Cơ quan hải quan Trung Quốc trong tuần này đã thông báo cho các đại lý làm thủ tục rằng chip trí tuệ nhân tạo H200 của Nvidia không được phép nhập khẩu vào Trung Quốc, trong khi chính quyền Mỹ lại vừa “bật đèn xanh” cho Nvidia xuất khẩu chip này vào Trung Quốc kèm theo một số điều kiện.
Các quan chức chính phủ Trung Quốc cũng đã triệu tập các công ty công nghệ trong nước tới các cuộc họp vào thứ Ba, tại đó họ được chỉ thị rõ ràng không mua các chip này trừ một số trường hợp thật sự cần thiết, theo các nguồn tin.
“Mức độ diễn đạt từ phía quan chức nghiêm khắc đến mức về cơ bản đây là một lệnh cấm ở thời điểm hiện tại, dù điều này có thể thay đổi trong tương lai nếu tình hình diễn biến khác đi,” một nguồn tin cho biết.
H200 – con chip AI mạnh thứ hai của Nvidia – là một trong những điểm nóng lớn nhất trong quan hệ Mỹ – Trung hiện nay. Dù các doanh nghiệp Trung Quốc có nhu cầu rất lớn, vẫn chưa rõ Bắc Kinh muốn cấm hoàn toàn để tạo dư địa cho các nhà sản xuất chip nội địa phát triển, hay vẫn đang cân nhắc các biện pháp hạn chế, hoặc coi đây là một công cụ mặc cả trong các cuộc đàm phán với Washington.
Con chip này vừa được chính quyền Tổng thống Donald Trump chính thức phê duyệt cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc trong tuần này, kèm theo một số điều kiện. Tại Mỹ, H200 cũng là vấn đề gây tranh cãi gay gắt, khi nhiều chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc lo ngại rằng việc xuất khẩu chip này có thể giúp tăng cường năng lực quân sự của Trung Quốc và làm xói mòn lợi thế của Mỹ trong lĩnh vực AI.
Các nguồn tin, yêu cầu giấu tên do tính nhạy cảm của vấn đề, cho biết giới chức Trung Quốc không đưa ra lý do cho các chỉ thị này, cũng như không cho biết liệu đây là một lệnh cấm chính thức hay chỉ là biện pháp tạm thời.
Reuters hiện chưa thể xác định liệu các chỉ thị này có áp dụng cho những đơn hàng H200 đã ký trước đó hay chỉ với các đơn hàng mới.
Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin cùng Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia chưa phản hồi các yêu cầu bình luận của Reuters. Nvidia cũng không trả lời.
Chiến thuật mặc cả của Bắc Kinh để đòi nhượng bộ lớn hơn?
Trang tin công nghệ The Information hôm thứ Ba đưa tin rằng trong tuần này, chính phủ Trung Quốc đã thông báo với một số công ty công nghệ rằng họ chỉ phê duyệt việc mua H200 trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn phục vụ nghiên cứu và phát triển (R&D) trong khuôn khổ hợp tác với các trường đại học.
Một nguồn tin cho biết hiện đang có các cuộc thảo luận về việc miễn trừ cho mục đích R&D và các trường đại học.
Theo các nhà phân tích, động thái của Bắc Kinh có thể nhằm tạo đòn bẩy với Washington, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Bắc Kinh vào tháng 4 để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, khi hai bên đang duy trì một trạng thái “đình chiến” mong manh về thương mại.
“Bắc Kinh đang thúc đẩy để xem họ có thể giành được những nhượng bộ lớn hơn nào nhằm tháo gỡ các biện pháp kiểm soát công nghệ của Mỹ,” bà Reva Goujon, chiến lược gia địa chính trị tại công ty nghiên cứu Rhodium Group, nhận định.
Kể từ năm 2022, Mỹ đã áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu chip cao cấp sang Trung Quốc nhằm kìm hãm sự phát triển AI và công nghệ của nước này.
Năm ngoái, ông Trump từng cấm rồi sau đó cho phép xuất khẩu một con chip yếu hơn nhiều là H20. Tuy nhiên, Bắc Kinh trên thực tế đã chặn các thương vụ này từ khoảng tháng 8, khiến Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang phải thừa nhận thị phần chip AI của hãng tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã giảm về con số 0.
Trong khi đó, H200 mang lại hiệu năng cao gấp khoảng sáu lần so với H20, khiến đây trở thành một sản phẩm đặc biệt hấp dẫn.
Dù các nhà sản xuất chip Trung Quốc đã phát triển các bộ xử lý AI như Ascend 910C của Huawei, H200 vẫn được đánh giá là hiệu quả vượt trội cho việc huấn luyện quy mô lớn các mô hình AI tiên tiến.
Theo các nguồn tin, các công ty công nghệ Trung Quốc đã đặt mua hơn hai triệu chip H200, với giá khoảng 27.000 USD mỗi chip (tổng giá trị hơn 54 tỷ USD), vượt xa lượng tồn kho 700.000 chip của Nvidia được tiết lộ vào tháng trước.
Tuy vậy, vẫn còn nhiều tranh cãi về việc bên nào sẽ hưởng lợi nhiều hơn từ việc bán H200 cho Trung Quốc.
Việc quay trở lại thị trường Trung Quốc sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Nvidia và cho chính phủ Mỹ, vốn sẽ thu khoản phí 25% từ doanh số bán chip. Lãnh đạo AI của Nhà Trắng David Sacks cùng một số quan chức khác cũng cho rằng xuất khẩu các chip như vậy sang Trung Quốc sẽ làm nản lòng các đối thủ Trung Quốc trong việc dốc toàn lực bắt kịp các thiết kế chip tiên tiến nhất của Nvidia.
“Bắc Kinh tin rằng Mỹ đang rất muốn bán chip AI cho Trung Quốc, vì vậy họ cho rằng Trung Quốc có đủ đòn bẩy để buộc Mỹ phải nhượng bộ để đổi lấy việc cấp giấy phép,” ông Chris McGuire, nghiên cứu viên cao cấp về Trung Quốc và công nghệ mới nổi tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, nhận định.
Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang phát biểu về nền tảng siêu máy tính AI NVIDIA Rubin trong buổi họp báo của Nvidia trước thềm triển lãm công nghệ CES, diễn ra vào ngày 5/1/2026, tại Las Vegas. Ảnh: AP
