Các startup robot châu Âu đối đầu với những ông lớn Trung Quốc -

Những robot hình người có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ thu hoạch nho đến chào đón du khách, đang trở thành tâm điểm tại hội chợ công nghệ VivaTech ở Pháp tuần này. Trong bối cảnh đó, các công ty châu Âu đang nỗ lực tìm chỗ đứng ở những phân khúc ngách, nơi các “gã khổng lồ” Trung Quốc chưa hoàn toàn thống trị.
Công ty Pháp Enchanted Tools giới thiệu Mirokai – một robot “xã hội” với đôi tai dài màu cam và đôi mắt xanh lớn. Theo giám đốc marketing Richard Malterre, các nguyên mẫu của robot này, có khả năng giao tiếp bằng hơn 50 ngôn ngữ, đã được triển khai thử nghiệm tại bệnh viện và sân bay để hỗ trợ chào đón khách. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đưa sản phẩm sản xuất hàng loạt ra thị trường vào cuối năm nay.
“Ít nhất 60% linh kiện được sản xuất tại châu Âu, và chúng tôi đang nỗ lực duy trì tỷ lệ này,” ông Malterre nói với AFP. Tuy nhiên, ông thừa nhận một số công nghệ cốt lõi của robot AI vẫn phụ thuộc bên ngoài châu Âu, như chip đồ họa của Nvidia – thành phần quan trọng trong “bộ não” của robot và cũng là nền tảng cho sự bùng nổ của AI tạo sinh.
Trong khi đó, về năng lực sản xuất robot, Trung Quốc đang chiếm ưu thế nhờ các doanh nghiệp như Unitree và Agibot. Những màn trình diễn robot đồng bộ, thuần thục của các công ty này tại VivaTech đã thu hút sự chú ý lớn của khách tham quan.
Theo công ty tư vấn Omdia (Anh), khoảng 87% trong số 13.000 robot hình người được triển khai toàn cầu năm 2025 có nguồn gốc từ các nhà máy Trung Quốc.
Chuyên gia robot Joern Buss (Arthur D. Little) nhận định Trung Quốc hiện “chắc chắn đang dẫn đầu”, đặc biệt khi các doanh nghiệp nước này ngày càng phát triển mô hình “nhà máy tối” – các cơ sở sản xuất tự động hóa hoàn toàn, không cần con người.
Tuy vậy, ông cho rằng châu Âu vẫn đang bắt kịp Nhật Bản và Hàn Quốc, với sự hiện diện của nhiều công ty robot lâu đời và một số startup mới nổi.
Trong số đó có Neura Robotics (Đức), doanh nghiệp phát triển robot hình người cho cả công nghiệp và gia đình, đồng thời xây dựng nền tảng huấn luyện robot thực hiện các tác vụ của con người. Công ty gần đây cho biết đã huy động được 1,4 tỷ USD vốn đầu tư.
CEO David Reger cho biết nhu cầu thị trường đang tăng mạnh: “Chúng tôi nhận được yêu cầu cho đủ mọi lĩnh vực, thậm chí cả nha khoa. Ai cũng tìm robot hỗ trợ vì thiếu nhân lực.”
Giống nhiều nền kinh tế phát triển khác, châu Âu đang đối mặt với già hóa dân số, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt lao động trong cả sản xuất và dịch vụ.
Theo Reger, robot chính là “cơ hội chiến lược cuối cùng” của châu Âu: “Lục địa này cần trụ cột kinh tế này để duy trì vị thế.”
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những thách thức lớn như quy định nghiêm ngặt và khả năng tiếp cận vốn kém cạnh tranh hơn so với Mỹ. Dù vậy, Neura vẫn giữ trụ sở tại châu Âu và đang hợp tác với Bosch và Schaeffler trong các dự án tự động hóa nhà máy. Công ty hiện có sổ đặt hàng vượt 1 tỷ USD.
Vấn đề bảo vệ dữ liệu và chủ quyền công nghệ cũng được đặt ra.
CEO Francesco Ferro của PAL Robotics (Tây Ban Nha) cảnh báo: “Nếu toàn bộ sản xuất robot chuyển sang Nhật Bản hoặc Trung Quốc, đó sẽ là một vấn đề lớn về chủ quyền.”
Công ty này mang đến VivaTech nhiều mẫu robot lắp ráp tại Barcelona, trong đó có robot hai chân “Kangaroo” và robot Tiago với cánh tay linh hoạt, đang được ứng dụng trong logistics và thu hoạch nho.
Theo Ferro, các hệ thống robot thu thập lượng lớn dữ liệu để huấn luyện chuyển động, do đó châu Âu cần xây dựng “chuỗi cung ứng robot hoàn toàn nội khối, không chỉ dựa trên yếu tố giá cả”, nếu không sẽ khó cạnh tranh với sản phẩm Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, startup Pháp–Mỹ Genesis AI dự kiến đưa hoạt động sản xuất robot đa năng Eno về nội địa vào năm tới sau giai đoạn sản xuất tại Trung Quốc. Đồng sáng lập Théophile Gervet cho biết khách hàng mục tiêu là các nhà máy lớn tại Pháp, Ý và Đức.
Trong khi đó, Enchanted Tools khẳng định họ sẵn sàng bước vào cuộc cạnh tranh dài hơi. “Tôi tin vào năng lực và sự sáng tạo của chúng tôi. Chúng tôi phải sẵn sàng cho một cuộc chiến, không phải bỏ cuộc,” ông Malterre nói.