Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu đã ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế toàn cầu mới 10% mang tính “tạm thời”, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hôm thứ Sáu ra phán quyết bác bỏ nhiều mức thuế toàn cầu mà ông đã tăng vào năm ngoái. Mức thuế được ban hành theo một thẩm quyền khác với thẩm quyền mà Tòa án Tối cao vừa bác bỏ, và có thể kéo dài trong 150 ngày.
“Đây là vinh dự lớn của tôi khi vừa ký, từ Phòng Bầu dục, mức Thuế Toàn cầu 10% áp dụng cho tất cả các quốc gia, có hiệu lực gần như ngay lập tức. Cảm ơn sự quan tâm của các bạn đối với vấn đề này!,” Trump viết trên Truth Social.
Trump viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép tổng thống áp mức thuế lên tới 15% nhằm xử lý “thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng”, theo một bản thông tin của Nhà Trắng. Các mức thuế được áp dụng theo thẩm quyền này chỉ có thể duy trì tối đa 150 ngày, trừ khi Quốc hội thông qua luật gia hạn.
Trước đó cùng ngày thứ Sáu, Tòa án Tối cao, với tỷ lệ 6-3, đã bác bỏ thẩm quyền của chính quyền trong việc áp thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Thông báo mới của Nhà Trắng nhằm duy trì phần lớn chính sách thuế quan của Trump ngay cả sau phán quyết của tòa.
“Có hiệu lực ngay lập tức, tất cả các mức thuế vì an ninh quốc gia theo Điều 232, và các mức thuế hiện hành theo Điều 301 — chúng đang tồn tại, chúng ở đó — vẫn được duy trì đầy đủ, hoàn toàn có hiệu lực,” Trump nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng chiều thứ Sáu (sáng thứ Bảy giờ Việt Nam). “Hôm nay, tôi sẽ ký sắc lệnh áp mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122, ngoài các mức thuế thông thường mà chúng ta đang thu. Và chúng tôi cũng đang khởi động một số cuộc điều tra theo Điều 301 và các điều khoản khác, để bảo vệ đất nước trước các hành vi thương mại không công bằng của các quốc gia và công ty khác.”
Các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ 0 giờ 01 phút ngày 24 tháng 2.
Bản thông tin của Nhà Trắng liệt kê các ngoại lệ tương tự những ngoại lệ từng được áp dụng trong các mức thuế bị vô hiệu hôm thứ Sáu, loại trừ một số sản phẩm cụ thể trong các lĩnh vực như năng lượng, dược phẩm, ô tô và hàng không vũ trụ, đồng thời bảo vệ các hàng hóa từ các nước láng giềng Bắc Mỹ tuân thủ Hiệp định Mỹ–Mexico–Canada (USMCA) — thỏa thuận thương mại mà Trump ký trong nhiệm kỳ đầu.
Tuy nhiên, quy định này sẽ không cho phép tổng thống có mức độ linh hoạt như khi sử dụng luật quyền hạn khẩn cấp. Theo luật, mức thuế phải mang tính “không phân biệt đối xử”, nghĩa là Mỹ không thể ưu đãi một số đối tác thương mại mà không áp dụng tương tự với các nước khác.
Trong bài phát biểu chuẩn bị cho một sự kiện tại Dallas, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết các mức thuế áp dụng theo Điều 122, kết hợp với các mức thuế bổ sung theo Điều 232 và 301, “sẽ giúp doanh thu thuế quan năm 2026 hầu như không thay đổi.”
Trump cũng khởi động các cuộc điều tra về hoạt động thương mại của một số quốc gia cụ thể — dù ông không nêu rõ tên — điều này có thể cho phép ông áp mức thuế cao hơn đối với các đối tác thương mại như Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Canada. Ông cho biết các cuộc điều tra sẽ diễn ra trong vài tháng.
Trong thời gian chờ đợi, Trump vẫn duy trì hàng loạt mức thuế đối với các ngành cụ thể, bao gồm ô tô và linh kiện ô tô, thép và nhôm, đồng, và gỗ mềm. Các mức thuế này đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các quốc gia tiến tới các thỏa thuận thương mại và có thể góp phần duy trì hiệu lực của những thỏa thuận đó.
“Chúng ta có rất nhiều công cụ trong tay,” Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, nói tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng. “Trong những ngày và tuần tới, các bạn sẽ thấy tất cả những điều đó được triển khai. Và chúng tôi sẽ đảm bảo tính liên tục của chương trình.”
(Từ trái sang) Tổng thống Donald Trump phát biểu khi Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer theo dõi trong buổi họp báo sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng của Trump, tại Phòng họp báo James Brady ở Nhà Trắng hôm thứ Sáu. Ảnh: Politico
