Trung Quốc chiếm gần 3/5 số robot công nghiệp được lắp đặt trên toàn thế giới trong năm ngoái, cho thấy tốc độ tự động hóa sản xuất đang tăng nhanh tại nước này, đồng thời đưa robot và trí tuệ nhân tạo (AI) vào vị trí trung tâm trong chiến lược công nghiệp.
Theo báo cáo World Robotics 2026 do Liên đoàn Robot quốc tế (IFR) công bố hôm thứ Năm, Trung Quốc đã lắp đặt kỷ lục 354.000 robot công nghiệp trong năm 2025, tương đương 59% tổng số robot được lắp đặt trên toàn cầu. Con số này tiếp tục củng cố vị thế thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới của Trung Quốc.
Cột mốc trên được ghi nhận trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh sản xuất tiên tiến theo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), trong đó xác định AI vật lý và robot là những động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai.
“Thành công của Trung Quốc trong hiện đại hóa hệ thống công nghiệp dựa trên chiến lược phát triển robot quốc gia được khởi động cách đây 10 năm,” Jane Heffner, Chủ tịch IFR, cho biết trong một tuyên bố. Theo bà, chính sách mới nhất của Trung Quốc nhằm hướng nghiên cứu AI vào các ứng dụng công nghiệp thực tế, trong đó robot được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
Các số liệu cho thấy mức độ tự động hóa ngày càng cao tại các nhà máy Trung Quốc. Các nhà sản xuất điện tử tiếp tục là nhóm khách hàng lớn nhất của robot công nghiệp, với 96.400 robot được lắp đặt trong năm 2025, tăng 16% so với năm trước và chiếm 27% tổng nhu cầu.
Ngành ôtô, một trong những nhóm khách hàng chủ chốt tại Trung Quốc, ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong số các ngành công nghiệp lớn. Số robot được lắp đặt tăng 38%, lên 78.900 đơn vị, phản ánh đầu tư tiếp tục tăng vào sản xuất xe điện và các nhà máy thông minh.
Nhu cầu từ ngành kim loại và máy móc cũng tăng mạnh, với số robot được lắp đặt tăng 44%, lên 78.700 đơn vị.
Tuy nhiên, bên ngoài các ngành sản xuất truyền thống, tốc độ ứng dụng robot trong các lĩnh vực công nghiệp khác của Trung Quốc có sự phân hóa.
Số robot được lắp đặt trong ngành thực phẩm và đồ uống giảm 37% trong năm 2025, sau khi tăng tới 86% một năm trước đó. Ngành giấy và sản phẩm giấy duy trì đà tăng ổn định, với số robot được lắp đặt tăng 15% sau nhiều năm mở rộng nhanh.
Các nhà sản xuất robot trong nước cũng tiếp tục củng cố vị thế cạnh tranh.
Số robot do các doanh nghiệp Trung Quốc cung cấp tăng 15% trong năm 2025, chiếm 55% thị trường nội địa.
Kể từ năm 2024, các thương hiệu Trung Quốc đã cung cấp hơn một nửa tổng số robot công nghiệp được lắp đặt trong nước, phản ánh nỗ lực kéo dài nhiều năm của Trung Quốc nhằm tự chủ về thiết bị sản xuất tiên tiến.
Các nhà cung cấp nước ngoài cũng tăng doanh số. Số robot nhập khẩu được lắp đặt tăng 27% trong năm 2025, cho thấy các nhà sản xuất quốc tế vẫn hưởng lợi từ nhu cầu mạnh đối với những ứng dụng công nghiệp cao cấp.
IFR cho rằng sức ép nhân khẩu học và dân số già hóa là những yếu tố thúc đẩy các nhà sản xuất tự động hóa hoạt động sản xuất nhằm nâng cao khả năng chống chịu và năng suất.
Chính sách của chính phủ Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục củng cố xu hướng này. Trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), Trung Quốc ưu tiên tự chủ công nghệ, nâng cấp các ngành công nghiệp truyền thống và phát triển robot thông minh ứng dụng AI vật lý.
Báo cáo nhận định ngành robot Trung Quốc đang hướng tới việc trở thành lực lượng đổi mới trong lĩnh vực AI vật lý và phát triển robot công nghiệp thông minh.
IFR dự báo thị trường robot công nghiệp Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ trung bình 5-10% mỗi năm đến năm 2029.
Công nhân vận hành robot trong một nhà máy của Kuka ở Foshan, Trung Quốc. Ảnh: The New York Times
