Một công ty chế tạo vệ tinh đầy tham vọng đang chuẩn bị phóng trong vòng hai tuần tới một trong những vệ tinh có công suất lớn nhất từng được chế tạo, nhằm trình diễn công nghệ cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo.
Startup K2 Space, do hai anh em và cựu kỹ sư của SpaceX là Karan và Neel Kunjur thành lập năm 2022, đã tích hợp vệ tinh Gravitas vào tên lửa Falcon 9. Dự kiến, tên lửa này có thể được phóng ngay vào cuối tháng.
Gravitas có khối lượng khoảng 2 tấn và sải cánh lên tới 40 mét khi các tấm pin Mặt Trời được triển khai. Điểm nổi bật nhất của vệ tinh này là công suất điện lớn: Gravitas có thể tạo ra 20 kW điện năng để vận hành các tải trọng như cảm biến mạnh, thiết bị truyền tín hiệu và máy tính. Để so sánh, loại vệ tinh lớn và đắt tiền như ViaSat-3 có thể tạo hơn 25 kW, trong khi Elon Musk cho biết các vệ tinh Starlink thế hệ mới dự kiến đạt khoảng 20 kW — còn phần lớn vệ tinh hiện nay chỉ tạo ra vài kW.
“Tương lai là công suất cao hơn,” CEO Karan Kunjur cho biết. K2 đã huy động được 450 triệu USD và được định giá 3 tỷ USD vào tháng 12/2025 để hiện thực hóa tầm nhìn này. Nhiệm vụ Gravitas sẽ là bước đi đầu tiên đưa công ty vào vận hành thực tế trong không gian.
Vệ tinh này sẽ mang theo 12 mô-đun tải trọng chưa được công bố từ nhiều khách hàng, bao gồm Bộ Quốc phòng Mỹ, cùng một động cơ điện 20 kW — được kỳ vọng là mạnh nhất từng được triển khai trong không gian.
Theo Kunjur, sứ mệnh sẽ được đánh giá qua nhiều cấp độ: đầu tiên là khả năng triển khai và phát điện của vệ tinh; tiếp theo là vận hành các tải trọng và thử nghiệm động cơ; và cuối cùng là sử dụng động cơ để nâng quỹ đạo vệ tinh lên cao hơn hàng nghìn km.
Dù vậy, việc phóng một vệ tinh mới không hề dễ dàng — khoảng 85% linh kiện của Gravitas được K2 tự thiết kế và sản xuất. Điều quan trọng nhất, theo ông, là tối đa hóa việc thu thập dữ liệu để phục vụ cho thiết kế thế hệ vệ tinh tiếp theo.
Công ty dự kiến phóng thêm 11 vệ tinh trong hai năm tới, phục vụ cả mục đích thử nghiệm và thương mại. Đến năm 2028, K2 kỳ vọng sẽ sản xuất vệ tinh cho khách hàng xây dựng các mạng lưới không gian công suất cao.
Khi vệ tinh ngày càng đóng vai trò lớn trong nền kinh tế, công suất điện của chúng trở thành yếu tố then chốt mở ra các mô hình kinh doanh mới. Trước mắt, tác động rõ nhất sẽ là trong lĩnh vực viễn thông — công suất cao giúp tăng lưu lượng truyền tải và giảm nguy cơ bị gây nhiễu. Về lâu dài, khi nhu cầu xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo tăng lên, các vệ tinh mạnh hơn sẽ cần thiết để vận hành các bộ xử lý tiên tiến.
Tuy nhiên, chi phí phóng vẫn là rào cản lớn đối với các trung tâm dữ liệu không gian và các vệ tinh công suất cao. K2 ban đầu đặt cược vào Starship — tên lửa thế hệ mới của SpaceX — với kỳ vọng giảm mạnh chi phí đưa hàng hóa lên quỹ đạo. Tuy nhiên, thời điểm Starship đi vào vận hành rộng rãi vẫn chưa rõ ràng.
Dù vậy, nhu cầu ngày càng tăng về công suất trên quỹ đạo — từ các mạng vệ tinh như Starlink và Amazon, các dự án điện toán không gian của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, cho tới kế hoạch phòng thủ tên lửa trị giá 185 tỷ USD của Lầu Năm Góc — đang củng cố triển vọng cho các vệ tinh như Gravitas.
K2 cho rằng sản phẩm của họ vẫn có sức cạnh tranh ngay cả khi chi phí phóng chưa giảm mạnh (chi phí dự kiến 7,2 triệu USD dành cho khách hàng khi phóng trên Falcon 9, so với mức cắt giảm chỉ còn 600.000 USD khi tên lửa khổng lồ Starship đi vào hoạt động). Với mức giá khoảng 15 triệu USD, Gravitas được đánh giá rẻ hơn các vệ tinh công suất cao truyền thống nhưng mạnh hơn so với các vệ tinh nhỏ cùng phân khúc.
Trong tương lai, khi các tên lửa siêu lớn đi vào hoạt động thường xuyên, K2 cho biết họ đã sẵn sàng với các thiết kế lớn hơn — bao gồm cả vệ tinh công suất lên tới 100 kW, hiện đã được hoàn thiện bản thiết kế trong nhà máy của công ty.
Các kỹ sư kiểm tra vệ tinh Gravitas của K2 Space trong buồng mô phỏng môi trường không gian trước khi phóng. Ảnh: K2
