Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã hoàn tất lần thử nghiệm nạp nhiên liệu thứ hai cho tên lửa Mặt Trăng Artemis 2 vào tối 19/2, một bước kiểm tra quan trọng có thể giúp sứ mệnh vẫn kịp phóng sớm nhất vào đầu tháng 3.
Buổi “tổng diễn tập ướt” (Wet Dress Rehearsal – WDR) kéo dài hai ngày đã kết thúc lúc 22h16 ngày 19/2 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ (10h16 sáng 20/2 giờ Việt Nam) tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Florida). Đây là cuộc chạy thử toàn bộ quy trình trước khi phóng, bao gồm nạp đầy nhiên liệu và mô phỏng đếm ngược.
Nạp thành công 730.000 gallon nhiên liệu siêu lạnh
Trong thử nghiệm, đội kỹ thuật đã nạp thành công 730.000 gallon (2,76 triệu lít) hydro lỏng siêu lạnh và oxy lỏng vào hai tầng của tên lửa Space Launch System (SLS), mà không vượt quá giới hạn an toàn về nồng độ rò rỉ hydro trên mặt đất, theo NASA.
Đây được xem là hạng mục quan trọng và phức tạp nhất của toàn bộ quá trình diễn tập.
Hai tuần trước, buổi tổng diễn tập đầu tiên đã phải dừng sớm do phát hiện rò rỉ hydro lỏng (LH2) tại điểm giao tiếp giữa bệ phóng và tên lửa — khu vực kết nối thông qua các đường ống kỹ thuật gọi là “umbilicals” thuộc tháp phóng di động.
Sau đó, các kỹ sư đã thay thế hai vòng đệm tại vị trí này và tiến hành nạp thử một phần nhiên liệu vào ngày 12/2 để kiểm tra. Lần thử thứ hai hôm 19/2 cho thấy các vòng đệm hoạt động ổn định.
NASA vốn đã phải vật lộn với vấn đề rò rỉ hydro kể từ thời tàu con thoi, khi nhiều động cơ của SLS có nguồn gốc từ chương trình này. Chuyến bay thử nghiệm Artemis I từng bị trì hoãn nhiều tháng vì rò rỉ hydro trước khi phóng thành công vào tháng 11/2022.
Kiểm tra đếm ngược và hệ thống an toàn
Ngoài nạp nhiên liệu, đội phóng còn hoàn tất nhiều hạng mục kỹ thuật quan trọng khác, bao gồm đóng nắp khoang phi hành đoàn Orion và kiểm tra hệ thống thoát hiểm khẩn cấp.
NASA đã thực hiện hai lần “terminal count” — giai đoạn đếm ngược cuối cùng khi hệ thống tự động tiếp quản — đưa đồng hồ về mốc T-33 giây và T-29 giây trước khi dừng mô phỏng khởi động động cơ.
“Trong giai đoạn terminal count, các hệ thống tự động thực hiện kiểm tra cuối cùng đối với máy tính bay, hệ thống xả động cơ và thiết bị hỗ trợ mặt đất; tên lửa chuyển sang nguồn điện nội bộ và tiến tới mô phỏng khởi động động cơ,” NASA cho biết.
Một trục trặc nhỏ xảy ra khi lần đếm ngược thứ hai phải tạm dừng ngắn do bất thường điện áp ở hệ thống điện tử của tên lửa đẩy. Tuy nhiên, sự cố này không ảnh hưởng đến việc hoàn tất cuộc diễn tập.
Bốn phi hành gia chuẩn bị cách ly
Nếu mọi việc tiếp tục thuận lợi, Artemis 2 có thể phóng trong cửa sổ gần nhất từ ngày 6–9/3 hoặc ngày 11/3. Cửa sổ tiếp theo sẽ mở vào đầu tháng 4.
Trong một tín hiệu tích cực, phi hành đoàn Mỹ–Canada gồm Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch (NASA) cùng Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada) dự kiến bắt đầu giai đoạn cách ly kéo dài hai tuần từ thứ Sáu nhằm tạo linh hoạt cho lịch phóng. Ba trong số bốn phi hành gia đã có mặt tại bệ phóng hôm 19/2 để theo dõi quá trình thử nghiệm.
Artemis 2 sẽ đưa bốn phi hành gia thực hiện chuyến bay kéo dài 10 ngày quanh Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất. Đây sẽ là chuyến bay có người lái đầu tiên vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp kể từ khi chương trình Apollo kết thúc năm 1972, đồng thời là nhiệm vụ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis.
An toàn vẫn là ưu tiên hàng đầu
Tân Giám đốc NASA Jared Isaacman cho rằng việc giãn cách nhiều năm giữa các chuyến bay khiến vấn đề kỹ thuật thêm phức tạp. Ông cam kết sẽ thiết kế lại các kết nối nhiên liệu giữa tên lửa và bệ phóng trước sứ mệnh Artemis III — nhiệm vụ dự kiến đưa các phi hành gia hạ cánh gần cực nam Mặt Trăng trong vài năm tới.
“Chúng tôi sẽ không phóng nếu chưa sẵn sàng và sự an toàn của các phi hành gia luôn là ưu tiên cao nhất,” ông viết trên mạng xã hội X tuần trước.
Isaacman cũng nhấn mạnh yêu cầu về an toàn trong bối cảnh NASA đang chịu áp lực sau sự cố tàu vũ trụ Starliner của Boeing, từng khiến hai phi hành gia mắc kẹt nhiều tháng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế.
NASA sẽ tổ chức họp báo lúc 11h sáng 20/2 (giờ miền Đông, tức 23h cùng ngày giờ Việt Nam) để công bố chi tiết kết quả tổng diễn tập và kế hoạch tiếp theo cho Artemis 2.
NASA hoàn tất buổi diễn tập “wet dress rehearsal” cho tên lửa Mặt Trăng Artemis 2 vào ngày 19/2/2026. Ảnh: NASA
Tên lửa Artemis II Space Launch System với tàu Orion đặt trên bệ phóng di động tại Tổ hợp Phóng 39B, ngày 29/1/2026, tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida. Ảnh: NASA
