NASA có thể sẽ không phóng sứ mệnh Mặt trăng Artemis 2 có người lái vào đầu tháng 3 như kế hoạch, sau khi tên lửa phóng sứ mệnh được phát hiện gặp sự cố mới.
Sáng thứ Bảy (21/2), cơ quan này thông báo đã phát hiện một vấn đề trên tên lửa Space Launch System (SLS) của Artemis 2, hiện đang đặt tại bệ phóng 39B ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC), bang Florida.
Sự cố được ghi nhận trong đêm từ thứ Sáu (20/2) sang thứ Bảy: dòng khí helium trong tầng trên của tên lửa bị gián đoạn. Theo Giám đốc NASA Jared Isaacman chia sẻ trên mạng xã hội X, vấn đề này nhiều khả năng sẽ buộc NASA phải đưa tên lửa rời khỏi bệ phóng và chuyển trở lại Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện (VAB) khổng lồ tại KSC.
“Điều này gần như chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khung thời gian phóng tháng 3,” Isaacman viết.
Khung phóng này khá ngắn, kéo dài từ ngày 6 đến 9/3, với một cơ hội bổ sung vào ngày 11/3. Nếu không kịp các mốc này, NASA sẽ phải chờ ít nhất ba tuần nữa. Khung phóng tiếp theo dự kiến rơi vào các ngày 1/4, 3–6/4 và 30/4.
Trong bài blog đăng hôm thứ Bảy, các quan chức NASA viết: “Việc đưa tên lửa trở lại VAB đồng nghĩa NASA sẽ không thể phóng Artemis 2 trong khung tháng 3. Tuy nhiên, việc chuẩn bị nhanh chóng có thể giúp bảo toàn cơ hội phóng vào tháng 4 nếu cần cho tên lửa quay lại, tùy thuộc vào kết quả phân tích dữ liệu, công tác sửa chữa và tiến độ trong những ngày, tuần tới.”
Thông tin này gây bất ngờ phần nào, bởi chỉ một ngày trước đó NASA còn công bố mục tiêu phóng Artemis 2 vào ngày 6/3. Đây sẽ là sứ mệnh có người lái đầu tiên bay vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp kể từ khi kỷ nguyên Apollo kết thúc. Artemis 2 sẽ đưa ba phi hành gia NASA và một phi hành gia Canada thực hiện chuyến bay khoảng 10 ngày quanh Mặt trăng bằng tàu Orion trước khi quay về Trái Đất.
Quyết định chọn mốc 6/3 được đưa ra sau khi NASA đánh giá dữ liệu từ buổi diễn tập tổng duyệt tiếp nhiên liệu (wet dress rehearsal – WDR) lần hai của Artemis 2, kéo dài hai ngày. Buổi WDR kết thúc hôm thứ Năm (19/2) với việc tiếp nhiên liệu thành công cho cả hai tầng của SLS — một cột mốc quan trọng, đặc biệt khi lần diễn tập đầu tiên vào ngày 2/2 đã phải dừng sớm do rò rỉ nhiên liệu hydro lỏng (LH2).
Tình trạng rò rỉ LH2 từng gây nhiều lần trì hoãn cho Artemis 1 — sứ mệnh không người lái phóng năm 2022 — nhưng NASA cho biết hiện vấn đề này đã được kiểm soát.
Trong cuộc họp báo hôm thứ Sáu, nhóm Artemis 2 nói rằng chỉ còn hai hạng mục lớn trước khi bật “đèn xanh” phóng: hoàn tất đánh giá sẵn sàng bay, dự kiến diễn ra vào cuối tuần tới, và lắp đặt hai giàn “tiếp cận khẩn cấp tại bệ” trên tháp phóng di động để kiểm tra hệ thống hủy chuyến bay của Artemis 2.
Các giàn này đã được lắp đặt hôm thứ Sáu, theo NASA. Tuy nhiên, chúng có thể sớm bị tháo dỡ.
“Các nhóm đang tích cực rà soát dữ liệu và thực hiện các bước chuẩn bị cho khả năng đưa tên lửa quay lại tòa nhà lắp ráp, nhằm xử lý vấn đề sớm nhất có thể trong khi kỹ sư xác định hướng đi tối ưu,” NASA cho biết.
Dòng helium đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tầng trên SLS: khí này giúp tạo áp suất cho các bồn chứa hydro lỏng và oxy lỏng, đồng thời duy trì điều kiện môi trường thích hợp cho động cơ vận hành. Vấn đề gián đoạn dòng helium không xuất hiện trong buổi tổng diễn tập.
NASA đang xử lý trục trặc ở tầng trên của tên lửa Space Launch System thuộc sứ mệnh Artemis 2, nhiều khả năng khiến lịch phóng Mặt trăng bị trì hoãn. Ảnh: NASA
