Công ty Đức Isar Aerospace hôm 5/9 phóng tên lửa Spectrum từ Trung tâm Vũ trụ Andøya ở miền bắc Na Uy lúc 16h12 giờ miền Đông Mỹ, tương đương 3h12 ngày 6/9 theo giờ Việt Nam. Hơn 7 phút sau, Spectrum đi vào quỹ đạo elip quanh Trái đất, trở thành tên lửa đầu tiên đưa vật thể lên quỹ đạo từ lãnh thổ Tây Âu.
“Đây thực sự là thời khắc làm nên lịch sử — lịch sử của Spectrum, lịch sử của Isar và lịch sử của châu Âu,” Nikolaos Perakis, kỹ sư trưởng chương trình Spectrum tại Isar, nói trong buổi phát trực tiếp vụ phóng do công ty phối hợp với NASASpaceflight thực hiện. “Tôi vô cùng tự hào về thành tựu to lớn này.”
Tên lửa mang theo 5 vệ tinh CubeSat và một thiết bị thí nghiệm khoa học. Đây là lần thứ hai Spectrum thực hiện chuyến bay.
Tầng trên của Spectrum phải đưa các tải trọng vào quỹ đạo trước khi Isar có thể tuyên bố sứ mệnh hoàn thành toàn bộ mục tiêu. Việc triển khai chỉ có thể diễn ra sau khi tên lửa thực hiện một lần đốt động cơ để chuyển từ quỹ đạo elip ban đầu sang quỹ đạo gần tròn hơn. Quỹ đạo ban đầu được ước tính có điểm gần Trái đất nhất ở độ cao 180 km và điểm xa nhất ở 500 km.
Spectrum cuối cùng đã hoàn tất các bước này và triển khai các tải trọng theo kế hoạch. Isar xác nhận kết quả khoảng hai giờ sau khi phóng.
Đây là cột mốc quan trọng đối với Isar Aerospace, khi công ty đặt tham vọng lớn cho Spectrum. Với khả năng đưa khoảng 1.000 kg tải trọng lên quỹ đạo Trái đất thấp, tên lửa được kỳ vọng trở thành phương tiện phóng chủ lực cho các vệ tinh cỡ nhỏ và trung bình.
Cơ sở sản xuất của Isar gần Munich được thiết kế để có thể sản xuất hơn 30 tên lửa mỗi năm, qua đó hỗ trợ mục tiêu đưa Spectrum trở thành hệ thống phóng thương mại có tần suất hoạt động cao.
“Chuyến bay thứ hai là một cột mốc rất lớn, một thành công rất lớn,” Perakis nói. “Nhưng đây mới chỉ là khởi đầu. Tôi thực sự mong chờ những bước tiếp theo.”
Hành trình đến thành công này không diễn ra suôn sẻ. Spectrum lần đầu cất cánh từ Andøya vào tháng 3/2025 trong sứ mệnh mang tên “Going Full Spectrum” nhưng gặp sự cố và rơi trở lại Trái đất chưa đầy một phút sau khi phóng.
“Cuộc điều tra toàn diện được hoàn tất trong vòng hai tháng sau vụ phóng,” Isar viết trong bản cập nhật tháng 9/2025. “Kết quả điều tra xác định việc van thông khí mở ngoài ý muốn và mất khả năng kiểm soát tư thế khi bắt đầu thao tác xoay là những sự kiện khởi phát dẫn đến thất bại trong chuyến bay.”
Sau đó, chuyến bay thứ hai mang tên “Onward and Upward” liên tục bị trì hoãn. Một vấn đề với van điều áp khiến kế hoạch phóng ban đầu vào tháng 1 phải lùi sang tháng 3. Thời tiết xấu và một con tàu đi vào khu vực an toàn khiến nhiều nỗ lực trong tháng này bị hủy bỏ. Đến ngày 9/4, vụ phóng tiếp tục bị dừng do phát hiện rò rỉ tại bình chịu áp lực composite.
Isar thử phóng lần nữa vào ngày 15/6 nhưng quyết định tạm dừng sau khi “phát hiện bất thường trong hệ thống chất lưu của phương tiện,” theo thông báo của công ty trên X hôm đó.
“Chúng tôi rõ ràng đã gặp một số lần trì hoãn. Chúng tôi cũng gặp những thất bại, nhưng đã trở lại mạnh mẽ hơn,” Perakis nói. “Điều đó cho thấy khối lượng công việc kỹ thuật khổng lồ của tất cả các đội ngũ, và chính điều đó đã đưa chúng tôi vào quỹ đạo.”
Spectrum là tên lửa đầu tiên đưa vật thể lên quỹ đạo từ Tây Âu. Tuy nhiên, các vụ phóng lên quỹ đạo đã được thực hiện từ phần lãnh thổ châu Âu của Nga trong nhiều thập niên.
Tên lửa Spectrum thứ hai của Isar Aerospace cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Andøya ở Na Uy ngày 5/9/2026. Ảnh: Isar Aerospace
Góc nhìn từ tầng hai tên lửa Spectrum của Isar Aerospace sau khi phương tiện đưa tải trọng lên quỹ đạo ngày 5/9/2026. Ảnh: Isar Aerospace
