Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí dành mức thuế ưu đãi cho khoảng 30 tỉ đô la hàng hóa “không nhạy cảm” theo mỗi chiều và thiết lập một kênh đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI), trong khuôn khổ 8 điểm đồng thuận đạt được trong chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 26-9 cho biết hai bên cũng nhất trí thành lập một hội đồng thương mại và tiếp tục triển khai các kết quả đạt được từ các cuộc đàm phán trước đó tại Kuala Lumpur.
Thỏa thuận được đưa ra sau khi Mỹ và Trung Quốc hồi đầu tuần nhất trí gia hạn thêm hai tháng lệnh đình chiến thương mại, vốn dự kiến hết hiệu lực ngày 10-11. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết việc gia hạn nhằm tạo thêm thời gian để hai bên đàm phán một thỏa thuận thương mại rộng hơn.
Mở kênh liên lạc về sự cố AI
Về AI, Mỹ và Trung Quốc nhất trí tổ chức đối thoại về lợi ích và rủi ro của công nghệ, với vòng thảo luận tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 11. Hai bên đồng thời thiết lập một kênh liên lạc để xử lý các sự cố liên quan đến AI.
Nhà Trắng trước đó cũng xác nhận thỏa thuận về một “kênh liên lạc song phương” dành cho các sự cố AI. Cơ chế này được xem là nhằm tạo một đường dây trao đổi trực tiếp khi xảy ra những sự cố công nghệ có nguy cơ ảnh hưởng đến quan hệ hai nước.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đánh giá tích cực việc Washington sử dụng thuật ngữ “siêu trí tuệ” (Super Intelligence) thay cho “trí tuệ nhân tạo”. Theo phía Trung Quốc, khi công nghệ AI tiếp tục phát triển, hai nước cần tăng cường trao đổi và tìm kiếm đồng thuận phù hợp với những diễn biến mới.
Trước đó, tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, ông Tập nói Mỹ và Trung Quốc có thể vừa cạnh tranh vừa tăng cường hợp tác trong lĩnh vực AI. Ông nhấn mạnh AI cần được phát triển dưới sự kiểm soát của con người và hướng tới phục vụ lợi ích của nhân loại.
Tiếp tục đối thoại về thương mại và đối ngoại
Chuyến thăm Washington kéo dài ba ngày của ông Tập kết thúc ngày 25-9. Hai bên không công bố một thỏa thuận thương mại mới quy mô lớn, nhưng các cam kết đạt được giúp duy trì tiến trình đàm phán giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo Nhà Trắng, Trung Quốc cũng nhất trí nhập khẩu ít nhất 10 triệu tấn than Mỹ trong năm 2027 và 2028. Hai nước đồng thời nhất trí dành mức thuế thuận lợi hơn cho 30 tỉ đô la hàng hóa không nhạy cảm theo mỗi chiều.
Hai bên cũng thống nhất hỗ trợ lẫn nhau khi tổ chức các hội nghị cấp cao của APEC và G20, trong đó ông Trump và ông Tập dự kiến tham dự các hội nghị do bên kia đăng cai.
Về đối ngoại, hai nhà lãnh đạo nhất trí Iran cần thực hiện cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên cũng cho rằng không quốc gia hay tổ chức nào nên áp đặt phí quá cảnh đối với các tuyến đường thủy quốc tế.
Ông Tập nói chuyến thăm Washington đã bổ sung “những nội dung mới” cho quan hệ Mỹ – Trung và hai bên đạt được “ổn định chiến lược trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại”.
Hai nhà lãnh đạo dự kiến gặp lại nhau tại Hội nghị APEC ở Thâm Quyến vào tháng 11 và Hội nghị G20 tại Miami vào tháng 12.
Chuyến thăm được đánh dấu bằng nhiều hoạt động ngoại giao cấp nhà nước, trong đó có quốc yến tại Nhà Trắng với sự tham dự của nhiều lãnh đạo công nghệ Mỹ. Tuy nhiên, các nội dung được công bố sau hội nghị cho thấy việc duy trì đối thoại và các cơ chế liên lạc giữa hai nước là một trong những kết quả đáng chú ý nhất.
Tổng thống Donald Trump trò chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tiệc quốc yến tại Phòng Đông của Nhà Trắng ở Washington, ngày 24-9-2026. Ảnh: AP
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump dùng trà cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên tại Phòng Đỏ của Nhà Trắng ở Washington, ngày 25-9-2026. Ảnh: Reuters
