thích nghi với môi trường vi trọng lực và chịu lực gia tốc lớn khi phóng. Người được chọn sẽ tiếp tục ở lại Trung Quốc cho đến khi phóng, sau đó trở về Pakistan sau thời gian phục hồi sau khi hạ cánh.
Amer Gilani, người phụ trách hợp tác bay có người lái của Cơ quan Nghiên cứu Vũ trụ Pakistan (SUPARCO), cho biết Trung Quốc chưa công bố thời điểm phóng hoặc người được chọn.
Uzair Ansari, Giám đốc trí tuệ nhân tạo của SUPARCO, cho biết hai phi công được ưu tiên nhờ kinh nghiệm bay tốc độ cao và khả năng chịu lực gia tốc lớn, yếu tố mà không nhiều nhà khoa học có được.
Nếu được thực hiện, chuyến bay sẽ đánh dấu lần đầu tiên một công dân Pakistan lên không gian và cũng là lần đầu Trung Quốc đưa một phi hành gia nước ngoài lên trạm Thiên Cung.
Mang thí nghiệm của Pakistan lên Thiên Cung
Phi hành gia Pakistan sẽ giữ vai trò “chuyên gia phụ trách tải trọng”, chịu trách nhiệm thực hiện các thí nghiệm khoa học thay vì điều khiển tàu vũ trụ.
SUPARCO đã nhận hơn 300 đề xuất từ các trường đại học ở Karachi, Lahore và Islamabad. Các viện nghiên cứu Trung Quốc chọn 4 đề xuất cho chuyến bay, tập trung vào các thí nghiệm công nghệ sinh học liên quan đến an ninh lương thực và biến đổi khí hậu.
Các thí nghiệm được chế tạo và thử nghiệm tại phòng thí nghiệm của SUPARCO trước khi được kỹ sư Trung Quốc phê duyệt. Ansari cho rằng đây là cơ hội để công nghệ Pakistan được kiểm chứng trên một nền tảng quốc tế.
Quy mô nghiên cứu của Pakistan vẫn khá khiêm tốn so với Thiên Cung. Trạm này đã thực hiện hơn 180 thí nghiệm, tạo ra hơn 500 công trình nghiên cứu và 150 bằng sáng chế.
Phụ thuộc vào năng lực không gian Trung Quốc
Sứ mệnh cho thấy Pakistan vẫn phụ thuộc đáng kể vào năng lực không gian của Trung Quốc. Phi hành gia Pakistan sẽ bay trên tàu vũ trụ do Trung Quốc chế tạo, được phóng từ Trung Quốc, huấn luyện bởi các chuyên gia Trung Quốc và sử dụng tiếng Quan thoại để liên lạc trên quỹ đạo.
Pakistan hiện chưa có tên lửa đẩy hoặc tàu vũ trụ chở người. Phi hành gia nước này dự kiến chỉ ở lại Thiên Cung khoảng một tuần, ngắn hơn nhiều so với các nhiệm vụ khoảng 6 tháng của phi hành gia Trung Quốc.
Kể từ chuyến bay đầu tiên của Yuri Gagarin năm 1961, công dân khoảng 50 quốc gia đã bay vào không gian. Tuy nhiên, chỉ Nga, Mỹ và Trung Quốc từng tự phóng tàu vũ trụ có người lái.
Sứ mệnh này là một phần trong hợp tác không gian rộng hơn giữa Pakistan và Trung Quốc, bao gồm các vệ tinh Pakistan do Trung Quốc phóng, hệ thống định vị vệ tinh chung và một xe tự hành do Pakistan chế tạo, dự kiến bay trên sứ mệnh Hằng Nga 8 của Trung Quốc khoảng năm 2028.
Theo Ansari, xe tự hành sẽ sử dụng công nghệ tạo ảnh lập thể bằng trí tuệ nhân tạo để phát hiện chướng ngại vật, xác định độ sâu và tự lập kế hoạch di chuyển trên bề mặt Mặt Trăng, bởi vì bộ điều khiển trên Trái đất không thể điều khiển xe theo thời gian thực.
Pakistan chưa có cam kết chính thức về việc đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trong khuôn khổ hợp tác với Trung Quốc. Gilani cho biết các bước tiếp theo sẽ phụ thuộc vào kết quả của “sứ mệnh đầu tiên”.
Ansari gọi chuyến bay lên Thiên Cung là “cơ hội chỉ có một lần trong đời” đối với các nhà khoa học Pakistan.
Uzair Ansari, Giám đốc trí tuệ nhân tạo của Cơ quan Nghiên cứu Vũ trụ Pakistan (SUPARCO), trong cuộc phỏng vấn với Reuters tại Karachi, Pakistan. Ảnh: Reuters
