Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) của Singapore vừa công bố ba dự án không gian mới, nhằm giúp các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước tiếp cận không gian dễ dàng, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí hơn. Các dự án này thuộc Chương trình Phát triển Công nghệ Không gian của Singapore và là những sáng kiến đầu tiên trong Chương trình Tiếp cận Không gian, với kế hoạch phóng vệ tinh trong giai đoạn 2026-2028.
Dự án đầu tiên tập trung vào việc đưa trí tuệ nhân tạo lên vệ tinh cỡ nhỏ. Các nhà khoa học của Trung tâm Nghiên cứu Vệ tinh NTU sẽ tích hợp một hệ thống AI tính toán biên vào vệ tinh nano do công ty Satoro Space chế tạo. Vệ tinh chuẩn 3U, chỉ lớn bằng một hộp giày, có khả năng xử lý hình ảnh ngay trên quỹ đạo bằng các mô hình AI gọn nhẹ. Nhờ đó, vệ tinh không cần gửi toàn bộ dữ liệu thô về Trái Đất, giúp tiết kiệm băng thông và cho phép đưa ra quyết định nhanh hơn trong quá trình vận hành.
Trên cùng vệ tinh này, nhóm nghiên cứu cũng sẽ thử nghiệm pin mặt trời perovskite thế hệ mới. Đây là loại pin nhẹ, đang được NTU phối hợp phát triển cùng công ty khởi nghiệp Singfilm. Việc thử nghiệm trong môi trường không gian sẽ giúp đánh giá chính xác hiệu suất và độ bền của pin, những yếu tố quan trọng nếu muốn ứng dụng rộng rãi trong các sứ mệnh vệ tinh tương lai.
Theo Giáo sư Warren Chan, Giám đốc Trường Kỹ thuật của NTU, Chương trình Tiếp cận Không gian đánh dấu một bước phát triển mới của hệ sinh thái không gian Singapore. Ông cho rằng công nghệ không gian đang chuyển sang hướng phát triển nhanh hơn, thông minh hơn, và NTU có lợi thế nhờ hơn 20 năm kinh nghiệm trong việc phát triển và triển khai vệ tinh với chi phí hợp lý.
Dự án thứ hai hướng tới khả năng cơ động trên quỹ đạo. NTU và các đối tác sẽ phóng một vệ tinh nano lớn hơn, chuẩn 16U, nặng khoảng 30 kg, được trang bị động cơ đẩy do Aliena – một công ty con của NTU – phát triển. Động cơ này hoạt động bằng cách ion hóa nhiên liệu khí và gia tốc các ion bằng trường điện, tạo ra lực đẩy ổn định để vệ tinh có thể nâng hoặc hạ quỹ đạo.
Theo ông Lim Jian Wei, Giám đốc điều hành Aliena, khi số lượng vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất thấp ngày càng tăng, khả năng cơ động không còn là lựa chọn bổ sung mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu để vận hành hiệu quả và bền vững.
Cùng với đó, vệ tinh này sẽ mang theo một thiết bị đo oxy nguyên tử do Phòng thí nghiệm Temasek của NTU phát triển. Oxy nguyên tử là tác nhân có thể bào mòn vật liệu vệ tinh khi hoạt động ở độ cao rất thấp. Việc nghiên cứu tác động của nó sẽ giúp cải thiện thiết kế và kéo dài tuổi thọ của vệ tinh trong tương lai.
Dự án thứ ba sẽ thử nghiệm một tải trọng chụp ảnh điện–quang mang tên LEOCAM trên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Hệ thống này sử dụng thiết kế quang học ba gương, cho phép chụp ảnh Trái Đất với độ phân giải cao, đủ để nhận diện các vật thể có kích thước khoảng một mét. Theo Tiến sĩ Phua Poh Boon, Giám đốc Công nghệ của LightHaus Photonics, đây là bước đi quan trọng để Singapore tiến tới tự phát triển các hệ thống quang học không gian và mở rộng các dịch vụ quan sát Trái Đất thương mại.
Nhìn chung, ba dự án phản ánh xu hướng chung của ngành không gian toàn cầu, chuyển từ các vệ tinh lớn, tốn kém sang những vệ tinh nhỏ gọn, linh hoạt, có thể được chế tạo và thử nghiệm nhanh hơn. NTU cho rằng việc đưa AI lên vệ tinh, cho phép xử lý dữ liệu ngay trên quỹ đạo, sẽ giúp giảm phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất và nâng cao hiệu quả vận hành.
Các dự án dự kiến khởi động trong năm nay và kéo dài ba năm. Trong thời gian đó, chúng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực không gian của Singapore, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp trong nước và rút ngắn con đường đưa các công nghệ mới – từ AI, động cơ đẩy đến pin mặt trời và hệ thống chụp ảnh – từ phòng thí nghiệm ra thực tế.
Ảnh minh họa hoạt động nghiên cứu – đào tạo công nghệ vũ trụ, phản ánh năng lực kiểm soát, phân tích và ra quyết định cho các sứ mệnh vệ tinh của Singapore. Ảnh: Space Daily
